{"id":21980,"date":"2026-01-08T09:16:01","date_gmt":"2026-01-08T00:16:01","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=21980"},"modified":"2026-01-08T09:16:02","modified_gmt":"2026-01-08T00:16:02","slug":"ppn-dezeju-ba-xefe-estadu-hodi-estabelese-stj-justisa-ba-sira-halo-neebe-halo-rekursu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2026\/01\/08\/ppn-dezeju-ba-xefe-estadu-hodi-estabelese-stj-justisa-ba-sira-halo-neebe-halo-rekursu\/","title":{"rendered":"PPN Dezeju Ba Xefe Estadu, Hodi Estabelese STJ: Justisa Ba Sira Halo Ne\u2019ebe Halo Rekursu"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Reportajen David da Costa Gusmao<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Prezidente Parlamentu Nasion\u00e1l (PPN) Maria Fernanda Lay hala&#8217;o enkontru ho Prezidente Rep\u00fablika (PR),&nbsp;Jos\u00e9 Ramos-Horta, dezeju Xefe Estadu iha tinan ne&#8217;e tenke estabelese Supremu Tribun\u00e1l Justisa (STJ), nune&#8217;e justisa ba sira ne&#8217;eb\u00e9 halo rekursu.<\/p>\n\n\n\n<p>Prezidente Parlamentu Nasion\u00e1l, Maria Fernanda Lay, dehan, tanba laiha oportunidade atu hasoru Prezidente Rep\u00fablika nune&#8217;e hato&#8217;o boas festas natal no tinan foun no mai aprejenta m\u00f3s servisu saida de&#8217;it mak planu ba iha tinan 2026. Tanba iha asuntu balun ne&#8217;eb\u00e9 transversal entre governu ho Prezidensia Rep\u00fablika, inklui Parlamentu Nasion\u00e1l komisaun ida ko&#8217;alia kona-ba rekrutamentu juis Supremu Tribun\u00e1l Rekursu prosesu hela ne&#8217;e mak mai hato&#8217;o ninia progresu no m\u00f3s dezafiu balun infrenta iha asuntu ne&#8217;e.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ho governu ligadu m\u00f3s ho reforma justisa ne&#8217;eb\u00e9 prosesu ne&#8217;e la&#8217;o hela, ita espera katak tinan ida ne&#8217;e tuir dezeju Prezidente Rep\u00fablika katak, ita tenke estabelese Supremu Tribun\u00e1l Justisa, nune&#8217;e iha justisa ba sira ne&#8217;eb\u00e9 halo rekursu labele iha juis ne&#8217;eb\u00e9 atu julga ne&#8217;e hanesan iha momentu agora,&#8221; dehan Prezidente Parlamentu Nnasion\u00e1l, Fernanda Lay ba jornalista sira hafoin remata enkontru ho Prezidente Republika Ramos-Horta iha Pal\u00e1siu Prezidensi\u00e1l Bairu-Pite, Kuarta 07\/01.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia haktuir, prosesu seluk ne&#8217;eb\u00e9 povu kiik sira m\u00f3s hein hela hetan justisa iha situasaun ida ne&#8217;e. Tanba ne\u2019e urjente tenke prosesa lalais Supremu Tribun\u00e1l Justisa<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ha&#8217;u sente katak, urjente tanba tenke prosesa lalais nune&#8217;e antes fimduanu 2026 ita bele iha ona Supremu Tribun\u00e1l Justisa. Ha&#8217;u hanoin ita foin mak hah\u00fa, ita boot sira lembra katak iha Dezembru tinan kotuk, ami m\u00f3s hato&#8217;o kandidatu nune&#8217;e hili iha ne&#8217;e duni ita boot sira husu ha&#8217;u, ha&#8217;u seidauk hili eleitu, tanba tuir lei Parlamentu Nasion\u00e1l iha reprezentante rua, Prezidente Rep\u00fablika iha ida,&#8221; nia esplika.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia salienta, iha kandidatu ida ne&#8217;eb\u00e9 indika husi Prezidente Rep\u00fablika mak sei dirije komisaun ne&#8217;e, ne&#8217;eb\u00e9 hanoin oins\u00e1 mak sira atu halo konvokatoria, ne&#8217;eb\u00e9 doutora Carmelita mak indikadu husi Parlamentu Nasion\u00e1l ho advogadu ida.<\/p>\n\n\n\n<p>Nune&#8217;e, espera katak, sira iha reuniaun iha inisiu Sesta-feira hodi haree ba halo sira nia planu, fatin atu servisu apoiu saida de&#8217;it mak sira presiza nune&#8217;e Parlamentu Nasion\u00e1l bele prosede iha fulan Janeiru ne&#8217;e nia laran.