{"id":22182,"date":"2026-02-10T14:16:54","date_gmt":"2026-02-10T05:16:54","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=22182"},"modified":"2026-02-10T14:16:57","modified_gmt":"2026-02-10T05:16:57","slug":"iha-indikasaun-forti-kadetes-foun-sira-aprovadu-ba-teste-mediku-maioria-oan-husi-superior-pntl-sira","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2026\/02\/10\/iha-indikasaun-forti-kadetes-foun-sira-aprovadu-ba-teste-mediku-maioria-oan-husi-superior-pntl-sira\/","title":{"rendered":"Iha Indikasaun Forti Kadetes Foun Sira Aprovadu Ba Teste Mediku Maioria Oan Husi Superior PNTL Sira"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Reportajen David da Costa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Rekrutamentu ba ajente Pol\u00edsia Nasional Timor-Leste (PNTL) iha indikasaun forti mosu iha lista kadetes foun sira ne\u2019eb\u00e9 aprovadu ba teste mediku maioria oan husi superior PNTL sira. Tanba ne\u2019e asosaiaun HAK husu ba Ministeriu Interior (MI) atu&nbsp;imediatamente anula nia dejisaun.<\/p>\n\n\n\n<p>Porta Voz Asosiasaun HAK, Marina Galucho, hatete, Iha loron tolu fulan Febreiru 2026 liuhusi Komisaun Rekrutamentu PNTL p\u00fablika lista jeral kandidatu foun ho total rihun sanulu resin rua atus ualu hitu nulu resin haat (12.874). Husi n\u00fameru ne\u2019e, iha kandidatu rihun sanulu atus lima sia nulu resin hitu (10.597) mak aprovadu no kandidatu rihun rua atus rua hitu nulu resin hitu (2.277) mak la aprovadu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Husi numeru aprovadu ne\u2019e f\u00f3 prioridade ba kandidatu atus haat (400) ne\u2019eb\u00e9 tuir kouta kada munisipiu mak sei ba teste m\u00e9diku. Situasaun ne\u2019e sai polemika iha p\u00fabliku no hetan reasaun maka\u2019as husi kandidatu sira tanba konsidera naran aprovadu hotu iha lista, maib\u00e9 la admiti ba teste mediku.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cTanba iha indikasaun forti mosu lista kadetes foun sira ne\u2019eb\u00e9 aprovadu ba teste mediku maioria oan husi superior PNTL sira.&nbsp;&nbsp;Ho ida ne\u2019e ami rekomenda ba&nbsp;Ministeriu Interior no PNTL imediatamente atu anula dejisaun,\u201d dehan&nbsp;Porta Voz Asosiasaun HAK, Marina Galucho, liu-husi konferensia Imprensa iha kampaun Hak, Tersa 10\/02.<\/p>\n\n\n\n<p>Tanba husu mos ba Providoria Direitus Umanus i Justisa (PDHJ) imediatamente atu halo investigasaun ne\u2019ebe klean hodi hatene tendensia ba pratika sira ne\u2019ebe kontra prinsipiu Boa Governasaun.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAmi mos husu ba Parlamentu Nasion\u00e1l Komisaun B ne\u2019ebe trata asuntu Neg\u00f3siu Estranjeiru, Defeza ho&nbsp;Seguransa atu halo fiskalizasaun ba prosesu rekrutamentu ne\u2019ebe iha tendensia kontra prinsipiu Boa Governasaun,\u201d sira husu.<\/p>\n\n\n\n<p>Tanba ne\u2019e&nbsp;Hak fiar katak rekrutamentu PNTL ne\u2019eb\u00e9 la\u2019o ho padraun di\u2019ak no kred\u00edvel sei kontribui ba hari\u2019i forsa pol\u00edsia ne\u2019eb\u00e9 profesiona\u00e1l, disiplina no respeita ba prinsipiu direitu um\u00e1nus. Nune\u2019e m\u00f3s apresia ba kandidatu kadetes Foun PNTL ne\u2019ebe hatudu maturidade ba buka lia los no justisa ho dalan legal no demokratiku.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Nia Haktuir, asosiasaun HAK nu\u2019udar organizasaun Naun-Governamental, ne\u2019eb\u00e9 servisu iha \u00e1rea direitus um\u00e1nus, observa katak prosesu rekrutamentu Pol\u00edsia Nasion\u00e1l Timor-Leste (PNTL) ne\u2019eb\u00e9 dadaun la\u2019o hela mak momentu importante atu kontinua fortalese profisionalizmu, integridade no konfiansa p\u00fablika ba forsa siguransa estadu nian.<\/p>\n\n\n\n<p>Tanba ne\u2019e, haree ba nesesidade siguransa iha rai laran mak Konsellu Ministru diside hodi loke vaga ba kandidatu foun PNTL liuhusi Diploma Ministerial numeru 17\/2025, 25 Ju\u00f1u altera ona ho&nbsp;Diploma Ministerial numeru 37\/2025, 10 de Outubro&nbsp;kona-ba rekrutamentu ba ajente Pol\u00edsia Nasional Timor-Leste.