{"id":21557,"date":"2025-10-22T23:17:16","date_gmt":"2025-10-22T14:17:16","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=21557"},"modified":"2025-10-22T23:17:47","modified_gmt":"2025-10-22T14:17:47","slug":"ajtl-ho-tlpu-kondena-makaas-aktu-violentu-no-bullying-hasoru-jornalista-sira-iha-kampus-undil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2025\/10\/22\/ajtl-ho-tlpu-kondena-makaas-aktu-violentu-no-bullying-hasoru-jornalista-sira-iha-kampus-undil\/","title":{"rendered":"AJTL Ho TLPU Kondena Maka\u2019as Aktu Violentu No Bullying Hasoru Jornalista Sira Iha Kampus UNDIL"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Reportajen David da Costa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Asosiasaun Jornalista Timor Lorosa\u2019e (AJTL) ho&nbsp;&nbsp;Timor-Leste Press Union (TLPU) kondena maka&#8217;as aktu violentu no bullying ne&#8217;ebe estudante balun horseik loron 21 Outubru 2025,&nbsp;&nbsp;halo hasoru jornalista sira iha Universidade de Dili (UNDIL), bainhira jornalista sira atu halo kobertura ba konferensia imprensa kona-ba as\u00e9diu sexual ne&#8217;ebe akontese iha kampus UNDIL ne&#8217;ebe&nbsp;&nbsp;deskonfia&nbsp;&nbsp;envolve&nbsp;&nbsp;dosente&nbsp;&nbsp;LMS.<\/p>\n\n\n\n<p>Prezidente Asosiasaun Jornalista Timor Lorosa\u2019e (AJTL), ), Zevonia Vieira, hatete, AJTL ho TLPU nian pozisaun relasiona ho aktu violentu no bullying ne\u2019eb\u00e9 indiv\u00edduu husi akad\u00e9miku no universit\u00e1riu de DILI balun halo hasoru jornalista sira bainhira ba halo kobertura ba konfer\u00e9nsia imprensa kona-ba kazu as\u00e9du sexu\u00e1l ne\u2019eb\u00e9 deskonfia mosu iha kampus refere.<\/p>\n\n\n\n<p>Jornalista ka m\u00eddia sira nia prez\u00e9nsia iha Kampus UNDIL horseik ne\u2019e hodi hakunu konvite ne\u2019eb\u00e9 grupu universit\u00e1riu ka&nbsp;<em>mahasiswa<\/em>&nbsp;sira haruka ba kan\u00e1l m\u00eddia sira atu halo kobertura ba kazu asedu no viol\u00e9nsia seksu\u00e1l ne\u2019eb\u00e9 deskonfia komete husi oknum dosentu balu. Ho ida-ne\u2019e, m\u00eddia ka jornalista sira iha obrigasaun \u00e9tiku no konstitusion\u00e1l atu hakunu pedidu husi universit\u00e1riu sira liuhusi kobertura ba konfer\u00e9nsia imprensa ne\u2019eb\u00e9 realiza.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Nune\u2019e, AJTL ho TLPU&nbsp;&nbsp;nu\u2019udar asosiasaun ka mahon ba jornalista sira iha Timor-Leste konsiente katak kobertura ba asuntu ka kazu saida deit ne\u2019eb\u00e9 liga ho ema barak nia interese nu&#8217;udar parte ida husi pap\u00e9l kontrolu sosi\u00e1l (social watchdog) m\u00eddia nian iha pa\u00eds demkor\u00e1tiku hanesan Timor-Leste. Satan asuntu ne\u2019eb\u00e9 universt\u00e1riu sira foti ne\u2019e liga ho kazu viol\u00e9nsia bazeia ba j\u00e9neru ne\u2019eb\u00e9 konsidera m\u00f3s nu\u2019udar violasaun direitu umanu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Entaun, iha kontestu kobertura relasiona ho kazu ne\u2019e, m\u00eddia ka jornalista sira hala\u2019o ninia pap\u00e9l&nbsp;<em>voice of voiceless<\/em>&nbsp;ka pap\u00e9l lian ba lian laek sira hodi halo kobertura no hato\u2019o kazu ne\u2019e ba p\u00fabliku atu&nbsp;&nbsp;sobrevivente sira bele hetan lia-loos no justisa.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cTanba ne\u2019e&nbsp;Asosiasaun Jornalista Timor Lorosa\u2019e (AJTL) ho&nbsp;&nbsp;Timor-Leste Press Union (TLPU)&nbsp;kondena maka\u2019as aktu violentu no bullying hasoru jornalista sira bainhira halo kobertura ba konfer\u00e9nsia imprensa ne\u2019eb\u00e9 universit\u00e1riu sira realiza iha Kampus UNDIL horseik, iha dia 21 Outubru 2025,\u201d dehan Prezidente Asosiasaun Jornalista Timor Lorosa\u2019e (AJTL), Zevonia Vieira, liu husi komfrensia imprensa iha sede AJTL Fatuhada, Kuarta 22\/10.<\/p>\n\n\n\n<p>Tanbe ne\u2019e&nbsp;&nbsp;AJTL ho TLPU, husu ba akad\u00e9miku no universit\u00e1riu ka&nbsp;<em>mahasiswa<\/em>&nbsp;sira atu respeita kan\u00e1l m\u00eddia no jornalista bainhira sira hala\u2019o atividade jornal\u00edstiku iha tere\u00f1u ba kualker asuntu ne\u2019eb\u00e9 iha ligasaun ho interese p\u00fabliku.<\/p>\n\n\n\n<p>Nune\u2019e mos Ezjije ba Konsellu de Imprensa Timor-Leste, nu\u2019udar instituisaun independente Estadu nian ne\u2019eb\u00e9 defende no asegura Liberdade imprensa no Liberdade espresaun atu foti asaun ruma kona-ba aktu violentu&nbsp;&nbsp;ne\u2019ebe estudante sira halo hasoru jornalista sira.