{"id":22902,"date":"2026-05-13T21:49:11","date_gmt":"2026-05-13T12:49:11","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=22902"},"modified":"2026-05-13T21:49:15","modified_gmt":"2026-05-13T12:49:15","slug":"pntl-halo-agresaun-fiziku-hasoru-inan-faluk-iha-uatulari-mi-kazu-sei-investiga-iha-nivel-polisia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2026\/05\/13\/pntl-halo-agresaun-fiziku-hasoru-inan-faluk-iha-uatulari-mi-kazu-sei-investiga-iha-nivel-polisia\/","title":{"rendered":"PNTL Halo Agresaun F\u00edziku Hasoru Inan Faluk Iha Uatulari, MI; Kazu Sei Investiga iha Nivel Pol\u00edsia"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Reportajen David da Costa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Relasiona ho\u00a0Komis\u00e1riu Asistente Polisia Nasional Timor Leste (PNTL) ho naran Justino Menezes hamutuk ho nia eskolta inisial BS, halo agregasaun fizika \u2018basa\u2019 hasoru inan faluk Filomena Soares iha nia rezidensia aldeia Namanei suku Makadiki postu Uatulari. Agora daudaun sei tama iha prosesu investigasaun iha nivel pol\u00edsia.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Ministru\u00a0Interior\u00a0(MI), Francisco da Costa Guterres, hatete, kona-ba kazu Komisariu Asistente Polisia Nasional Timor Leste (PNTL) ho naran Justino Menezes hamutuk ho nia eskolta ho inisial Basilio da Silva halo agregasaun fizika hasoru inan faluk Filomena Soares iha Uatulari ne\u2019e,\u00a0Ministru\u00a0Interior\u00a0seidauk simu informasaun ba kazu ida ne\u2019e.<\/p>\n\n\n\n<p>Maib\u00e9 nia husu ba inan faluk no familia vitima sira atu hato\u2019o keixa tanba Polisia Nasional Timor-Leste (PNTL) sira iha regulamentu, depois halo investigasaun. Iha&nbsp;Investigasaun sei hala\u2019o ho kuidadu atu buka hatene faktu sira hosi keixa ne\u2019eb\u00e9 aprezenta.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cHato\u2019o keixa mai, tanba sira iha regulamentu disiplinar iha, ne\u2019ebe hatama keixa mai, depois maka ita investiga,\u201d dehan&nbsp;Ministru&nbsp;Interior&nbsp;(MI), Francisco da Costa Guterres, ba jornalsita sira iha pal\u00e1siu Governu, kuarta 13\/05.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia haktuir, bainhira Komis\u00e1riu Asistente Polisia Justino hamutuk ho nia eskolta  Basilio ne\u2019ebe halo agregasaun fisku hasoru inan faluk ne\u2019e, sei la halo tuir regras PNTL nian ne\u2019ebe maka iha, sira sei simu sansaun.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;\u201cSe nia halo la tuir regras ne\u2019ebe maka iha, tanba iha prosedimentu atu uza forsa ne\u2019e iha tiha ona, se nia la la\u2019o tuir&nbsp;&nbsp;prosedimentu uza forsa ne\u2019e viola regras ona, atomatikamente iha sansaun dispilinar ba nia,\u201d nia esplika.<\/p>\n\n\n\n<p>To\u2019o agora seidauk iha informasaun klaru atu ko\u2019alia kona-ba kazu ne\u2019e, tanba prosesu investigasaun sei lao hela. Parte relevante sira hein hela rezultadu hosi autoridade kompetente antes f\u00f3 deklarasaun ruma ba p\u00fabliku.<\/p>\n\n\n\n<p>Informasaun ne\u2019e agora daudaun iha hela nivel investigasaun pol\u00edsia nian. Bainhira prosesu rekursu no investigasaun remata ona, maka parte sira sei f\u00f3 hatene rezultadu ofisi\u00e1l ba p\u00fabliku.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cInformasaun ne\u2019e sei investiga iha nivel polisia, kunadu iha ona rekursu maka hau foin simu, agora iha nivel polsia hela,\u201d nia dehan.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>SEI Kondena Hahalok PNTL Nian Ne\u2019ebe \u201cBasa\u201d Inan Faluk Iha Uatulari<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sekret\u00e1ria Estadu ba Igualdade (SEI), Elvina Sousa Carvalho, mos hatete, SEI la tolera aktu viol\u00e9nsia ne\u2019ebe maka komete husi Polisia sira halo hasoru sidadaun sira, liu-liu inan faluk no feto sira. Viol\u00e9nsia hanesan asaun ne\u2019eb\u00e9 kontra direitu no seguransa komunidade nian.<\/p>\n\n\n\n<p>Tanba ne\u2019e, Polisia sira bainhira halo servisu, labele uza viol\u00e9nsia hasoru sosiedade sira. Bainhira halo prevensaun iha komunidade evita viol\u00e9nsia tanba iha dalan legal no medida seluk ne\u2019eb\u00e9 iha bele uza atu rezolve problema sira.