{"id":22535,"date":"2026-03-31T19:38:22","date_gmt":"2026-03-31T10:38:22","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=22535"},"modified":"2026-03-31T19:38:24","modified_gmt":"2026-03-31T10:38:24","slug":"oan-mane-superintendente-polisia-julia-hau-nia-mae-la-promovidu-tanba-ema-hanehan-bebeik-ho-poder","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2026\/03\/31\/oan-mane-superintendente-polisia-julia-hau-nia-mae-la-promovidu-tanba-ema-hanehan-bebeik-ho-poder\/","title":{"rendered":"Oan Mane Superintendente Pol\u00edsia Julia: Ha\u2019u-nia M\u00e3e la Promovidu tanba Ema Hanehan\u00a0Bebeik ho Poder"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen Adroaldo \u201cSaretukau\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Oan mane boot hosi Superintendente Pol\u00edsia Julia da Gama, Hernanio Moniz, ne\u2019eb\u00e9 oras ne\u2019e da-dauk hala\u2019o hela nia estudu Filozofia iha&nbsp;<em>Saint Anthony Mary Claret College<\/em>, Filipina, hato\u2019o nia sentimentu ba aktu kanselamentu iha momentu promosaun diviza ba nia m\u00e3e hodi hato\u2019o mos ejijensia ne\u2019eb\u00e9 ali\u00f1a ho nia m\u00e3e ne\u2019eb\u00e9 presiza atu fo resposta, liu-liu aktu abuzu de poder sira.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cHanesan oan mane boot, uainhira ha\u2019u rona ha\u2019u-nia m\u00e3e hetan promosaun, ha\u2019u kontente no orgullu los iha primeiru, tanba ha\u2019u-nia m\u00e3e mos bele hetan oportunidade hodi promove husi Superintendente ba Superintendente Xefe. No ha\u2019u kontenti los tanba oportunidade ba m\u00e3e mai fali ona, bas\u00e1 iha tinan 2022 ha\u2019u-nia m\u00e3e tuir teste ba promosaun diviza no pasa ho valor (14,26) i faz parte ba iha 6 mellores entre 22 pessoas, feto nia mesak de\u2019it mak hola parte iha tempu ne\u2019eb\u00e1 hodi hadau vaga 6 iha Komando Jeral. Mas realidade m\u00e3e la ba oin ou la promove, tanba ema hanehan nia ho poder no fo fali oportunidade ne\u2019e ba ema seluk.\u201d<\/em>&nbsp;Hernanio espresa nia sentimentu ba Neon Metin via WhatsApp, 28\/03.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia hatete nune\u2019e, tanba iha individu balun ne\u2019eb\u00e9 hetan oportunidade la tuir ezame no rekezitus promosaun nian, no individu ne\u2019e sai husi Timor ba Indon\u00e9zia fila mai mak foin tuir fali ezame check-up no ikus mai oportunidade ne\u2019e individu refere mak hetan.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cIda ne\u2019e akontese ba ha\u2019u-nia m\u00e3e husi uluk kedas no ida ne\u2019e triste ida ne\u2019eb\u00e9 mak lakon tiha ona husi ami-nia leet. Maib\u00e9 ohin loron tristeza boot ida mai tan, uainhira ha\u2019u haree ha\u2019u-nia m\u00e3e hato\u2019o nia lamentasaun liu husi media sira, ha\u2019u senti fuan kanek los iha dook ne\u2019e mai, tanba s\u00e1 mak buat sira hanesan ne\u2019e akontese fila-fila hasoru nia?\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Nia husu ba nia m\u00e3e, tanba s\u00e1 ida ne\u2019e akontese, nia m\u00e3e hatan,&nbsp;<em>\u201cAma mos konfundi Ze! Tanba ama la hetan karta, ama s\u00f3 rona de\u2019it liu husi komunikasaun verbal husi Superintendente Asistente Virgilio katak ama nia promosaun demoradu.\u201d Iha loron ne\u2019e kedas kontenti ne\u2019eb\u00e9 iha nakfilak ba triste.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Nia konta razaun promosaun demoradu tanba nia m\u00e3e komete infrasaun balun ho n\u00fameru (DJD\/CG\/2026\/0041), ne\u2019eb\u00e9 Inspektora ho inisial EGP husu ba Komando Jeral loke prosesu infrasaun hasoru nia m\u00e3e.