{"id":21825,"date":"2025-12-01T20:56:40","date_gmt":"2025-12-01T11:56:40","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=21825"},"modified":"2025-12-01T20:56:42","modified_gmt":"2025-12-01T11:56:42","slug":"implementa-gaji-13-ba-fp-sosedade-sivil-konsidera-nee-la-justu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2025\/12\/01\/implementa-gaji-13-ba-fp-sosedade-sivil-konsidera-nee-la-justu\/","title":{"rendered":"Implementa Gaji 13 ba FP, Sosedade Sivil konsidera Ne&#8217;e La Justu"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Reportajen&nbsp;&nbsp;David da Costa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Iha Timor-Leste, kada tinan governu implementa gaji 13 ba funsion\u00e1riu p\u00fabliku sira, tanba&nbsp;&nbsp;ne\u2019e&nbsp;&nbsp;&nbsp;agora tama ona ba fulan Dezembru nune&#8217;e funsion\u00e1riu hotu hein gaji 13, maib\u00e9&nbsp;&nbsp;sosi\u00e9dade&nbsp;&nbsp;sivil&nbsp;&nbsp;konsidera ida ne&#8217;e la justu, ne&#8217;e halo trosa ba ema sira ne&#8217;eb\u00e9 la hetan gaji 13, tanba&nbsp;&nbsp;presiza m\u00f3s tetu didi&#8217;ak.<\/p>\n\n\n\n<p>Vise Diret\u00f3r Asosiasaun Hak, Antonino de Limas, hateten, gaji 13 ba funsion\u00e1riu p\u00fabliku, karik nain ulun sira haree servisu maka&#8217;as, sira hatudu prestasaun servisu di&#8217;ak, entaun nain ulun sira deside atu f\u00f3 gaji 13 ba funsion\u00e1riu p\u00fabliku nune&#8217;e sira goja moris ne&#8217;e kontente iha nat\u00e1l no tinan foun.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Loos, duni se ita ko&#8217;alia kona-ba justisa, ita kondisaun moris susar, populasaun sira servisu laiha, barak mak eskola hotu buka servisu araska, governu promete hela dehan atu loke kampu servisu maib\u00e9 la realiza,&#8221; dehan Vise Diret\u00f3r Asosiasaun Hak, Antonino de Limas, ba jornalista&nbsp;&nbsp;sira iha kampaun Hak Farol, Segunda 1\/12.<\/p>\n\n\n\n<p>Tanba governante sira promete dehan atu lori invest\u00f3r mai loke kampu servisu, inklui Prezidente Rep\u00fablika m\u00f3s dehan ba buka invest\u00f3r sira lori mai Timor mais iha la hetan. Maib\u00e9 depois sira hasai pol\u00edtika gaji 13 f\u00f3 ba funsion\u00e1riu p\u00fabliku sira inklui nain ulun sira m\u00f3s sei hetan gaji 13 hotu.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Entaun ne&#8217;e la justu, ne&#8217;e halo trosa ba ita sira ne&#8217;eb\u00e9 la hetan gaji 13, ba maluk sira set\u00f3r naun form\u00e1l sira faan sasan iha dalan ninin, gerobak sira ne&#8217;e, sira ne&#8217;eb\u00e9 buka servisu moris araska, entaun hanoin ne&#8217;e injustisa, loloos la merese halo hanesan ne&#8217;e,&#8221;nia dehan.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia haktuir, se sira iha hanoin saida mak hatete ne&#8217;e se sira reko\u00f1ese katak ema barak moris susar, sira hetan gaji 13 sira halo festa mais depois lubuk ida dapur la suar, lubuk ida kesi kabun se sira mor\u00e1l ne&#8217;e iha karik la deside gaji 13 ne&#8217;e.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Se hanoin osan mina ne&#8217;e hotu-hotu depende ba osan $18 biloens husi minarai, entaun se gaji 13 ba funsion\u00e1riu p\u00fabliku, Ministru, Deputadu, Prezidente Rep\u00fablika, entaun ita m\u00f3s husu f\u00f3 n\u00e9tik subsidiu $200 ba uma kain ida nune&#8217;e goza hotu, tanba osan ne&#8217;e ita nian hotu, labele sira mesak hetan gaji 13,&#8221; nia t\u00e9nik.