{"id":21693,"date":"2025-11-10T22:40:35","date_gmt":"2025-11-10T13:40:35","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=21693"},"modified":"2025-11-10T22:41:06","modified_gmt":"2025-11-10T13:41:06","slug":"camstl-nia-refleksaun-12-novembru-max-stahl-nia-video-halo-mundu-hatene-violasaun-direitu-umanus-iha-tl","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2025\/11\/10\/camstl-nia-refleksaun-12-novembru-max-stahl-nia-video-halo-mundu-hatene-violasaun-direitu-umanus-iha-tl\/","title":{"rendered":"CAMSTL nia refleksaun 12 Novembru: Max Stahl nia Video Halo Mundu Hatene Violasaun Direitu Umanus Iha TL"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen&nbsp;&nbsp;Umbelina&nbsp;&nbsp;dos Reis<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Masakre Santa Cruz mak akontesimentu importante tebes iha ist\u00f3ria Timor-Leste, ne\u2019eb\u00e9 mos sai momentu mudansa ba luta povu Timor oan nia direitu no liberdade. Masakre ne\u2019e halo mundu internasion\u00e1l buka hatene situasaun iha Timor-Leste, tanba iha jornalista estranjeiru ida (Max Stahl) ne\u2019eb\u00e9 grava video husi akontesimentu ne\u2019e. Imajem sira ne\u2019e sai prova real kona-ba viol\u00e9nsia ne\u2019eb\u00e9 povu Timoroan sira sofre<\/p>\n\n\n\n<p>.<\/p>\n\n\n\n<p>Tanba ne\u2019e, atu Komemora&nbsp;&nbsp;lorona masakre&nbsp;&nbsp;Santa&nbsp;&nbsp;Cruz ba dala-34,&nbsp;&nbsp;Centru&nbsp;&nbsp;Audiovisual Max Stahl Timor-Leste (CAMSTL) Organiza&nbsp;&nbsp;Seminar&nbsp;&nbsp;Nasion\u00e1l&nbsp;&nbsp;husi trajedia&nbsp;&nbsp;ba esperansa: Tinan&nbsp;&nbsp;34 Viajen&nbsp;&nbsp;nasaun nian, ho tema &#8220;Santa&nbsp;Cruz 1991, Kanek&nbsp;&nbsp;Tuan, Espiritu Foun&#8221;. Ho Objetivu hosi semin\u00e1riu ne\u2019e oinsa&nbsp;&nbsp;hamoris no kria&nbsp;&nbsp;espasu ba jerasaun foun no estudante sira hodi hatene istoria ne\u2019ebe juventude rezist\u00e9nsia sira&nbsp;&nbsp;luta ba libertasaun durante 24 anus, tanba jerasaun foun barak mak seidauk hatene konaba istoria refere.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Diretor Ezekutivu Centru Audiovisual Max Sthall Timor-Leste (CAMSTL),&nbsp;&nbsp;Eudicitio Pinto hateten, objetivu hosi semin\u00e1riu ida ne\u2019e oins\u00e1 ita hala\u2019o hodi selebra loron 12 de novembru masakre santa cruz nian ba dala- 34, oins\u00e1 ita labele haluan ita nia martirs oinsa ita hamoris fila-fali maibe tenki kria espasu ba jerasaun foun no estudante sira hodi bele asesu ba objetivu hosi semin\u00e1riu ida ne\u2019e.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Primeiru fo onra no gloria ba martirs no vitima sira ne\u2019ebe dau-daun ne\u2019e sobrevive hela, segundu oinsa foinsae no estudante sira bele hatene juventude rezist\u00e9nsia sira nia&nbsp;&nbsp;luta ba libertasaun&nbsp;&nbsp;tanba foinsae barak mak seidauk hatene konaba oinsa juventude rezist\u00e9nsia sira nia luta durante 24 anus nia laran.&#8221;<\/em>&nbsp;Dehan Diretor Ezekutivu CAMSTL&nbsp;&nbsp;Eudicitio Pinto, ba Jornalista sira iha salaun Laline Larigutu CNE, segunda-feira, 10\/11.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan, tanba kuaze 64% mai kraik&nbsp;&nbsp;seidauk sobrevive signifika sei iha risku nia laran tanba la envolve iha luta ba libertasaun ida ne\u2019e entaun objetivu mak fo espasu ba jerasaun foun sira hodi bele hatene istoria. Segundu mak realiza diskusaun entre jerasaun tuan no jerasaun foun sira oins\u00e1 halo diskusaun ba justisa&nbsp;&nbsp;direitus umanus no prespektiva joven nia nune\u2019e labele repete tan sala sira ne\u2019ebe invasaun sira halo mai ita nune\u2019e oinsa ita mos rona direita hosi vitima sira nian lian