{"id":22573,"date":"2026-04-08T07:52:26","date_gmt":"2026-04-07T22:52:26","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=22573"},"modified":"2026-04-08T07:52:28","modified_gmt":"2026-04-07T22:52:28","slug":"prezidente-horta-rejeita-ho-nutisia-the-guardian-laiha-evidensia-liga-ba-emprezariu-ho-krime-organizadu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2026\/04\/08\/prezidente-horta-rejeita-ho-nutisia-the-guardian-laiha-evidensia-liga-ba-emprezariu-ho-krime-organizadu\/","title":{"rendered":"Prezidente Horta Rejeita ho Nutisia The Guardian: Laiha Evid\u00e9nsia Liga Ba emprez\u00e1riu ho krime organizadu"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Reportajen\u00a0\u00a0David\u00a0\u00a0da Costa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Prezidente Rep\u00fablika (PR) Jos\u00e9 Ramos-Horta rejeita alegasaun sira ne&#8217;eb\u00e9 laiha evid\u00e9nsia liga ho emprez\u00e1riu kona-ba&nbsp;&nbsp;rede kriminozu sira iha \u00c1zia, iha \u00e1mbitu hosi projetu ida iha Timor-Leste, ne\u2019eb\u00e9 Media Internasion\u00e1l publika.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha Komunikadu Imprensa&nbsp;&nbsp;ne&#8217;ebe Neon Metin asesu ohin, Prezidente Rep\u00fablika Jos\u00e9 Ramos-Horta, Resposta ba Artigu husi The Guardian ho t\u00edtulu: \u201cPrivate jets, deserted shores and an unbuilt resort: alleged links to sanctioned \u2018scam\u2019 empire revealed in Timor-Leste&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha loron 6 fulan-Abril tinan 2026, Media Internasion\u00e1l The Guardian p\u00fablika artigu ho t\u00edtulu: \u201cPrivate jets, deserted shores and an unbuilt resort: alleged links to sanctioned \u2018scam\u2019 empire revealed in Timor-Leste.\u201d Artigu ne\u2019e temi ema husi rai-liur, inklui Senhor ida ho naran Frank Lin.<\/p>\n\n\n\n<p>Frank Lin maka emprez\u00e1riu ida ne\u2019eb\u00e9 estabelese nia negosiu iha Hong Kong, Japaun, no nasaun sira seluk. Nia neg\u00f3siu foka liuliu kona-ba teknolojia informasaun, inklui blockchain, no nia halo ona investimentu sira iha nasaun sira iha \u00c1zia nian, inklui Japaun.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ha\u2019u simu nia, hanesan ha\u2019u simu investid\u00f3r sira mai husi nasaun barak iha \u00c1zia no Europa,&#8221; Dehan Prezidente Rep\u00fablika Jos\u00e9 Ramos-Horta iha komunikadu Imprensa ne&#8217;ebe Neon Metin asesu ohin husi Pal\u00e1siu Prezidensi\u00e1l Bairu-Pite, Tersa 7\/04.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha komunikadu Imprensa ne&#8217;e, nia haktuir Frank Lin hah\u00fa mai Timor-Leste iha tinan kotuk. At\u00e9 agora, nia seidauk halo investimentu ruma iha Timor-leste. Hanesan investid\u00f3r barak, Frank Lin mai ho ideia, planu no mehi atu halo investimentu signifikativu iha Timor-Leste, maski ida ne\u2019e seidauk konkretiza.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Maib\u00e9, Sr. Lin hatene kona-ba ha\u2019u nia atividade umanit\u00e1ria sira, ne\u2019eb\u00e9 buka apoiu loroloron ba ema kiak sira, fam\u00edlia, komunidade no estudante sira. Tanba ne\u2019e, nia hah\u00fa f\u00f3 apoiu, inklui laptop sira, ekipamentu desportu nian, roupa no doasaun boot ba bolsa estudu,&#8221; nia dehan iha komunikadu ne&#8217;e.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha komunikadu ne&#8217;e&nbsp;&nbsp;nia esplika, artigu sira ne\u2019eb\u00e9 publika la fornese evid\u00e9nsia faktu\u00e1l ruma katak Frank Lin iha ligasaun ho krime organizadu ne&#8217;eb\u00e9 iha.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;To\u2019o agora, ita lee de\u2019it alegasaun sira, la ho evid\u00e9nsia ne\u2019eb\u00e9 forte,&#8221; nia afirma iha komunikadu ne&#8217;e.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha komunikadu&nbsp;&nbsp;ne&#8217;e&nbsp;&nbsp;nia subli\u00f1a &#8220;Timor-Leste buka atu atrai investid\u00f3r sira. Ita labele halo alegasaun bazeadu ba ema sira simplesmente, tanba sira mai husi \u00c1zia, hanesan ema hotu husi nasaun sira \u00c1zia nian iha ligasaun ho krime organizadu. Ne\u2019e maka sala boot ida&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Tanba Frank Lin la halo sala ida iha Timor-Leste. Governu maka sei deside atu simu investimentu ruma ka lae, no se investimentu ne\u2019e di\u2019ak ba Timor-Leste, entaun Governu sei deside tuir ida-ne\u2019e.