<\/p>\n\n\n\n<p>Nune&#8217;e mos Dosente Institute of Business (IOB), Antonio Soares Martins hatete, gaji 13 ne&#8217;e iha ona lei ne&#8217;eb\u00e9 hakarak ka lakohi Konsellu Ministru aprova ona, ne&#8217;eb\u00e9 la kleur tan Konsellu Ministru aprova ona gaji 13, tanba ne&#8217;e lei ona. Ne&#8217;eb\u00e9 tama ona iha ne&#8217;eba, hakarak ka lakohi Konsellu Ministru tenke aprova ona gaji 13, tanba la garante katak, tanba haree hanesan ne&#8217;e, ne&#8217;eb\u00e9 Konsellu Ministru labele aprova la&#8217;e.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ita hanesan f\u00f3 hanoin ne&#8217;eb\u00e9 iha ona dalan Konsellu Ministru sei aprova ida ne&#8217;e, hodi bele f\u00f3 ba funsion\u00e1riu p\u00fabliku sira. Ne&#8217;e direitu traballad\u00f3r sira nian, ha&#8217;u hanoin buat ne&#8217;e iha ona lei ne&#8217;eb\u00e9 tenke la&#8217;o, anaunser ita halo revogasaun ba lei sira kona-ba gaji 13 ne&#8217;e oke. Tanba ita bele hato&#8217;o mais, ita m\u00f3s hanoin katak ita nia populasaun sira barak la hetan to&#8217;ok gaji 13, maib\u00e9 gaji 13 ne&#8217;e s\u00f3 ba de&#8217;it ida, rua mak heta, povu nafatin terus,&#8221; dehan Dosente IOB, Antonio&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Nia argumenta tan gaji 13 laiha m\u00f3s laiha problema, tanba funsion\u00e1riu p\u00fabliku sira hetan hela sal\u00e1riu, di&#8217;ak liu se hanoin karik halo fali buat seluk ba povu sira, labele ba de&#8217;it sira mak tinan-tinan sempre hetan hela de&#8217;it, povu nafatin moris terus, kiak nafatin.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ita nia rekomendasaun mak ne&#8217;e governu ka estadu atu f\u00f3 gaji 13 ba funsion\u00e1riu p\u00fabliku sira presiza tetu no hanoin didi&#8217;ak m\u00f3s ba ita nia dezenvolvimentu rai laran, liu-liu ita nia povu sira ne&#8217;eb\u00e9 sei moris kiak hela, moris mukit hela molok aprova gaji 13 ida ne&#8217;e,&#8221; nia rekomendasaun.<\/p>\n\n\n\n<p>Tanba ne&#8217;e, labele taka matan aprova de&#8217;it, mais iha kraik ne&#8217;eba, asesu ba bee moos susar, asesu ba eletrisidade m\u00f3s susar, estrada m\u00f3s susar, ne&#8217;eb\u00e9 tete didi&#8217;ak molok aprova gaji 13 ba&nbsp;&nbsp;funsion\u00e1riu p\u00fabliku sira oha fulan Dezembru ne&#8217;e.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen&nbsp;&nbsp;David da Costa Iha Timor-Leste, kada tinan governu implementa gaji 13 ba funsion\u00e1riu p\u00fabliku sira, tanba&nbsp;&nbsp;ne\u2019e&nbsp;&nbsp;&nbsp;agora tama ona ba fulan Dezembru nune&#8217;e funsion\u00e1riu hotu hein gaji 13, maib\u00e9&nbsp;&nbsp;sosi\u00e9dade&nbsp;&nbsp;sivil&nbsp;&nbsp;konsidera ida ne&#8217;e la justu, ne&#8217;e halo trosa ba ema sira ne&#8217;eb\u00e9 la hetan gaji 13, tanba&nbsp;&nbsp;presiza m\u00f3s tetu didi&#8217;ak. Vise Diret\u00f3r Asosiasaun Hak, Antonino de Limas, hateten, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21826,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-21825","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21825","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21825"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21825\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21827,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21825\/revisions\/21827"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21826"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21825"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21825"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21825"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}