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Maib\u00e9 Prezidente Asosiasaun Jornalista Timor Lorosa\u2019e Husu m\u00f3s ba jornalista sira atu mantein kumpri K\u00f3digu \u00c9tika Jornalizmu no prins\u00edpiu universal jornalizmu nian nu\u2019udar padraun \u00e9tika no matadalan mor\u00e1l iha kontestu kobertura no publikasaun not\u00edsia.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAJTL ho TLPU&nbsp;&nbsp;m\u00f3s husu ba jornalista no kan\u00e1l m\u00eddia hotu-hotu atu evita halo&nbsp;<em>live streaming<\/em>&nbsp;ba asuntu sensitivu sira, hanesan asedu no viol\u00e9nsia seksu\u00e1l atu garante no asegura nafatin prins\u00edpiu prezunsaun inos\u00e9nsia ka azas praduga tak bersalah no asegura dignidade umana sobrevivente sira nian. Kan\u00e1l m\u00eddia sira bele halo deit off line news, nune\u2019e fasil atu halo konfirmasaun ho parte sira hodi halo not\u00edsia justu no bal\u00e1nsu,\u201d Nia apela ba jornalsita sira.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha fatin hanesan Prezidente Press Union Timor-Leste (TLPU) Candio Alves mos hatete,&nbsp;&nbsp;TLPU ho AJTL haree video triste tebes, tanba estudante univesidade de DILI (UNDIL) halo aktu violentu hasoru Jornalista ne\u2019e sira, liberdade imprensa iha Timor-Leste ne\u2019\u2019e laos ema seluk maka halo rahun, maib\u00e9 ema akademika sira maka halo rahun.<\/p>\n\n\n\n<p>Tanba tuir lei komunikasaun sosial Artigu 8 hatete kona-ba liberdade imprensa, Direitu jornalista sira-nian hodi f\u00f3 hatene ezerse tuir prerogativa konstitusion\u00e1l, la bele sai nu\u2019udar&nbsp;&nbsp;objetu influ\u00e9nsia ne\u2019eb\u00e9 koko hasouru ninia depend\u00e9nsia no objetividade, liberdade kriasaun, liberdade hodi f\u00f3-sai saida maka iha&nbsp;&nbsp;ne\u2019on, ninia direitu hodi buka no hetan&nbsp;&nbsp;informasaun, sijilu profision\u00e1l no direitu hodi&nbsp;&nbsp;partisipa iha orientasaun editori\u00e1l iha meiu&nbsp;&nbsp;komunikasaun sosi\u00e1l ba ida-ne\u2019eb\u00e9 servisu ba, la&nbsp;&nbsp;sakar fali dev\u00e9r deontol\u00f3jiku sira iha ninia knaar.<\/p>\n\n\n\n<p>No Artigu 9.\u00ba ko\u2019alia kona-ba Liberdade espresaun, no Ema hotu-hotu iha liberdade hodi f\u00f3 sai no divulga ninia ideia liuhosi meiu komunikasaun sosi\u00e1l. La bele hanonook ema ida tan ninia opiniaun pol\u00edtika, filoz\u00f3fika, relijiozu ka buat hirak&nbsp;&nbsp;seluk tan.<\/p>\n\n\n\n<p>Maib\u00e9 Bainhira jornalista sira hakerek&nbsp;&nbsp;notisia iha media maka la tuir fontes nia hakarak, lei komunikasaun mos f\u00f3 dalan ba fontes sira atu hato\u2019o karta ba iha media sira. Tanba liberdade imprensa iha Timor&nbsp;&nbsp;tinan kotuk&nbsp;&nbsp;tun, agora kazu ida ne\u2019e bele tun tan, sa tan kazu ida ne\u2019e ema akdemiku maka halo, jornalista sira nia servisu hakarak depende lia loos iha nasaun demokratiku ida ne\u2019e<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cTanba ida ne\u2019e hah\u00fa ohin ita hotu hamrik hodi luta ba lia loos, luta ba ema ne\u2019ebe harahun liberdade imprensa no luta ba ema ne\u2019ebe maka hakarak tula liman ba jornalista sira, ida ne\u2019e ita labele tolera, ita tenke zero toleransia,\u201d nia konklui.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen David da Costa Asosiasaun Jornalista Timor Lorosa\u2019e (AJTL) ho&nbsp;&nbsp;Timor-Leste Press Union (TLPU) kondena maka&#8217;as aktu violentu no bullying ne&#8217;ebe estudante balun horseik loron 21 Outubru 2025,&nbsp;&nbsp;halo hasoru jornalista sira iha Universidade de Dili (UNDIL), bainhira jornalista sira atu halo kobertura ba konferensia imprensa kona-ba as\u00e9diu sexual ne&#8217;ebe akontese iha kampus UNDIL ne&#8217;ebe&nbsp;&nbsp;deskonfia&nbsp;&nbsp;envolve&nbsp;&nbsp;dosente&nbsp;&nbsp;LMS. Prezidente Asosiasaun [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21558,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-21557","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21557","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21557"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21557\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21559,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21557\/revisions\/21559"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21558"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21557"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21557"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21557"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}