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha komunikadu ne&#8217;e, nia salienta&#8221;Iha tinan hirak nia laran, ha\u2019u sempre ko\u2019alia beibeik hodi alerta kona-ba krime organizadu. Iha Timor-Leste rasik, Timoroan la metidu iha krime organizadu. Maib\u00e9, nu\u2019udar nasaun ne\u2019eb\u00e9 frajil, ita nafatin vulneravel ba ameasa no infiltrasaun husi krime organizadu husi liur&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Akontesementu ne\u2019eb\u00e9 hetan iha O\u00e9-Cusse iha fulan balun liu ba hasoru ho intervensaun Governu ne\u2019eb\u00e9 lalais hodi taka hotu kedas. Governu m\u00f3s taka ona operasaun jogu ileg\u00e1l sira iha D\u00edli laran. Oras ne\u2019e daudaun, la haree krime organizadu ruma instaladu iha Timor-Leste.<\/p>\n\n\n\n<p>Tanba ne&#8217;e, Frank Lin la hela iha Timor-Leste; nia rezidensia iha Hong Kong no Japaun.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Hamutuk ho Governu no ita nia sosiedade tomak, ita nafatin alerta ba perigu sira husi krime organizadu. Maib\u00e9 ha\u2019u labele simu informasaun ne\u2019eb\u00e9 mai de\u2019it husi relat\u00f3riu m\u00eddia nian ka husi ema balun iha Timor-Leste,&#8221;nia informa iha komunikadu ne&#8217;e.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha komunikadu ne&#8217;e, nia mos dehan, ema sira ne\u2019eb\u00e9 hakarak aat ba rai ne\u2019e ka buka atu hafo\u2019er Timor-Leste nia naran, entaun sira rasik mak halo informasaun falsu kontra ema ne\u2019eb\u00e9 mak hakarak halo investimentu iha Timor-Leste.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha komunikadu ne&#8217;e nia salienta, &#8220;Hanesan ha\u2019u hatete ona ba Jornal ne\u2019e antes, Ita tenke sai ema ne\u2019eb\u00e9 imperd\u00f3avel no inflex\u00edvel kontra krime organizadu. Ha\u2019u lakon maun alin sira iha luta ba independ\u00e9nsia no Timoroan barak maka mate atu nasaun ida ne\u2019e sai livre. Ha\u2019u lakohi atu nasaun ida-ne\u2019e dominadu husi kriminozu sira&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha komunikadu ne&#8217;e nia mos afirma &#8220;Ha\u2019u sei kontinua simu investid\u00f3r sira ne\u2019eb\u00e9 hakarak mai. Ha\u2019u sei kontinua ko\u2019alia ho ema hotu. Maib\u00e9, karik mosu evid\u00e9nsia ruma ne\u2019eb\u00e9 konvense ha\u2019u katak investid\u00f3r ida halo parte iha krime organizadu, Governu no ha\u2019u sei trava sira ho firme no lah\u00f3 d\u00favida&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Alegasaun sira ne\u2019eb\u00e9 laiha fundamentu ne\u2019eb\u00e9 halo lah\u00f3 evid\u00e9nsia hasoru indiv\u00edduu ruma sei la simu. Timor-Leste nakloke ba investimentu lej\u00edtimu, no sei kontinua vijilante nafatin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen\u00a0\u00a0David\u00a0\u00a0da Costa Prezidente Rep\u00fablika (PR) Jos\u00e9 Ramos-Horta rejeita alegasaun sira ne&#8217;eb\u00e9 laiha evid\u00e9nsia liga ho emprez\u00e1riu kona-ba&nbsp;&nbsp;rede kriminozu sira iha \u00c1zia, iha \u00e1mbitu hosi projetu ida iha Timor-Leste, ne\u2019eb\u00e9 Media Internasion\u00e1l publika. Iha Komunikadu Imprensa&nbsp;&nbsp;ne&#8217;ebe Neon Metin asesu ohin, Prezidente Rep\u00fablika Jos\u00e9 Ramos-Horta, Resposta ba Artigu husi The Guardian ho t\u00edtulu: \u201cPrivate jets, deserted shores [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21790,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-22573","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22573","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22573"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22573\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22574,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22573\/revisions\/22574"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21790"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22573"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22573"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22573"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}