{"id":22018,"date":"2026-01-14T00:04:25","date_gmt":"2026-01-13T15:04:25","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=22018"},"modified":"2026-01-14T00:04:27","modified_gmt":"2026-01-13T15:04:27","slug":"ermelina-simu-deit-salariu-13-80-00-lao-hamutuk-oje-ba-salario-no-vensimentu-tokon-4928-inklui-ona-salario-13","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2026\/01\/14\/ermelina-simu-deit-salariu-13-80-00-lao-hamutuk-oje-ba-salario-no-vensimentu-tokon-4928-inklui-ona-salario-13\/","title":{"rendered":"Ermelina Simu Deit Salariu 13 $80.00, La\u2019o Hamutuk: OJE Ba Salario no Vensimentu Tokon 492,8 Inklui ona Salario 13"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen Silvino Freitas no David da Costa Gusmao<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sal\u00e1riu desimu terseiru, sai preokupasaun fungsionariu publiku, liu-liu sira ne\u2019ebe ho salariu kiik, iha esperansa, atu bele hetan sira nia direitu tuir kontratu ne\u2019ebe iha.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha fulan Dezembru 2025, hamosu situasaun ne\u2019ebe la satisfas ba maluk sira ne\u2019ebe la simu sira nia osan, tuir direitu ho lolos.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha entrevista ho funsionariu seguransa sivil, Ermelina Filipe, ne\u2019ebe halo segurasan iha edifisiu Konsellu Imprensa, ba Neon Metin hateten, salariu desimu terseiru, simu deit $80.00, no salariu kada fulan simu $171.00.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cami nia gaji 13, tama $80.00 deit, maibe restu ami la hatene, Ministru promete dehan Janeiru nia laran, ami mos hein deit maibe tuir ami nia hatene ne\u2019e too Loron 15 Janeiru, orsamentu 2025 taka ona\u201d, tenik Ermelina<\/p>\n\n\n\n<p>Ermelina mos konfuzaun governu atu foti osan restu husi ne\u2019ebe, hodi selu sira. Nia dehan esperiensia ba kotuk, salariu ne\u2019ebe simu nungka mosu fallansu, no ida ne\u2019e akontese premeira vez ba nia moris.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAmi nia gaji 13 tinan tinan nunka iha fallansu, nee primeira vez mak hanesan nee\u201d, dehan nia<\/p>\n\n\n\n<p>Iha Dezembru Ermelina hakarak pasa natal ho familia, hodi bele sasan ne\u2019ebe sira presiza, maibe ida ne\u2019e la akontese, no halo nia triste ho situasaun ne\u2019ebe akontese.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Laos Salario ba dala 13 nian deit, Ermelina dehan osan transporte mos iha fallansu, nia dehan fulan rua mak foin foti, maibe nia ho kolega sira kontinua protesta, nune\u2019e sira simu kompletu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ermelina serbisu ho level 2, ne\u2019e katak salariu kada fulan simu $171.00, ho eskalasaun 2, nune\u2019e nia simu $176.00<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAmi sente la kontente ba gaji 13 neebe sira fo la kompletu, tanba osan kiik,&nbsp;&nbsp;durante selebra natal ho tinan foun ami la kontente, ita atu halo nusa, ita mos kiik tan, neebe rona rezultadu husi boot deit, laiha ami mos labele halo buat ida\u201d, tenik Ermelina.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Neon Metin halo entrevista ho Koordenadora NGO La\u2019o Hamutuk, Marta da Silva, ne\u2019ebe durante ne\u2019e halo analize Orsamentu Jeral Estadu, ba Neon Metin esplika hare ba montante total OJE ba salariu no vensimentu Tokon 492,8, nee normalmente inklui ona salariu 13.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"772\" data-id=\"15575\" src=\"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/WhatsApp-Image-2023-04-13-at-21.21.39-1024x772.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-15575\" srcset=\"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/WhatsApp-Image-2023-04-13-at-21.21.39-1024x772.jpeg 1024w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/WhatsApp-Image-2023-04-13-at-21.21.39-300x226.jpeg 300w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/WhatsApp-Image-2023-04-13-at-21.21.39-768x579.jpeg 768w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/WhatsApp-Image-2023-04-13-at-21.21.39-557x420.jpeg 557w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/WhatsApp-Image-2023-04-13-at-21.21.39-80x60.jpeg 80w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/WhatsApp-Image-2023-04-13-at-21.21.39-100x75.jpeg 100w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/WhatsApp-Image-2023-04-13-at-21.21.39-180x135.jpeg 180w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/WhatsApp-Image-2023-04-13-at-21.21.39-238x178.jpeg 238w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/WhatsApp-Image-2023-04-13-at-21.21.39-640x482.jpeg 640w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/WhatsApp-Image-2023-04-13-at-21.21.39-681x513.jpeg 681w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/WhatsApp-Image-2023-04-13-at-21.21.39.jpeg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Peskizadora La&#8217;o Hamutuk, Marta da Silva. [Foto: Silvino | 14.04.2023]<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p>Problema konaba salariu 13 la konsege realiza ne\u2019e, inkapasidade ministeriu relevante atu jere salariu funsinariu nia. Kada ministeriu hatene nia staff nain hira, no klaru sira nia salariu tinan tomak nian, prevene ona salariu 13 nee iha laran.