{"id":22237,"date":"2026-02-16T18:24:24","date_gmt":"2026-02-16T09:24:24","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=22237"},"modified":"2026-02-16T18:24:55","modified_gmt":"2026-02-16T09:24:55","slug":"primeiru-ministru-husu-deskulpa-ba-guine-bissau-estadu-tl-deside-kansela-misaun-pas-iha-neeba","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2026\/02\/16\/primeiru-ministru-husu-deskulpa-ba-guine-bissau-estadu-tl-deside-kansela-misaun-pas-iha-neeba\/","title":{"rendered":"Primeiru Ministru Husu Deskulpa Ba Guin\u00e9-Bissau, Estadu TL Deside Kansela Misaun P\u00e1s Iha Ne\u2019eb\u00e1"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Reportajen David da Costa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nunu governu ne\u2019ebe maka lidera husi Primeiru Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusm\u00e3o husu deskulpa ba Governu Tranzisaun Guin\u00e9-Bissau nian. No Estadu Timor-Leste (TL) deside hodi kansela misaun p\u00e1s iha nasaun Guin\u00e9-Bissa nian.<\/p>\n\n\n\n<p>Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusm\u00e3o, hatete, husu deskulpa ba Governu tranzisaun Guin\u00e9-Bissau ba deklarasaun ne\u2019ebe dehan katak nasaun Guine-Bissau ne\u2019e estadu ne\u2019ebe maka failladu.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ha\u2019u husu deskulpa ba Governu Guine-Bissau, ba deklarasaun ne&#8217;eb\u00e9 hasai katak estadu Guine-Bissau failladu. Ha&#8217;u husu deskulpa ba Governu Gine-Bissau. Ha&#8217;u mos rona, kuitadu ha&#8217;u ne&#8217;e se, iha ne&#8217;e ha&#8217;u sempre dehan luta rezidensia nian ne&#8217;e, ita nia povu, la iha eroi seluk. Ha&#8217;u la defende an. Ha&#8217;u hakru&#8217;uk tebes-tebes,\u201d dehan Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusm\u00e3o, iha salaun Jo\u00e3o Paulo II, Comoro, segunda 16\/02.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia haktuir, hamutuk ho Prezidente Republika Jos\u00e9 Ramos-Horta, deside hodi kansela misaun p\u00e1s atu rezolve problema pol\u00edtika ne\u2019eb\u00e9 akontese iha nasaun Guin\u00e9-Bissau tanba Governu tranzisaun iha Guin\u00e9-Bissau konsidera Timor-Leste la folin buat ida no la merese atu ajuda sira.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cPrezidente Rep\u00fablika ami deside tiha ona la haruka misaun b\u00e1. Ita mak kansela tanba sira dehan Timor ne\u2019e ba halo saida. Imi ne\u2019e la folin buat ida, imi mai fali ajuda ami,\u201d nia dubli\u00f1a.<\/p>\n\n\n\n<p>Tanaba ne\u2019e, Desizaun hodi kansela misaun p\u00e1s ne\u2019e verb\u00e1l de\u2019it no la hakerek karta form\u00e1l b\u00e1 Governu Tranzisaun Guin\u00e9-Bissau.<\/p>\n\n\n\n<p>Ho kanselamentu ne\u2019e, Xefe Governu dehan la f\u00f3 impktu b\u00e1 relasaun entre rai rua tanba daudaun ne\u2019e Timor-Leste assume hela Prezid\u00e9nsia CPLP no iha fulan-Jullu selebra anivers\u00e1riu CPLP nian iha TL ne\u2019eb\u00e9 sei partisipa hosi ministru sira hosi nasaun membru tomak.<\/p>\n\n\n\n<p>Tuir loloos Timor-Leste atu hala\u2019o misaun p\u00e1s iha Guin\u00e9-Bissau atu f\u00f3 Solidariedade entre nasaun lus\u00f3fonu sira tanba Timor-Leste ho Guin\u00e9-Bissau hanesan membru b\u00e1 CPLP.Timor-Leste hanesan nasaun ne\u2019eb\u00e9 hetan ona esperi\u00e9nsia konflitu no rekonstrusaun, nune\u2019e hakarak f\u00f3 apoiu b\u00e1 nasaun seluk ne\u2019eb\u00e9 ko\u2019alia lian Portug\u00e9s no presiza estabilidade.<\/p>\n\n\n\n<p>Al\u00e9nde ne\u2019e atu apoia estabilidade pol\u00edtika no seguransa, tanba Guin\u00e9-Bissau hetan ona problema pol\u00edtika no milit\u00e1r barak hanesan golpe estadu no instabilidade Governu.&nbsp;&nbsp;Tanba ne\u2019e Timor-Leste haruka p\u00e9ritu sira hanesan pol\u00edsia no militar atu ajuda Reforma seit\u00f3r seguransa, hametin \u00f3rdem no p\u00e1s sosi\u00e1l.<\/p>\n\n\n\n<p>Tanba Timor-Leste iha esperi\u00e9nsia rasik, depois independ\u00e9nsia iha 2002, simu ona misaun p\u00e1s hosi United Nations. Tanba ne\u2019e, Timor-Leste sente katak importante atu kontribui fila-fali b\u00e1 p\u00e1s mundi\u00e1l, liu-liu b\u00e1 nasaun ne\u2019eb\u00e9 iha situasaun hanesan.<\/p>\n\n\n\n<p>Entertantu, Antes ne&#8217;e Governu liuhusi reuniaun Konsellu Ministru, delibera hodi nomeia Ministru Administrasaun Estatal, Tomas dc Rosario Cabral, no Ministru Defeza, Donaciano do Rosario Gomes, hodi integra misaun mediasaun Komunidade Pais Lian Portuges CPLP), ho intensaun atu akompa\u00f1a situasaun ne&#8217;ebe mosu tanba golpe Estadu no prosesu interrupsaun eleitoral iha Gine-Bissau.<\/p>\n\n\n\n<p>Nune&#8217;e, konsidera rekomendasaun ba suspensaun temporariu Gine-Bissau nian na proposta atu transfere prezidensia organizasaun nian ba Estadu-Membru seluk ne&#8217;ebe deside husi Konsellu Ministru Negosiu Estranieiru CPLP nian<\/p>\n\n\n\n<p>Konsellu Ministru mos delibera hodi espresa disponibilidade husi Timor-Leste atu asume prezidensia rotativa CPLP nian ba periodu 2026- 2027.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen David da Costa Nunu governu ne\u2019ebe maka lidera husi Primeiru Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusm\u00e3o husu deskulpa ba Governu Tranzisaun Guin\u00e9-Bissau nian. No Estadu Timor-Leste (TL) deside hodi kansela misaun p\u00e1s iha nasaun Guin\u00e9-Bissa nian. Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusm\u00e3o, hatete, husu deskulpa ba Governu tranzisaun Guin\u00e9-Bissau ba deklarasaun ne\u2019ebe dehan katak [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22238,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-22237","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22237","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22237"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22237\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22239,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22237\/revisions\/22239"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22238"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22237"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22237"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22237"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}