{"id":21430,"date":"2025-09-29T15:49:09","date_gmt":"2025-09-29T06:49:09","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=21430"},"modified":"2025-09-29T15:49:48","modified_gmt":"2025-09-29T06:49:48","slug":"negosiante-kiik-sira-halakon-pensaun-vitalisia-nune-osan-aloka-ba-setor-importante","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2025\/09\/29\/negosiante-kiik-sira-halakon-pensaun-vitalisia-nune-osan-aloka-ba-setor-importante\/","title":{"rendered":"Negosiante Kiik Sira: Halakon Pensaun Vitalisia,  Osan Aloka Ba Setor Importante\u00a0"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen David da Costa<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Rezistensia komunidade negosiante progresivu (KNP) iha Taibesi hamutuk ho Estudantes Universitariu Timor-Leste&nbsp;&nbsp;(EUTL) nafatin husi ba Prezidente Republika (PR) Jos\u00e9 Manuel Ramos-Horta, tenki uza nia kompetensia tomak para promulga lalais revogasaun Lei Pensaun Mens\u00e1l Vitalisia, para halakon tiha LPMV ne\u2019e para osan sira ne\u2019e aloka ba iha set\u00f3r importante sira.<\/p>\n\n\n\n<p>Negosante iha Taibesi, Juvita da Costa Pereira hatete, lei pensaun vitalsia ne\u2019e tenki halakon, osan sira ne\u2019e aloka ba iha set\u00f3r sira ne\u2019ebe maka importante, atu bele hadia povu nian moris, tanba iha merkadu taibesi, negosinate balun fatin laiha, faan deit iha tratoar leten, seguransa mai duni hela deit maib\u00e9 negosiante sira la ba tanba fatin laiha ba sira atu faan sira nia produtu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cHa\u2019u nia hakarak lei pensaun Mens\u00e1l vitalisia&nbsp;&nbsp;tenkiser lakon, lakon para orsamentu iha karik koloka mai&nbsp;&nbsp;merkadu, hadi\u2019a merkadu, haree povu sira iha merkadu la\u2019o lemo-lemo hanesan ne\u2019e, halo&nbsp;&nbsp;fatin diak ida ba ami negosiante, agora&nbsp;&nbsp;haree ai-leba sira, joven sira, leba la\u2019o ba la\u2019o mai deit, seguransaira sira mai duni mos, sira lala\u2019o tanba saida? Tanba kondisaun fatin maka laiha,\u201d dehan Negosiante, Juvita da Costa Pereira, iha Terminal Taibesi, Segunda, 29\/09.<\/p>\n\n\n\n<p>Tanba Povu f\u00f3 nia votus ba sira ne\u2019e atu sai boot ne\u2019e atu haree povu nia moris, maib\u00e9 realidade lae, povu barak sei terus nafatin, halerik, mas&nbsp;&nbsp;ema&nbsp;&nbsp;boot sira ne\u2019e balun la servisu no tur-tur fulan simu osan deit, tanba ne\u2019e halakon lei pensaun vitalisia para aloka osan ba iha set\u00f3r importante sira para povu sente dezenvolvimentu iha nasaun ne\u2019e.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cHa\u2019u husu lei pensaun Mens\u00e1l vitalisia ne\u2019e lakon, lakon para orsamentu sira ne\u2019e koloka mai iha povu kiik sira, laos sira boot sira tur toba, tur toba, simu deit osan fulan-fulan, ami povu terus, tanba ami mak f\u00f3 votus ba sira, maka sira manan, sira tur iha parlamentu, la\u2019os sira rasik maka foti sa\u2019e malu tur iha parlamentu,\u201d Nia kritika<\/p>\n\n\n\n<p>Negosiante sira ne\u2019e mos husu ba Prezidente Republika Jos\u00e9 Manuel Ramos-Horta, tenki uza nia kompetensia tomak promulga lalais revogasaun lei pensaun Mens\u00e1l vitalisia<\/p>\n\n\n\n<p>Nune\u2019e Porta Voz Negosiante Taibesi, Grigorio B. Alves, hatete, Relasiona ho rezistensia komunidade negosiante progresivu (KNP) hamutuk ho Estudantes universitariu Timor-Leste komesa hah\u00fa kontra Parlamentu Nasional (PN)&nbsp;&nbsp;iha dia 15 to`o 17 fulun setembru tinan 2025 hodi salva estadu Republika Demokratika de Timor-Leste husi politika esplorasaun ukun na&#8217;in sira nian.