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cIha loron kuarta-feira m\u00e3e ba hasoru Sr. Paul Aziz iha Gabinete Minist\u00e9riu Interior sobre m\u00e3e nia kazu refere i sira aprezenta ba m\u00e3e katak nia promosaun ne\u2019e demoradu tanba ho razaun tuir mai; primeiru dehan m\u00e3e mak ema ne\u2019eb\u00e9 fasilita dokumentus Inspektora EGP nia oan sobre sistema familiarizmu no Nina Mintha nia live ida insulta Komandante Pedro Belo ho Inspektora EGP ne\u2019e rasik. Segundu dehan m\u00e3e mak ema ne\u2019eb\u00e9 organiza manifestante sira hodi halo asaun anarkizmu iha loron 16 de marsu 2026 iha Ministerio Interior nia oin.\u201d<\/em>&nbsp;Superintedente Pol\u00edsia Julia konta ba nia oan mak hala\u2019o hela estudu iha Filipina.<\/p>\n\n\n\n<p>Husi ne\u2019e Komandante Jeral no Segundu Komandante foti desizaun hodi prosesa Superntendeten Pol\u00edsia Julia. \u201cMaib\u00e9 pergunta mak ne\u2019e, tanba s\u00e1 antes loron promosaun ha\u2019u nia m\u00e3e la hetan notifikasaun ou xamada ruma husi Komando Jeral no Ml hodi deklara katak m\u00e3e labele promove tanba tenki rezolve lai kazu nee?\u201d Hernanio kestiona ho aktu hasoru nia m\u00e3e.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia mos kestiona ho Komandante balun hanesan Ofisial Superior ida ho inisial BJ ne\u2019eb\u00e9 komete krime pekulatu fa\u2019an kombust\u00edvel mina PNTL ulun hitu ho objetivu ba vizita nia oan iha Indon\u00e9zia ne\u2019eb\u00e9 sei alega ba iha loron 8 abril 2026.&nbsp;<em>\u201cIda ne\u2019e diferente tebes ho m\u00e3e nia kazu, tanba ita ko\u2019alia kasar karik ne\u2019e hamonu los figura Instituisaun PNTL nian, maib\u00e9 tanba s\u00e1 Minist\u00e9riu Interior ho Komando PNTL bele rekomenda pesoal refere ba promosaun diviza no ha\u2019u-nia m\u00e3e lae?\u201d<\/em>&nbsp;Nia kestiona tan.<\/p>\n\n\n\n<p>Superintendente Pol\u00edsia Julia konta ba nia oan katak,&nbsp;<em>\u201cnia hato\u2019o pergunta: oins\u00e1 ho kazu infrasaun ne\u2019eb\u00e9 kada Ofisial Superior komete iha parte Justisa i Displinar? Minist\u00e9riu Interior rasik hatan katak ne\u2019e pol\u00edtika MI nian atu fo oportunidade ba ofisial sira hotu hodi promove pasu ida-ida tuir vaga ne\u2019eb\u00e9 iha no sei la depende ba kualker kazu.\u201d Iha ida ne\u2019e hatete klaru los ona, maib\u00e9 nus\u00e1 mak la promove?\u201d<\/em>&nbsp;Nu\u2019udar oan, Hernanio la satisfas.<\/p>\n\n\n\n<p>Hatan ba perguta, ida ne&#8217;e diskriminasaun ba feto iha instituisaun laran ka ida ne&#8217;e problema administrativu de&#8217;it? Tuir Hernanio nia observasaun, ida ne\u2019e problema administrativu no deskriminasaun hasoru feto iha instituisaun laran. Tuir nia kualker problema administrasaun mak sempre mosu hanesan, abuzu de poder, promosaun la justu, laiha transpar\u00e9nsia, lideransa fraku no mosu deskriminasaun sira. Nia hatete, situasaun hirak ne\u2019e kona hotu ba nia m\u00e3e nia kazu.<\/p>\n\n\n\n<p>Estudante Fil\u00f3zofu ne\u2019e hateten ida ne\u2019e tanba, individu balu uza poder ne\u2019eb\u00e9 iha hodi eskolla tuir nia hakarak, promove nafatin Komandante balu ne\u2019eb\u00e9 kazu rejistu hotu hela iha Tribunal maib\u00e9 ba nia m\u00e3e de\u2019it mak demoradu. Nia mos d\u00favida tanba s\u00e1 kazu fa\u2019an kombust\u00edvel ho kazu falsifikasaun dokumentu ba veteranu ne\u2019e kazu ki\u2019ik, tan ne\u2019e mak tenki promove nafatin ofisial balun.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cIha ne\u2019e mos ita nota mom\u00f3s katak promosaun la justu tanba sira iha kazu hotu maib\u00e9 ha\u2019u-nia m\u00e3e de\u2019it mak tenki hela. Ida ne\u2019e la tranpar\u00e9nsia tanba desizaun la klaru, despaxu mai urjente i sein ko\u00f1esimentu husi ha\u2019u-nia m\u00e3e no m\u00e3e rasik la hetan tan kopia konaba despaxu refere nu\u2019udar pesoal indikadu demoradu no ida ne\u2019e konsidera mos deskriminasaun hasoru feto iha instituisaun.\u201d<\/em>&nbsp;Oan mane Superintedente Pol\u00edsia Julia lamenta.