{"id":21578,"date":"2025-10-23T16:13:51","date_gmt":"2025-10-23T07:13:51","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=21578"},"modified":"2025-10-23T16:14:23","modified_gmt":"2025-10-23T07:14:23","slug":"frente-buibere-oan-asediu-seksual-neebe-akontese-iha-kampus-hafraku-ona-estadu-nia-luta-no-harii-sosiedade-inkluzivu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2025\/10\/23\/frente-buibere-oan-asediu-seksual-neebe-akontese-iha-kampus-hafraku-ona-estadu-nia-luta-no-harii-sosiedade-inkluzivu\/","title":{"rendered":"Frente Buibere Oan: As\u00e9diu Seksual Ne\u2019ebe Akontese Iha Kampus, Hafraku Ona Estadu nia Luta no Hari&#8217;i Sosiedade Inkluzivu\u00a0"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Reportajen \u00a0Umbelina dos Reis\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Frente Buibere Oan (FBO), hamutuk ho vitima sira,&nbsp;&nbsp;inan aman, eroina no feto Timor oan hotu ho lian makas no forte&nbsp;&nbsp;ejije ba estrutura Universidade Dili (UNDIL),&nbsp;&nbsp;atu foti medida ida adekuada ne\u02bceb\u00e9 suporta ba v\u00edtima no ezonera ba hahalok pratika abuzu sexual sira inklui predat\u00f3r sexu\u00e1l ho inisial LR.<\/p>\n\n\n\n<p>Portavoz Buibere Oan, Deonizia da Silva hateten, relasiona ho kazu as\u00e9diu seksual ne\u02bceb\u00e9 akontese no buras iha espasu akademiku ne\u02bceb\u00e9 halo hosi oknum docente balun, hanesan iha Universidade Dili (UNDIL), Universidade Nasion\u00e1l Timor-Lorosa\u2019e (UNTL), ne\u2019ebe&nbsp;&nbsp;iha fulan ne&#8217;e no sira seluk tan, ne\u02bceb\u00e9 kontribui ba hafraku estadu nia luta ba hari&#8217;i sosiedade ida igual no inkluzivu.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Tanba ne&#8217;e Frente Buibere Oan hakarak bolu ita hotu nia atensaun hodi hamrik hamutuk no luta kontra hahalok ne&#8217;e no fo ita nia-solidaredade umanitaria ba v\u00edtima sira atu kontinua hamri&#8217;ik firme hodi deklara lia-los ba p\u00fabliku. Ita nia vitima sira hetan presaun makaas-husi autor no defensor predator sexual, ne&#8217;eb\u00e9 tenta ataka vitima sira ho maneira irasional hanesan dadaun ne&#8217;e, halo hosi estrutura Universidade Dili hasoru vitima asediu sexual, maski autor rasik reko\u00f1ese aktu ne\u02bceb\u00e9 nia halo.&#8221; Dehan Portavoz&nbsp;&nbsp;Deonizia da Silva liuhosi konferensia imprensa, iha Jardin 5 de maio, kinta-feira, 23\/10.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan, Frente Buibere Oan halo halo kritika nakloke ba Universidade hotu liu-liu UNDIL ba desizaun estrutura universidade ne&#8217;eb\u00e9 proteje aut\u00f3r asedu sexual ne&#8217;e lalos no krime. Tanba autor ne&#8217;e hetan ona xamada atensaun bebeik-inklui m\u00f3s hetan suspensaun hosi parte kompetenti sira hanesan dekanu fakuldade si\u00e9nsia politika no estrutura UNDIL, maibe&nbsp;&nbsp;predator kontinua pr\u00e1tika nafatin nia aktu malkriadu no sexiasta hasoru estudante feto sira. Ezonerasaun ne&#8217;eb\u00e9 universidade halo, nu&#8217;udar desizaun importante hodi proteje foinsa&#8217;e feto sira liu-liu kontribui ba komitmentu Timor-Leste ba hari&#8217;i sosiedade ne&#8217;eb\u00e9 igual, inkluzivu no ekidade.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Bainhira universidade la halo ida ne&#8217;e mak p\u00fabliku labele nonok ba aktu ida, ita hotu iha responsabilidade dever no moral atu hamutuk sai lian ida hodi kria espasu seguru ba vitima, feto no labarik sira iha&nbsp;&nbsp;sosiedade Timor-leste&nbsp;&nbsp;&nbsp;atu livre husi forma kualker viol\u00e9nsia.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan, Frente Buibere Oan (FBO) hamutuk ho vitima sira,&nbsp;&nbsp;inan aman, eroina no feto Timor oan hotu ho lian makas no forte hakarak ejije ba Primeiru estrutura UNDIL atu foti medida ida adekuada ne\u02bceb\u00e9 suporta ba v\u00edtima no ezonera ba hahalok pratika abuzu sexual sira inklui predat\u00f3r sexu\u00e1l ho inisial LR. Rekomenda ba Minist\u00e9riu Edukasaun no Ensino Superior hodi foti papel ne\u02bceb\u00e9 liga ho politika Zero toleransia ba as\u00e9diu seksual iha espasu akademiku. Nune\u2019e mos&nbsp;&nbsp;ba Sekretariu estadu igualdade no inkluzasaun atu labele nonok de&#8217;it ba problema ne&#8217;ebe feto hasoru inklui asediu sexual-tanb\u00e1 Governu aloka OJE ho montante kada tinan b\u00e1 sens\u00edvel j\u00e9neru atu garante seguransa ba ema hotu liu-liu feto iha fatin p\u00fabliku. Nune\u2019e husu mos ba&nbsp;&nbsp;ANAA atu tetu kona-ba akreditasaun ba universidade ida ne&#8217;e no f\u00f3 atensaun ba estrutura universidade sira atu ho seriedade garante univeridade ida seguru no kualidade. Nune\u2019e mos&nbsp;&nbsp;ba tribunal atu foti desizaun ida justu no imparsial atu ema hotu senti justisa iha Estadu Direitu Demokr\u00e1tiku ida ne&#8217;e laos ho perguntas intimidasaun ba Vitima.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Frente Buibere Oan (FBO), deklara&nbsp;&nbsp;fulan ida ne&#8217;e Timor-Leste sei ofisialmente sai membru ASEAN, Frente Buibere Oan dezeju Timor-Leste nia adezaun, tenke kontinua atu f\u00f3 modelu ba povu no lider&nbsp;&nbsp;sira hotu iha Sudeste Aziatiku (ASEAN), kona-ba prinsipiu demokrasia, liberdade no direitu umanu, hanesan hatudu iha relat\u00f3riu internasion\u00e1l sira. Labele husik aktu predator sexual&nbsp;&nbsp;no hafraku fila fai Timor-Leste nian prinsipiu Liberdade, direitu no demokrasia tuir artigu 8 alinea 1 no 10 alinea 1 tuir Konstituisaun RDTL.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen \u00a0Umbelina dos Reis\u00a0 Frente Buibere Oan (FBO), hamutuk ho vitima sira,&nbsp;&nbsp;inan aman, eroina no feto Timor oan hotu ho lian makas no forte&nbsp;&nbsp;ejije ba estrutura Universidade Dili (UNDIL),&nbsp;&nbsp;atu foti medida ida adekuada ne\u02bceb\u00e9 suporta ba v\u00edtima no ezonera ba hahalok pratika abuzu sexual sira inklui predat\u00f3r sexu\u00e1l ho inisial LR. Portavoz Buibere Oan, Deonizia [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":21579,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-21578","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21578","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21578"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21578\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21580,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21578\/revisions\/21580"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21579"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21578"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21578"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21578"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}