{"id":21739,"date":"2025-11-20T08:47:37","date_gmt":"2025-11-19T23:47:37","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=21739"},"modified":"2025-11-22T18:27:05","modified_gmt":"2025-11-22T09:27:05","slug":"timor-leste-halo-50-anos-indepedensia-mari-kore-povu-husi-mukit-kiak-ita-haluha-tiha","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2025\/11\/20\/timor-leste-halo-50-anos-indepedensia-mari-kore-povu-husi-mukit-kiak-ita-haluha-tiha\/","title":{"rendered":"Timor-Leste Halo 50 Anos Indepedensia, Mar\u00ed: Kore Povu Husi Mukit, Kiak\u00a0\u00a0Ita Haluha Tiha"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Reportajen David da Costa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Eis Primeiru Ministru atu\u00e1l Sekret\u00e1riu Jer\u00e1l Partidu Frente Revolusion\u00e1riu Timor-Leste Independensia (FRETILIN) Timor-Leste komemora loron proklamasaun unilater\u00e1l independensia ba tinan 50 ona, maib\u00e9 seidauk kore povu husi mukit no kiak ne\u2019e mak governu no estadu haluha tiha.<\/p>\n\n\n\n<p>Sekret\u00e1riu Jer\u00e1l Partidu Fretilin, Mar\u00ed Bim Amude Alkatiri, hateten, tinan 50 fahe ba rua, purtantu tinan 24 bele dehan Timor manan ho difikuldade tomak, ema mai ho aviaun laiha aviaun, ema mai ho tangki laiha tangki, ema mai ho kainaun, laiha kainaun, mais manan, tanba iha unidade nasion\u00e1l, tanba iha kauza kom\u00fan ne&#8217;e tinan 24.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ita lori liberdade, lori demokr\u00e1sia, mais ita haluha tiha kauza kom\u00fan ne&#8217;e atu kore povu husi mukit, husi kiak ne&#8217;e mak ita haluha tiha,&#8221; dehan Mar\u00ed Alkatiri ba jornalista sira hafoin remata enkontru ho Arcebispo Arquediocese Dili Dom Virgilio Cardeal do Carmo da Silva SDB iha K\u00e1mara Exelensiastca Arquediocese Metropolotania iha Lecidere, Kuarta 19\/11.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia hatete, entaun buka inventa inimigu foun, inimigu mak se loos, asvezes ema ida de&#8217;it&nbsp;&nbsp;la gosta, maib\u00e9 kontra ema hotu-hotu. Tanba iha tinan tolu nulu ativu tan iha tinan liman mai atu entrega no kria kondisaun ba lideransa foun atu moris, maib\u00e9 lider politiku&nbsp;&nbsp;sira la konsege iha intendimentu ba malu.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ami ne&#8217;e iha tinan lima tan, bele moris tan tinan rua nolu, tolu nolu mais ativu iha tinan lima tan atu entrega signifika kria kondisaun nune&#8217;e lideransa foun atu moris. Se tinan lima ne&#8217;e mak ami na&#8217;in lima ka na&#8217;in neen ne&#8217;e la konsege iha intendimentu, aban bainrua ha&#8217;u hanoin katak diabu de&#8217;it sei la simu ami iha ne&#8217;eba,&#8221; nia afirma.<\/p>\n\n\n\n<p>Sekjer Fretilin ne\u2019e mos&nbsp;&nbsp;la kompriende tanba saida tinan 50 espesi\u00e1l, se espesi\u00e1l tanba tinan 50 invez halo festa. Maib\u00e9 bainhira sai membru ASEAN ne&#8217;e nia konkorda Timor tama ASEAN, halo festa boboot, hein to&#8217;o tinan lima nolu mak Timor halo festa boboot, ne&#8217;e espesi\u00e1l, mais la&#8217;\u00f3s festa.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cEspesi\u00e1l bainhira bele dehan ho tinan 50 ne&#8217;e la&#8217;o to&#8217;o iha ne&#8217;eb\u00e9 ona iha prosesu dezenvolvimentu, espesi\u00e1l ita bele dehan tinan lima nolu nasaun ne&#8217;e iha ona ka seidauk, konsolidadu ona ka seidauk, estadu ne&#8217;e konsolidadu ona ka seidauk, bele ko&#8217;alia ida ne&#8217;e, tenke halo balansu, ne&#8217;e mak ha&#8217;u dehan ami na&#8217;in lima ka na&#8217;in neen ne&#8217;e asvezes infernu lakohi ami karik. Serteja katak ha&#8217;u hetan konvite mai husi governu, se ha&#8217;u la hetan mak sala, mais ha&#8217;u nia fotografia de&#8217;it sira tauk, ba iha ne&#8217;eba halo nusa, karik iha konvite, ha&#8217;u ba tur ho povu,&#8221; nia esplika.<\/p>\n\n\n\n<p>Nune\u2019e mos Sekjer Fretilin esplika, atu ajuda na-tranzisaun, jornada foun ne&#8217;e hah\u00fa agora, halo primeiru uluk jornada foun hah\u00fa agora, hah\u00fa primeiru jornada tinan 50 ona. Tanba saida mak agora hah\u00fa jornada foun, Timor-Leste tama ba ASEAN ona saida mak lori ba ASEAN ne&#8217;e mak jornada foun tenke hah\u00fa agora. Tanba se hakarak duni tama ba ASEAN, hatudu diferensia, diferensia mak saida, diferensia rai ida kiak liu iha ASEAN.<\/p>\n\n\n\n<p>Entretantu antes ne\u2019e,&nbsp;&nbsp;iha loron 08 Outobru 2025, Konsellu reuniaun Ministru, kuarta ne&#8217;e, liuhusi konsellu minstru aprova lema &#8220;Que a celebra\u00e7\u00e3o destes 50 anos, do passado, nos assegure confian\u00e7a no presente e esperan\u00e7a no futuro&#8221;, hodi komemora loron proklamasaun independ\u00e9nsia RDTL ba da-50 (28 Novembru 1975-28 Novembru 2025) ne\u02bceb\u00e9&nbsp;unilateralmente proklama iha 28 Novermbru 1975.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen David da Costa Eis Primeiru Ministru atu\u00e1l Sekret\u00e1riu Jer\u00e1l Partidu Frente Revolusion\u00e1riu Timor-Leste Independensia (FRETILIN) Timor-Leste komemora loron proklamasaun unilater\u00e1l independensia ba tinan 50 ona, maib\u00e9 seidauk kore povu husi mukit no kiak ne\u2019e mak governu no estadu haluha tiha. Sekret\u00e1riu Jer\u00e1l Partidu Fretilin, Mar\u00ed Bim Amude Alkatiri, hateten, tinan 50 fahe ba rua, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21740,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-21739","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21739","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21739"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21739\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21741,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21739\/revisions\/21741"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21740"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21739"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21739"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21739"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}