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cIta la tolera aktu violensia hasoru sidadun feto no labarik feto sira, tantu mane no labarik mane sira. PNTL sira halo nia servisu, evita halo violensia, tanba iha medida seluk iha,\u201d nia dehan.<\/p>\n\n\n\n<p>Nune\u2019e sei husu ba PNTL sira, kuandu halo servisu tenke evita halo asaun ho violensia, tanba, iha medida seluk atu halo, PNTL nia servisu la\u2019os para halo viol\u00e9nsia.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Komis\u00e1riu Asisten Polisia Justino Menezes, Basa Filomena no Monu iha nia Ain<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Antes ne\u2019e Vitima Inan faluk,&nbsp;Filomena Soares nia oan,&nbsp;Marciana Soares, haktuir kornolgia, iha altura ne\u2019ebam, iha segunda lokraik nia inan homa katupa no bola trigu to\u2019o tuku 9 kalan, nia inan kontinua sona dosi no tein katupa.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Maib\u00e9 derepenti iha tuku 2:24 madrugada tama ona ba loron tersa feira 21 fulan abril tina ne\u2019e, hakfodak rona lian husi liur ema lubuk ida hakilar dehan \u2018tuda tuda karik nia halai\u2019 maib\u00e9 nia hanoin atu duni animal, tanba nia lahatene buat ruma.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;No kontinua sona dosi, no sira komesa ho lian makaas \u2018oi ferik o sai mai lai\u2019 maib\u00e9 nia okupadu ho sona dosi, maib\u00e9 bolu beibeik entaun nia obriga nia aan atu husik servisu hodi sai ba hasoru sira no nia sai ba liur hodi hasoru sira.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cDepois nia hakat sai mai husi dapur mai iha liur hetan kedas basa makaas husi PNTL Justino  asistente komisariu fitun ida halo nia oin halai, no monu kedas iha nia ain,\u201d dehan Inan faluk\u00a0\u00a0vit\u00edma nia oan Marciana Soares, liuhusi konferensia impresa iha Hera Hali Dolar, Tersa 12\/05.<\/p>\n\n\n\n<p>Marciana haktuir tan, hafoin monu tiha nia koko hamriik maib\u00e9 nia eskolta Basilio  ho diviza ajente prinsipal kontinua hanehan nia kabaas rua ba rai hodi hakilar \u2018o ne\u2019e buan o ne\u2019e kaer aimoruk a\u2019at\u2019 no nia hakneak duni iha komadante polisia JM nia ain hodi tanis no hakilar hateten\u00a0\u00a0ba sira katak nia la halo ritual aat ne\u2019e.<\/p>\n\n\n\n<p>No sira husi hela vitima hodi sira fila fali ba sira nia uma ne\u2019ebe ho distansia 50 metru husi vitima filomena nia uma, remata akontesimentu refere iha rai naroman nia ba liu merkadu atu faan nia dosi, tanba nia kreditu osan husi banku Moris Rasik no kada semana tenke hatama osan ba banku $59.00 hafoin fila husi merkadu nia informa kedas ba Xefi Aldeia atu halo aproximasaun hodi resolve kazu refere, maib\u00e9 to\u2019o komadante ho nia eskolta ne\u2019e fila mai Dili, to\u2019o agora la resolve.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen David da Costa Relasiona ho\u00a0Komis\u00e1riu Asistente Polisia Nasional Timor Leste (PNTL) ho naran Justino Menezes hamutuk ho nia eskolta inisial BS, halo agregasaun fizika \u2018basa\u2019 hasoru inan faluk Filomena Soares iha nia rezidensia aldeia Namanei suku Makadiki postu Uatulari. Agora daudaun sei tama iha prosesu investigasaun iha nivel pol\u00edsia.\u00a0 Ministru\u00a0Interior\u00a0(MI), Francisco da Costa Guterres, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22903,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[28],"tags":[],"class_list":["post-22902","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-justisa"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22902","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22902"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22902\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22904,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22902\/revisions\/22904"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22903"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22902"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22902"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22902"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}