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Tanba ne\u2019e rekrutamentu ida ne\u2019e importante tebes, tanba PNTL mak instituisaun siguransa p\u00fablika ne\u2019eb\u00e9 iha papel estrat\u00e9jiku atu proteje no garante siguransa ba sidadaun sira nian iha estadu direitu demokr\u00e1tiku.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAmi apresia no reko\u00f1ese esforsu husi Governu no Instituisaun relevante sira ba politika rekrutamentu ida ne\u2019e, maib\u00e9 hanesan organizasaun direitus umanus ne\u2019eb\u00e9 tau matan ba asuntu direitus umanus,\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Tanba rekrutamentu Polisia Nasional Timor -Leste PNTL presiza la\u2019o tuir prins\u00edpiu legalidade, transpar\u00e9nsia, m\u00e9ritu, imparsi\u00e1lidade, igualidade no oportunidade, tuir prinsipiu direitus umanus no enkuandramentu legal sira ne\u2019eb\u00e9 vigor.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha fatin hanesan,&nbsp;Vise Direit\u00f3r Dahuluk Asosiasaun Hak, Antonino de Limas hatete, Pr\u00e1tika sira ne&#8217;eb\u00e9 mosu iha prosesu rekrutamentu, iha m\u00f3s indikasaun sira ne&#8217;eb\u00e9 ajente pol\u00edsia nia oan, balun teste monu iha terenu maib\u00e9 sira bele pasa. Nune\u2019e mos Iha informasaun barak ne&#8217;eb\u00e9 Asosiasaun Hak hetan husi fam\u00edlia pol\u00edsia rasik, dehan sira nia oan liu, balun oan na&#8217;in rua pasa iha rekrutamentu ba teste mediku.<\/p>\n\n\n\n<p>Maib\u00e9 iha kandidatu balun ho val\u00f3r ne&#8217;eb\u00e9 aas, bainhira tau iha rangkin sira iha kotuk ida ne\u2019e la hatudu pr\u00e1tika boa governasaun. Tanba ne\u2019e, atu hatete ba Komisaun Rekrutamentu PNTL la Aplika matematika, arimatematika simples la aplika si\u00e9nsia estatestika ne&#8217;eb\u00e9 loos, bainhira atu deside buat ruma bazeia ba rezultadu val\u00f3r ne&#8217;eb\u00e9 kandidatu sira hetan.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cTanba ne\u2019e, ami nia prespetiva loloos ne&#8217;e desizaun seidauk fin\u00e1l, tanba sei iha faze teste sa\u00fade nian, bainhira ba teste sa\u00fade mak sira seidauk liu, loloos ne&#8217;e iha n\u00fameru&nbsp;10.597&nbsp;ne&#8217;e sira iha direitu atu tuir teste ba sa\u00fade nian. Nune&#8217;e depois se bainhira iha kalkulasaun kandidatu ida ne&#8217;eb\u00e9 ho val\u00f3r aas liu bazeia ba n\u00fameru ne&#8217;eb\u00e9 presiza 400 de&#8217;it signifika la&#8217;\u00f3s rihun sanulu ne&#8217;e tenke liu,\u201d nia esplika.<\/p>\n\n\n\n<p>Maib\u00e9 bainhira hirak ne&#8217;eb\u00e9 ho val\u00f3r aas liu sira ne&#8217;e mak merese duni, tanba ida ne&#8217;e mak hatudu katak, prosesu bele la&#8217;o ho di&#8217;ak, nune&#8217;e f\u00f3 duni justisa. Tanba ne\u2019e, bainhira bazeia ba val\u00f3r ne&#8217;eb\u00e9 iha Hak fiar katak, kandidatu sira m\u00f3s sei la halo protesta, tanba bazeia faktus ne&#8217;eb\u00e9 sira haree nakloke ba prosesu tomak ne&#8217;eb\u00e9 sira hotu liu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen David da Costa Rekrutamentu ba ajente Pol\u00edsia Nasional Timor-Leste (PNTL) iha indikasaun forti mosu iha lista kadetes foun sira ne\u2019eb\u00e9 aprovadu ba teste mediku maioria oan husi superior PNTL sira. Tanba ne\u2019e asosaiaun HAK husu ba Ministeriu Interior (MI) atu&nbsp;imediatamente anula nia dejisaun. Porta Voz Asosiasaun HAK, Marina Galucho, hatete, Iha loron tolu fulan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22183,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-22182","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22182","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22182"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22182\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22184,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22182\/revisions\/22184"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22183"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22182"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22182"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22182"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}