{"id":21918,"date":"2025-12-15T21:52:27","date_gmt":"2025-12-15T12:52:27","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=21918"},"modified":"2025-12-15T21:52:58","modified_gmt":"2025-12-15T12:52:58","slug":"ptr-konsidera-eutl-halo-manifestasaun-nee-sira-nia-direitu-maibe-iha-limitasaun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2025\/12\/15\/ptr-konsidera-eutl-halo-manifestasaun-nee-sira-nia-direitu-maibe-iha-limitasaun\/","title":{"rendered":"PTR Konsidera EUTL\u00a0\u00a0Halo Manifestasaun Ne&#8217;e Sira Nia Direitu, Maib\u00e9 Iha Limitasaun\u00a0"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Reportajen David da Costa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Relasiona ho revogasaun Lei Pensaun Mensal Vitalisia (LPMV) ne\u2019ebe maka Tribun\u00e1l Rekursu, (TR) seidauk deklara kona-ba konstitusionalidade ba Lei refere maka&nbsp;&nbsp;Universitariu Timor-Leste (EUTL) sei halo manifestasun hasoru Tribun\u00e1l Rekursu, maib\u00e9 Prezidente Tribunal Rekursu konsidera EUTL halo manifestasaun p\u00e1sifiku ne&#8217;e sira nia direitu, maib\u00e9 labele liberdade liu, nia iha limitasaun.<\/p>\n\n\n\n<p>Prezidente Tribun\u00e1l Rekursu, (PTR) Afonso Carmona, Estudante Universitariu Timor-Leste (EUTL) atu halo manifestasaun p\u00e1sifiku hasoru Tribunal Rekursu ne&#8217;e sira nia direitu, PTR la bandu ba ida ne\u2019e, tanba Timor-Leste adopta demokr\u00e1rtiku, ne\u2019ebe liberdade ba sira atu halo manifestasaun, maib\u00e9&nbsp;&nbsp;demoke\u00e1rtiku ne\u2019e mos iha limitasaun<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cEUTL halo manifestasaun p\u00e1sifiku ne&#8217;e sira nia direitu, agora nusa mak ita bele bandu, agora Timor ne&#8217;e nasaun liberdade demokr\u00e1tiku, maib\u00e9 labele liberdade liu, nia iha limitasaun,\u201d dehan Prezidente Tribun\u00e1l Rekursu, (PTR) Afonso Carmona, ba Jornalista sira, bainhira remata ekontru ho Prezidente Republika (PR) Jos\u00e9 Ramos-Horta iha palasiu prezidensial Bairo-Pite, segunda 15\/12.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia haktuir, Tanba iha Timor-Leste iha&nbsp;&nbsp;orgaun soberanu sira m\u00f3s sira nia kompetensia, no buat hotu la\u2019o tuir dalan demokrasia, tanba ne\u2019e iha kontrola sosial ne\u2019e importante maib\u00e9 ida ne\u2019e la influ\u00e9nsia to\u2019o dezsizaun Tribunal nian, tanba desizaun Tribun\u00e1l&nbsp;&nbsp;ida ne&#8217;e hodi povu nia naran.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAgora orgaun soberanu sira m\u00f3s sira nia kompetensia, imi m\u00f3s labele tama problema, ne&#8217;eb\u00e9 buat hotu-hotu la&#8217;o iha demokr\u00e1sia, ita respeitu. Ha&#8217;u hatete bei-beik kontrolu sosi\u00e1l ne&#8217;e importante, ita respeitu maib\u00e9 la influ\u00e9nsia desizaun Tribun\u00e1l, tanba desizaun Tribun\u00e1l ne&#8217;e hodi povu nia naran, tan ne&#8217;e saida mak Tribun\u00e1l deside, karik la simu iha nia no kontradis, la&#8217;\u00f3s Tribun\u00e1l deside imi simu de&#8217;it,\u201d nia subli\u00f1a.<\/p>\n\n\n\n<p>Entertantu antes ne\u2019e,&nbsp;&nbsp;iha loron kinta 11 Dezembru 2025, Portavoz EUTL Caetano da Cruz, dehan,&nbsp;&nbsp;antes ne\u2019e iha ona benefisiariu nain 30 husi eis deputadu no membru governu ne\u2019ebe hatama pedidu fiskalizasaun abstrata susesiva ba Tribunal Rekursu liuhusi Provedorio Direitu Umanu no Justisa (PDHJ) maib\u00e9 besik ona fulan rua seidauk iha deklarasaun ruma husi Tribunal.