<\/p>\n\n\n\n<p>Rezistensia komunidade negosiante progresivu (KNP) hamutuk ho estudantes universitariu Timor-Leste&nbsp;(EUTL) nian hapara sosa kareta, alterasaun lei manifestasaun 100 metrus, halakon lei pensaun Mens\u00e1l vitalisia no aloka orsamentu Jeral do Estadu ho Pursentu bo\u2019ot ba sekt\u00f3r produtivo sira hanesan Agrikultura, Sa\u00fade, Edukasaun, Seguransa no Ekonomia Rezistensia ne&#8217;eb\u00e9 Komunidade Negosiante Progresivo KNP hamutuk ho estudantes Universitariu Timor-Leste EUTL iha dia 15 Setembru Porta Voz ho Parlamentu halo konkordansia Katak sei hapara no la sosa viatura ba deputadu 65 iha PN.<\/p>\n\n\n\n<p>No iha dia 16-17 Stembru, komunidade negosiante progresivo kontinua halo rezistensia hamutuk ho EUTL hodi ejize ba Parlamentu Nasional halakon lei Pensaun Mens\u00e1l vitalisia no alterasaun ba lei manifestasaun 100 mentrus no mos aloka Orsamentu Jeral&nbsp;&nbsp;Estadu&nbsp;&nbsp;ba iha sektor produtivu iha momentu ne&#8217;e kedas konkordansia entre manifestante EUTL ho Deputadu\/a bankada lima iha PN, tuir akordu internasional ne&#8217;eb\u00e9 hanaran Pakta sunservanda hodi halo konkordata tuir normas hodi halakon lei pensaun Mens\u00e1l vitalisia iha dia 25 setembru tinan ne\u2019e<\/p>\n\n\n\n<p>Tuir akordu ne&#8217;eb\u00e9 mensiona iha leten ho deputadu\/a sira iha Parlamentu Nasional husi bankada 5 hanesan CNRT, PD, KUNTO, PLP no FRETILIN kumpri ona sira nia akordu ne&#8217;eb\u00e9 halo ho EUTL iha uma fukun Parlamentu Nasional.<\/p>\n\n\n\n<p>Hodi halo debate generalidade ba lei numeru 11 revogasaun pensaun Mens\u00e1l vitalisia iha ne&#8217;e rezulta votasaun pasa ho unanimidade 61 kontra no abstensaun 0,&nbsp;&nbsp;Signifika revogosaun ba lei numeru 11 pensaun Mens\u00e1l vitalisia pasa ho karakter Urjensia.<\/p>\n\n\n\n<p>Tuir fali mai debate ba sesaun daruak nian iha loron 26 setembru 2025 debate kona-ba espesialidade projeitu lei numeru 11\/(3a)- halakon pensaun Mens\u00e1l vitalisia ba deputadu sira&nbsp;&nbsp;no ex-titulares no orgaun sira seluk ne&#8217;ebe mak pasa ho votus unanimidade afavor 62 kontra abstensaun 0 signifika katak votasaun ba lei specialidade final no global pasa.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;\u201cAmi hanesan Komunidade Negosiante Progresivu ho frankamente atu dehan katak ami nafatin hamutuk ho EUTL kontinua rejistensia hodi husu ba PR Jos\u00e9 Manuel Ramos-Horta, tenki uza nia kompetensia promulga revogasaun Lei Pensaun Mens\u00e1l vitalisia,\u201dNia dehan.<\/p>\n\n\n\n<p>Maib\u00e9 antes ne\u2019e&nbsp;&nbsp;Palamentu Nasion\u00e1l&nbsp;&nbsp;liuhusi reuniaun Plenaria estraordinariu, aprova projeitu lei numeru 11\/VI (3a) revoga pensaun Mens\u00e1l Vitalsia ba&nbsp;&nbsp;deputadu\/a no Eis-Titul\u00e1r orgaun soberania no providensia sira seluk iha final global ho votu a favor 62, kontra no abtensaun 0.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen David da Costa Rezistensia komunidade negosiante progresivu (KNP) iha Taibesi hamutuk ho Estudantes Universitariu Timor-Leste&nbsp;&nbsp;(EUTL) nafatin husi ba Prezidente Republika (PR) Jos\u00e9 Manuel Ramos-Horta, tenki uza nia kompetensia tomak para promulga lalais revogasaun Lei Pensaun Mens\u00e1l Vitalisia, para halakon tiha LPMV ne\u2019e para osan sira ne\u2019e aloka ba iha set\u00f3r importante sira. Negosante iha [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":21431,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-21430","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21430","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21430"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21430\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21433,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21430\/revisions\/21433"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21431"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21430"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21430"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21430"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}