nune\u2019e ita bele hetan motivadu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Iha fatin hanesan Koordenador Gabinete de apoiu sosiedade Civil (GASC), Joaquim da Costa Freitas hateten, atividade ida ne\u2019e nia orsamentu mai hosi gabinete de apoiu sosiedade civil, esperensia mai hosi pasadu hodi produz nune\u2019e jerasaun tuan sira ne\u2019ebe agora sei hamrik hela ne\u2019e mai hosi pasadu, nune\u2019e ba ema sira ne\u2019ebe uluk la terus ne\u2019e sira sente pasadu la importante. Nune\u2019e jerasaun foun sira ne\u2019ebe moris ikus ne\u2019e ita lao hamutuk hodi luta ba prosesu libertasaun ida ne\u2019e. Tanba uluk ita lao hamutuk mak ohin loron sura ho sira ne\u2019e, se uluk lao hosi kotuk dala-ruma ema nos la sura ho sira.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Hau kontente ba t\u00f3piku ne\u2019ebe tau ita-boot sira tau iha ne\u2019e katak kanek tuan espiritu foun, maibe bainhira ema kontinua kee pasadu mos kontinua kanek nafatin tanba bainhira espiritu foun mai kontinua refleta nafatin kanek tuan. Nune\u2019e agora imi jerasaun foun tuir mai ne\u2019e imi mak hili, seraque fila-fali hamutuk ba kanek tuan ne\u2019e lakohi hakat ba oin ou kanek tuan bele sai istoria prosesu ba libertasaun espiritu foun mak ida ne\u2019ebe.&#8221;&nbsp;<\/em>Dehan Koordenador Gabinete de apoiu sosiedade civil (GASC), Joaquim da Costa Freitas.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan, Tanba uluk iha liafuan rua ne\u2019ebe mak sira sempre ko\u2019alia luta ba libertasaun patria no libertasaun povu, nune\u2019e libertasaun patria iha 20 de maio 2002 ita alkansa. Nune\u2019e agora ita tama ba iha libertasaun povu ne\u2019e mak mais difisil, maibe kontinua nafatin konstrui nasionalismu no patriotismu, nune\u2019e dala-ruma ita bele dehan ita nia nasionalismu diak, maibe era Independesia liberdade ne\u2019e nasionalismu mak nakdoko hela deit tanba nunka lao ba los.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Dala-ruma nasionalismu lao ba esquerda ita hateten dehan ideolojia ida ne\u2019e mak diak liu, nune\u2019e nasionalismu kontinua moris fiar ba ideolojia sira,&nbsp;&nbsp;nune\u2019e ko\u2019alia konaba prosesu dezenvolvimentu nasion\u00e1l valores ideolojia ne\u2019e sai baze ne\u2019ebe ita hamrik hodi&nbsp;&nbsp;deside ita nia an sai nasionalismu no patriotismu hodi lori povu ba moris diak.&#8221;<\/em>&nbsp;Nia konklui.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen&nbsp;&nbsp;Umbelina&nbsp;&nbsp;dos Reis Masakre Santa Cruz mak akontesimentu importante tebes iha ist\u00f3ria Timor-Leste, ne\u2019eb\u00e9 mos sai momentu mudansa ba luta povu Timor oan nia direitu no liberdade. Masakre ne\u2019e halo mundu internasion\u00e1l buka hatene situasaun iha Timor-Leste, tanba iha jornalista estranjeiru ida (Max Stahl) ne\u2019eb\u00e9 grava video husi akontesimentu ne\u2019e. Imajem sira ne\u2019e sai prova real [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1391,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-21693","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21693","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21693"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21693\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21694,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21693\/revisions\/21694"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1391"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21693"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21693"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21693"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}