{"id":22802,"date":"2026-05-03T23:03:54","date_gmt":"2026-05-03T14:03:54","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=22802"},"modified":"2026-05-03T23:03:57","modified_gmt":"2026-05-03T14:03:57","slug":"loron-liberdade-imprensa-ramos-horta-alerta-lia-loos-labele-fo-sai-bainhira-laiha-imprensa-livre","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2026\/05\/03\/loron-liberdade-imprensa-ramos-horta-alerta-lia-loos-labele-fo-sai-bainhira-laiha-imprensa-livre\/","title":{"rendered":"Loron Liberdade Imprensa, Ramos-Horta Alerta: Lia Loos Labele F\u00f3 Sai Bainhira Laiha Imprensa Livre"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Reportajen David da Costa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Iha selebrasaun loron mundial Liberdade Imprensa, Prezidente Republika (PR) alerta, lia loos sei labele f\u00f3 sai bainhira laiha imprensa ne\u2019eb\u00e9 livre, independente no aten barani. Tanba liberdade imprensa importante tebes ba garante direitus umanus, dezenvolvimentu no seguransa, liu-liu iha tempu ne\u2019eb\u00e9 dezinformasaun no ameasa hasoru jornalista sira aumenta.<\/p>\n\n\n\n<p>Prezidente Republika Jos\u00e9 Ramos-Horta, hateten, Iha loron Mundi\u00e1l Liberdade Imprensa ida ne\u2019e, selebra ho tema \u201cForma Futuru ida iha dame\u201d Promove Liberdade Imprensa ba Direitus Umanus, Dezenvolvimentu no Seguransa. Tanba, dame la\u2019\u00f3s tr\u00e9gua pasiva. Dame mak konstrusaun ativa no di\u00e1ria no ida ne\u2019e labele harii se la iha lia loos. No lia loos sei labele f\u00f3 sai bainhira laiha imprensa ne\u2019eb\u00e9 livre, independente no aten barani.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cOhin loron, ita nia mundu fahe ba buat barak. Jornalista sira sai alvu, nonook, ka obriga sai ba ez\u00edliu. Dezinformasaun nakonu iha ita nia dijit\u00e1l kom\u00fan sira, hodi halo sidadaun sira kontra malu no hafraku ideia kona-ba realidade partillada,\u201d dehan Prezidente Republika Jos\u00e9 Ramos-Horta, iha komunikadu ne\u2019ebe Neon Metin Asesu husi Media Palasiu Prezidensial Bairo-Pite, Domingu 3\/05.<\/p>\n\n\n\n<p>Xefe Estadu haktuir, iha klima hanesan ne\u2019e, liberdade imprensa nu\u2019udar pilar ida ba direitus umanus, mot\u00f3r ba dezenvolvimentu, no kondisaun inegosi\u00e1vel ba seguransa ne\u2019eb\u00e9 dura.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cIha Timor-Leste, ita nia nasaun joven hatene konsikuensia husi sil\u00e9nsiu. Ita hatene katak lah\u00f3 responsabilizasaun, lah\u00f3 naroman husi jurnalismu onestu, fini viol\u00e9nsia nian sei kuda. Ohin loron, maski ho dezafiu sira ne\u2019eb\u00e9 ita hasoru, ita hili dalan ba transpar\u00e9nsia demokr\u00e1tika,\u201d nia dehan.<\/p>\n\n\n\n<p>Xefe Estadu subli\u00f1a, Timor-Leste hamriik nu\u2019udar farol ba liberdade imprensa iha \u00c1zia. Iha \u00cdndise Liberdade Imprensa Mundi\u00e1l ne\u2019eb\u00e9 foin lalais ne\u2019e publika husi Reporters Without Borders (RSF), Timor-Leste iha pozisaun 30 husi nasaun 180, aas liu iha Sudeste Azi\u00e1tiku, liu fali nasaun vizi\u00f1u boot sira.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cMaib\u00e9, klasifikasaun ida ne\u2019e m\u00f3s sai nu\u2019udar testemu\u00f1a ida ba ita nia kompromisu ne\u2019eb\u00e9 metin ba prins\u00edpiu katak m\u00eddia livre mak pilar ida ba seguransa nasion\u00e1l. Ita tenke asegura katak liberdade ida ne\u2019e la\u2019\u00f3s de\u2019it estat\u00edstika ida, maib\u00e9 realidade loroloron nian ba kada edit\u00f3r, rep\u00f3rter, no jurnalista nu\u2019udar sidadaun ida-idak iha kada munis\u00edpiu,\u201d nia dehan.<\/p>\n\n\n\n<p>Xefe Estadu afirma \u201cIta tenke proteje nafatin jornalista sira husi ameasa. Futuru ida ne\u2019eb\u00e9 iha dame harii husi liman barak, maib\u00e9 kaneta jornalista nian mak hakerek esbosu dahuluk ho onestu,\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Xefe Estadu ne\u2019e husi ba jornalsita sira mane no feto sira ne\u2019eb\u00e9 aten barani iha m\u00e9dia Timor-Leste: kontinua husu pergunta, investiga, no ko\u2019alia lia loos.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cIha Loron Mundi\u00e1l Liberdade Imprensa ida ne\u2019e, mai ita selebra ita nia jornada to ohin loron. Maib\u00e9 mai ita m\u00f3s reafirma ita nia kompromisu ba jornada sira tuir mai, ba Timor-Leste ida, no mundu ida ne\u2019eb\u00e9 bele rona lian hotu no Liberdade atu konstrui p\u00e1s ne\u2019eb\u00e9 dura,\u201d nia hateten.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen David da Costa Iha selebrasaun loron mundial Liberdade Imprensa, Prezidente Republika (PR) alerta, lia loos sei labele f\u00f3 sai bainhira laiha imprensa ne\u2019eb\u00e9 livre, independente no aten barani. Tanba liberdade imprensa importante tebes ba garante direitus umanus, dezenvolvimentu no seguransa, liu-liu iha tempu ne\u2019eb\u00e9 dezinformasaun no ameasa hasoru jornalista sira aumenta. Prezidente Republika Jos\u00e9 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22803,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-22802","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22802","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22802"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22802\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22804,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22802\/revisions\/22804"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22803"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22802"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22802"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22802"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}