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia reforsa, atu posse ka la&#8217;e Konsellu Majelatura, komisaun ne&#8217;e halo de&#8217;it selesaun, rekruta ases\u00f3r internasion\u00e1l ida, nune&#8217;e halo selesaun ba juis sira iha ne&#8217;e, ho krit\u00e9riu ne&#8217;eb\u00e9 prienxe iha lei.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia argumenta, ida ne&#8217;e liu hotu tiha mak foin hato&#8217;o ba Konsellu Superi\u00f3r, agora atu ba Supremu Tribun\u00e1l na&#8217;in hira, ba PJR m\u00f3s sei halo rekrutamentu iha proximu depois ida ne&#8217;e, foin mak haree tomada de posse ne&#8217;e problema Konsellu Superi\u00f3r nian, laiha buat ida ona ho Parlamentu Nasion\u00e1l.<\/p>\n\n\n\n<p>Entretantu, nia akresenta, kandidatu ida husi Prezidensia Rep\u00fablika maka&nbsp;&nbsp;Avelino Coelho ida ne&#8217;e mak sei dirije komisaun ne&#8217;e, ne&#8217;eb\u00e9 hanoin se bele Prezidente Rep\u00fablika iha prenomes balun kaer ba lei nune&#8217;e prosede ba oin.<\/p>\n\n\n\n<p>Atu&nbsp;&nbsp;nune&#8217;e ema ruma keta foti problema ruma, iha baze leg\u00e1l hodi hatama ba asuntu sira ne&#8217;e, tanba ne&#8217;e mak tenke ho kuidadu, tenke gasta osan ne&#8217;eb\u00e9 ha&#8217;u ona iha Parlamentu Nasion\u00e1l nune&#8217;e halo prosedimentu sira ne&#8217;e hotu, labele fila fali ba inisiu se iha ema ruma foti kona-ba situasaun ida ne&#8217;e.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ne&#8217;e mak atu asegura ida ne&#8217;e, ami haree ba iha problema balun ne&#8217;eb\u00e9 ami tenke mai konsulta, mais saida mak ha&#8217;u ko&#8217;alia, ha&#8217;u sei la ko&#8217;alia ba ita boot sira,&#8221; nia konklui.<\/p>\n\n\n\n<p>Maib\u00e9 antes ne&#8217;e, iha loron 10 Dezembru 2025, Governu liu husi Ministru Justisa, Sergio Hornai garante katak, Supremu Tribun\u00e1l Justisa sei instala iha tinan 2026.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ita tenke iha konfiansa, ita tenke iha esperansa. Se ita laiha esperansa ita labele la&#8217;o ba oin. Pelu menuz ita iha ona ideia para estabelese Tribun\u00e1l Supremu,&#8221; dehan Sergio Hornai ba Jornalita sira, iha Pal\u00e1siu Governu.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan, parte respons\u00e1vel sira sei instala uluk komisaun ba rekrutamentu ju\u00edz sira no edif\u00edsiu ba Supremu Tribun\u00e1l.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Servisu la&#8217;o daudaun ona, bainhira maka ita atu konklui atubele instala Tribunal Supremu,&#8221; nia hatete.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen David da Costa Gusmao Prezidente Parlamentu Nasion\u00e1l (PPN) Maria Fernanda Lay hala&#8217;o enkontru ho Prezidente Rep\u00fablika (PR),&nbsp;Jos\u00e9 Ramos-Horta, dezeju Xefe Estadu iha tinan ne&#8217;e tenke estabelese Supremu Tribun\u00e1l Justisa (STJ), nune&#8217;e justisa ba sira ne&#8217;eb\u00e9 halo rekursu. Prezidente Parlamentu Nasion\u00e1l, Maria Fernanda Lay, dehan, tanba laiha oportunidade atu hasoru Prezidente Rep\u00fablika nune&#8217;e hato&#8217;o boas [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21981,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-21980","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21980","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21980"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21980\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21982,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21980\/revisions\/21982"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21981"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21980"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21980"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21980"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}