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Marta dehan Maibe bele mos akontese kazu abuzu de poder, nebe rekruta funsionariu foun iha dalan klaran, nebe presija osan selu kada fulan, maibe la konsege preve iha item salariu vensimentu, nune\u2019e rezulta pagamentu, sa tan la preve mos iha orsamentu ba bens no servisu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Problema ne\u2019ebe funsionariu barak hetan tanba simu salariu 13, la tuir total ne\u2019ebe iha, ida ne\u2019e Lao Hamutuk konsidera saida? ba Neon Metin Marta hateten ida nee viola lei traballu no.4\/2012, ne\u2019ebe esplika katak governu fo salariu ba funsionariu bazea ba nivel husi lei nee hateten, maibe artigu balun sira la haktuir.&nbsp;&nbsp;Salariu 13 nee direitu funsionariu sira, pior liutan ba sire nebe ho salariu minimu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Karik ida ne\u2019e falla iha jestaun? Marta hateten atu hatene didiak ninia problema hun, tenke iha investigasaun ba Ministeriu relevante sira. Tanba kazu salariu 13 nee la akontese iha Ministeriu hotu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cNee bele liga ba inkapasidade iha jestaun orsamentu basea planu OJE nian, inklui abuzu de poder, hodi aumenta funsionariu kazual sira bazea ba promesa politika, nebe la inklui iha planu OJE antes nian.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Hatan ba preokupasaun ida ne\u2019e, Primeiru Ministru, Xanana Gusmao hatan katak funsion\u00e1riu sira ne\u2019ebe maka preokupa ho sal\u00e1riu desimu terseiru ka gaji 13, ida ne\u2019e la\u2019os foin maka akontese maib\u00e9 akontese beibeik ona, tanba ne\u2019e iha fulan Dezembru maka funsionariu publiku sira ne\u2019ebe&nbsp;&nbsp;la simu sal\u00e1riu desimu terseiru, sei simu iha fulan Janeiru nia laran.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"759\" data-id=\"21984\" src=\"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/WhatsApp-Image-2026-01-08-at-14.48.02-1024x759.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-21984\" srcset=\"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/WhatsApp-Image-2026-01-08-at-14.48.02-1024x759.jpeg 1024w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/WhatsApp-Image-2026-01-08-at-14.48.02-300x222.jpeg 300w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/WhatsApp-Image-2026-01-08-at-14.48.02-768x569.jpeg 768w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/WhatsApp-Image-2026-01-08-at-14.48.02-567x420.jpeg 567w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/WhatsApp-Image-2026-01-08-at-14.48.02-80x60.jpeg 80w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/WhatsApp-Image-2026-01-08-at-14.48.02-100x75.jpeg 100w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/WhatsApp-Image-2026-01-08-at-14.48.02-640x474.jpeg 640w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/WhatsApp-Image-2026-01-08-at-14.48.02-681x504.jpeg 681w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/WhatsApp-Image-2026-01-08-at-14.48.02.jpeg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusm\u00e3o (Foto-David)<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p>\u201cNe&#8217;e la&#8217;\u00f3s primeiravez mak la selu iha Dezembru, mais iha Janeiru selu, husu ba funsion\u00e1riu sira ne&#8217;e dehan ne&#8217;e primeiravez mak akontese, ne&#8217;e falta kalkul m\u00f3s, mais prontu sempre, ne&#8217;e duni hotu-hotu hatene ona katak, iha Janeiru sei selu,\u201d dehan Primeiru Ministru, (PM) Kay Rala Xanana Gusm\u00e3o ba jornalista sira hafoin remata enkontru ho Prizidente Republika jos\u00e9 Ramos-Horta iha Pal\u00e1siu Prezidensi\u00e1l Bairo-Pite, 8\/01.<\/p>\n\n\n\n<p>Primeiru Ministru hatutan katak kada Diretor Finansas iha Ministeriu sei kolabaora ho Ministeriu Finansas, hodi loke free balance, osan sira ne\u2019ebe maka funsionariu publiku sira la hetan, sei&nbsp;&nbsp;bele hetan fali.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha Lei artigu 44, konaba subsidiu annual, esplika katak traballador iha direitu hodi hetan subsidiu annual hosi valor, la kiik liu fali salariu mensal 1, ne\u2019ebe empregador tenke selu to\u2019o loron 20, Dezembru ba anu sivil idak-idak<\/p>\n\n\n\n<p>Kalkulu ba subsidiu annual, nudar proposional ba fulan sira servisu nian, ne\u2019ebe halo ba tinan sivil idak idak<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Silvino Freitas no David da Costa Gusmao Sal\u00e1riu desimu terseiru, sai preokupasaun fungsionariu publiku, liu-liu sira ne\u2019ebe ho salariu kiik, iha esperansa, atu bele hetan sira nia direitu tuir kontratu ne\u2019ebe iha. Iha fulan Dezembru 2025, hamosu situasaun ne\u2019ebe la satisfas ba maluk sira ne\u2019ebe la simu sira nia osan, tuir direitu ho lolos. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22024,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-22018","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22018","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22018"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22018\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22025,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22018\/revisions\/22025"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22024"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22018"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22018"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22018"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}