{"id":22034,"date":"2026-01-15T21:19:56","date_gmt":"2026-01-15T12:19:56","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=22034"},"modified":"2026-01-15T21:19:59","modified_gmt":"2026-01-15T12:19:59","slug":"taf-realiza-seminariu-publiku-hodi-harii-ponte-ba-direitu-dijital-no-lakuna-lejislativa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2026\/01\/15\/taf-realiza-seminariu-publiku-hodi-harii-ponte-ba-direitu-dijital-no-lakuna-lejislativa\/","title":{"rendered":"TAF Realiza Semin\u00e1riu P\u00fabliku Hodi Harii Ponte ba Direitu Dijit\u00e1l no Lakuna Lejislativa"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen Silvino Freitas<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>The Asia Foundation (TAF) realiza seminariu publiku hodi harii ponte ba direitu dijital sira no lakuna lejislativa ho tema \u2018Avansa Enkuadramentu Pol\u00edtika Dijit\u00e1l iha Timor Leste\u2019 neebe involve governu, sosiedade-sivil, instituisaun indepedente, seitor privadu, akademiku no m\u00e9dia sira, hodi halo plataforma ba dialogu konstrutivu kona-ba politiku dijital no direitu dijital sira, apoia diskusaun transparente no partisipativu konaba regulamentu xave hanesan proposta lei sibernetika no lei protesaun dadus, diskute estratejia atu promove sidadania dijital neebe saudavel hodi hametin literasia dijital liuhusi edukasaun no konsensia.<\/p>\n\n\n\n<p>Diret\u00f3r Programa Sasukat TAF Tim Mann dehan, tinan kotuk, TAF suporta levantamentu Tatoli!, ne\u2019eb\u00e9 hatudu katak liu 50% husi populasaun mak uza ona internet, iha tinan hirak oin mai, ita bele asesu ba internet lalais liu, baratu liu, no konfiavel liu iha nasaun laran tomak, nune\u2019e habelar dijital ida-ne\u2019e kria oportunidade signifikativu ba dezenvolvimentu ekon\u00f3miku, halo servisu p\u00fabliku efisiente liu, aumenta akontabilidade governo no fasilita partisipasaun siviku, liuliu ba foin-sa&#8217;e sira, plataforma dijit\u00e1l sira bele haforsa asesu ba informasaun, haluan merkadu ba empreza ki&#8217;ik sira, no loke espasu foun ba di\u00e1logu p\u00fabliku.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cIha tempu hanesan, konetividade boot liu mos lori dezafiu foun no kompleksu ita haree preokupasaun liutan kona-ba krime cibernetika, seguransa dijital, viol\u00e9nsia bazeia ba j\u00e9neru ne&#8217;eb\u00e9 fasilita husi teknolojia, no misinformasaun ka disinformasaun ka informasaun ne&#8217;eb\u00e9 la loos ka hoax. Porezemplu, deskobre sentru scam ida iha Oecussi iha tinan kotuk, no relat\u00f3riu asediu no abuzu online ne&#8217;eb\u00e9 sae hatudu katak risku sira-ne&#8217;e re\u00e1l, no afeta ona ema Timor-oan sira\u201d dehan Diretor Programa Sasukat TAF Tim Mann iha abertura seminariu iha salaun Suai Room Timor Plaza, (15\/01).<\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan tan, import\u00e1nsia husi enkuadramentu leg\u00e1l no pol\u00edtika ne&#8217;eb\u00e9 klaru no justu, governu nia esforsu atu pasa lejislasaun xave sira, inklui lei siberkrime no lei protesaun dadus, importante no neses\u00e1riu, produtu leg\u00e1l hanesan ne\u2019e kompleksu tebes, no hanesan ita haree ona husi nasaun vizi\u00f1u balun Timor-Leste nian, importante katak lei foun sira-ne&#8217;e bele proteje interese p\u00fabliku no m\u00f3s bele proteje direitu fundament\u00e1l sira, nune\u2019e, organizasaun sosiedade siv\u00edl, m\u00e9dia, akad\u00e9miku no aut\u00f3r ind\u00fastria sira iha pap\u00e9l kr\u00edtiku iha prosesu ida-ne&#8217;e.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cIta-boot nia perspetiva sira bele ajuda atu identifika impaktu sira ne&#8217;eb\u00e9 la ho intensaun husi lejislasaun ne&#8217;eb\u00e9 propoin, hatudu lakuna sira, no asegura katak pol\u00edtika sira-ne&#8217;e responde ba nesesidade Timor-oan sira-nian, inklui feto, joven sira, no grupu marjinalizadu sira seluk\u201d dehan Tim.<\/p>\n\n\n\n<p>Tim Mann konklui, semin\u00e1riu ne&#8217;e hanesan plataforma ida ba diskusaun konstrutivu ida-ne&#8217;e no sira espera katak sei kontribui ba konsi\u00e9nsia boot liut\u00e1n kona-ba asuntu dijit\u00e1l sira, enkoraja diskusaun kona-ba pasu sira tuir mai, no apoia hanoin kona-ba oins\u00e1 atu promove sidadaun dijit\u00e1l ne&#8217;eb\u00e9 responsavel, informadu no inkluzivu iha Timor-Leste.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Silvino Freitas The Asia Foundation (TAF) realiza seminariu publiku hodi harii ponte ba direitu dijital sira no lakuna lejislativa ho tema \u2018Avansa Enkuadramentu Pol\u00edtika Dijit\u00e1l iha Timor Leste\u2019 neebe involve governu, sosiedade-sivil, instituisaun indepedente, seitor privadu, akademiku no m\u00e9dia sira, hodi halo plataforma ba dialogu konstrutivu kona-ba politiku dijital no direitu dijital sira, apoia [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22035,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-22034","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22034","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22034"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22034\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22036,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22034\/revisions\/22036"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22035"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22034"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22034"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22034"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}