<\/p>\n\n\n\n<p>Tanba ne\u2019e Estudante Universitariu Timor-Leste (EUTL) hamutuk ho masa social no povu maubere sira nafatin tau vijilansia ba senariu sira tuir mai, no sei tun batalla atu ezije ba tribunal bele deklara konstituisionalidade&nbsp;&nbsp;ba lei refere.<\/p>\n\n\n\n<p>Atu nune\u2019e Tribunal bele pronunsia konstituisionalidade ba revogasaun lei refere. Tanba lei refere la reflete ona ba povu maubere nia moris maib\u00e9 fo bokur de\u2019it ba elite minoria durante dekade rua iha estadu ida ne\u2019e.<\/p>\n\n\n\n<p>Nune\u2019e mos ativista Direitu Umanus Timor-Leste&nbsp;&nbsp;Neslson Rold\u00e3o iha nia postajen Facebook akun (Konfrontu Vencer), horseik ne\u2019ebe neon metin asesu ohin, hatete,&nbsp;&nbsp;&nbsp;enkontru horseik nu&#8217;udar kontinuasaun ba enkontru loron hirak liu ba, tanba ne\u2019e atu informa rezultadu enkontru antes ne\u2019e deside katak iha dia 15 dezembru ne\u2019e atu halo marsa popular ba iha Tribun\u00e1l Rekursu maib\u00e9 forum deside muda fali ba iha kuarta.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cEnkontru horseik nu&#8217;udar kontinuasaun ba enkontru loron hirak liu ba. Atu informa katak, enkontru antes ne\u2019e ita deside katak dia 15 ne\u2019e ita halo marsa, maib\u00e9 horseik f\u00f3rum deside fali katak,&nbsp;&nbsp;dia 17 mak ita foin hlo marsa popul\u00e1r hasoru TR. Iha mudansa ne\u2019e tanba iha kondisaun objetiva balun k\u00e9 ita presiza priense molok ba marsa Popul\u00e1r,\u201ddehan postajen.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Marsa ida ne\u2019e ho tema jer\u00e1l ba marsa Popul\u00e1r nee mak &#8220;Marsa Vijil\u00e1nsia: Konstituisionalidade ba Revogasaun Lei Pensaun Mensal Vitalisia (LPMV) hodi salva Timor-Leste hosi kolapsu.<\/p>\n\n\n\n<p>Mapamentu ba marsa popular mak sei hah\u00fa husi Motael la\u2019o ba pal\u00e1siu governu oin, sa\u2019e mai Universidade Nasional Timor-Leste (UNTL) nian, hakat liu ba est\u00e1tua av\u00f4 Xavier, pois tesik ba TR oin ho orasi. Marsa popul\u00e1r sei la\u2019o ain ho panfletu, spanduk no bandeira RDTL.<\/p>\n\n\n\n<p>Nune\u2019e ohin estudante Universitariu&nbsp;&nbsp;sei hatama karta ko\u00f1esimentu ba Polsia Nasional Timor-Leste (PNTL) no bainrua dia 16 sei halo konsolidasaun ba marsa multisektor\u00e1l no iha dia 17 mak foin hah\u00fa hala&#8217;o marsa popul\u00e1r husi Motael ba iha TR.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen David da Costa Relasiona ho revogasaun Lei Pensaun Mensal Vitalisia (LPMV) ne\u2019ebe maka Tribun\u00e1l Rekursu, (TR) seidauk deklara kona-ba konstitusionalidade ba Lei refere maka&nbsp;&nbsp;Universitariu Timor-Leste (EUTL) sei halo manifestasun hasoru Tribun\u00e1l Rekursu, maib\u00e9 Prezidente Tribunal Rekursu konsidera EUTL halo manifestasaun p\u00e1sifiku ne&#8217;e sira nia direitu, maib\u00e9 labele liberdade liu, nia iha limitasaun. Prezidente Tribun\u00e1l [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21919,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-21918","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21918","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21918"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21918\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21920,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21918\/revisions\/21920"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21919"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21918"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21918"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21918"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}