<\/p>\n\n\n\n<p>Nune\u2019e ba pergunta, saida mak parte fam\u00edlia hein husi Komandu PNTL ka Governu hodi rezolve kestaun ne&#8217;e? Hernanio ninia ejij\u00e9nsia tolu ali\u00f1a ho nia m\u00e3e nian, hanesan: 1. Tanba s\u00e1 mak MI aprejenta prosesu programa promosaun iha loron 21 de marsu 2026 iha Akademia Pol\u00edsia hatete katak Promosaun Tranjit\u00f3riu ne\u2019e ba ema hotu, promove tuir pol\u00edtika MI nian, maib\u00e9 ikus mai iha fali impedimentu urjente? 2. Tanba s\u00e1 mak Ministru Interior hatete ona katak promosaun ne\u2019e promosaun tranjit\u00f3riu maib\u00e9 MI sei konsidera karta bar-barak ne\u2019eb\u00e9&nbsp;la signifika&nbsp;ha\u2019u-nia m\u00e3e sala ne\u2019e hodi hatun despaxu demoradu? 3. S\u00e9 promosaun ne\u2019e depende ba prosesu infrasaun no krime p\u00fabliku, tanba s\u00e1 la notifika ha\u2019u-nia m\u00e3e antes loron tolu tama ba promosaun?<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cOhin ita iha ona lideransa foun rua ne\u2019eb\u00e9 mak sei lidera Instituisaun PNTL ba per\u00edodu 2026 \u2013 2029. Em nome m\u00e3e ho fam\u00edlia hato\u2019o Parabens! Espera sira bele klarifika atu nunee ita hotu bele hatene!\u201d<\/em>&nbsp;Hernanio nia esperansa atu hatan ba problema no situasaun mak nia m\u00e3e hasoru.<\/p>\n\n\n\n<p>Entretantu Komando Jeral Pol\u00edsia Nasional Timor-Leste (PNTL), S\u00e1badu (21\/03\/2026) iha Sentru Formasaun Akademia PNTL, Comoro, halo promosaun diviza ba Ofisial Superior Pol\u00edsia Na\u2019in-62, kompostu hosi Superintendente Pol\u00edsia na\u2019in-17, promove ba Komis\u00e1riu Asitente Pol\u00edsia, Superintendente Pol\u00edsia na\u2019in-22 promove ba Superintendente Xefe Polisia no Superintendente Asistente Pol\u00edsia na\u2019in-23 promove ba Superintendente Pol\u00edsia. Enkuantu Superintendente Pol\u00edsia Julia da Gama hetan kansela ba nia promosaun ba Superintendente Xefe.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba kazu ne\u2019e, PDHJ rasik foti ona asaun atu halo fiskalizasaun hodi buka tuir kazu deskriminasaun refere. Provedor PDHJ, Virgilio da Silva Guterres mos lamenta ho foti desijaun iha minute ikus, tuir nia, loloos tenki iha avaliasaun inisial atu labele iha minutu ikus ba promosaun nian mak foin kansela, ida ne\u2019e hamosu deskonfiansa katak desizaun balun bele la bazeia ba avaliasaun ka analiza kle\u2019an ba s\u00e9 mak atu halo promosaun.<\/p>\n\n\n\n<p>Husi parte Ministru Interior, Fransisci da Costa Guterres, klarifika katak promosaun ne\u2019e demoradu tanba Superintendente Pol\u00edsia Julia iha hela kazu balun no sei iha prosesu investigasaun nune\u2019e sei hein antes halo hikas promosaun.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Adroaldo \u201cSaretukau\u201d Oan mane boot hosi Superintendente Pol\u00edsia Julia da Gama, Hernanio Moniz, ne\u2019eb\u00e9 oras ne\u2019e da-dauk hala\u2019o hela nia estudu Filozofia iha&nbsp;Saint Anthony Mary Claret College, Filipina, hato\u2019o nia sentimentu ba aktu kanselamentu iha momentu promosaun diviza ba nia m\u00e3e hodi hato\u2019o mos ejijensia ne\u2019eb\u00e9 ali\u00f1a ho nia m\u00e3e ne\u2019eb\u00e9 presiza atu fo [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22536,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-22535","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22535","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22535"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22535\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22537,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22535\/revisions\/22537"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22536"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22535"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22535"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22535"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}