{"id":22910,"date":"2026-05-14T20:46:20","date_gmt":"2026-05-14T11:46:20","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=22910"},"modified":"2026-05-14T20:52:47","modified_gmt":"2026-05-14T11:52:47","slug":"cnc-liuhusi-programa-cya-organiza-chega-school-hodi-kontinua-valoriza-istoria-timor-leste-nian","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2026\/05\/14\/cnc-liuhusi-programa-cya-organiza-chega-school-hodi-kontinua-valoriza-istoria-timor-leste-nian\/","title":{"rendered":"CNC Liuhusi programa CYA, Organiza Chega School Visit, Hodi Kontinua Valoriza Istoria Timor-Leste nian"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen Joanina Casmiro<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Centro Nacional Chega I.P liu husi programa Chega Young Ambassador (CYA) servisu hamutuk ho Faculdade Economia e Gest\u00e3o (FEG), Universidade Nasional Timor Lorosa&#8217;e (UNTL) organiza atividade Chega School Visit ho tema &#8220;Juventude Tenke Hatene no Valoriza Ist\u00f3ria Pasadu Hodi Kontinua Luta ba Libertasaun Povu&#8221;. Iha \u00e1mbitu Selebrasaun Anivers\u00e1riu loron Restaurasaun Independ\u00e9nsia Timor-Leste 20 de Maio 2002 ba dala-24.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Direitor Ezekutivu CNC, Hugo Maria Fernandes, hateten, Objetivu husi atividade ne&#8217;e mak atu halibur estudante universitariu sira hodi diskuti hamutuk kona-ba ist\u00f3ria, Memoria Pasadu no Mekanismu ba Prevensaun Konflitu no Rezolusaun Dame iha Timor-Leste. Objetivu seluk mak nu&#8217;udar oportunidade di&#8217;ak no fo espasu ba estudante no juventude sira atu melloria sira nian ko\u00f1esimentu kona-ba ist\u00f3ria pasadu Timor-Leste nian no preserva ba futuru ne&#8217;ebe mai.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8221; Atividade ne&#8217;e hala&#8217;o parte ida atu konsientiza, eduka no inspira estudante sira liu-husi atividade Chega School Visit hodi sira komprende kona-ba ist\u00f3ria, Memoria Pasadu no Mekanismu ba Prevensaun Konflitu no Rezolusaun Dame iha Timor-Leste no mos dezenvolve sira nia pensamentu kritiku hodi hamosu dial\u00f3gu interativu ho estudantes sira atu nune&#8217;e bele kontribui ba prevensaun konflitu no rezolusaun dame hodi minimiza aktu violasaun no respeita, sensibilidade no val\u00f3riza val\u00f3r direitus umanus iha estadu ida ne&#8217;e no m\u00f3s mundial atividade ne&#8217;e hala&#8217;o hodi hatan ba Nota Konseitu &#8220;Mem\u00f3rializasaun integradu&#8221; liu-liu atu prezerva mem\u00f3ria ist\u00f3riku liu husi peskiza, arkiva no dizemina narativa sira ba p\u00fabliku tantu direita no mos indireita,&#8221; nia dehan ba Jornalista sira iha Salaun&nbsp;&nbsp;Auditoriu FEG &#8211; UNTL Caicoli, 14\/26.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Nia esplika, Juventude no estudantes universitariu sira hatene ona sa mak CNC I.P halo perante n\u00eda ezistensia no komprende ona ist\u00f3ria pasadu kona-ba prosesu luta libertasaun independensia Timor-Leste husi tinan 1974-1999, Foinsa&#8217;e bele konsiente no komprende ona tipu no aktus violasaun direitu umanus ne&#8217;ebe mak akontese iha tempu ne&#8217;eba kruel nu&#8217;udar aksaun ida ne&#8217;eb\u00e9 mak ladiak. Foinsa&#8217;e sira bele sensivel ba iha terus no susar luta nain sira-nian hodi respeita norma no oinsa atu val\u00f3riza direitus umanus hodi kotribui ba paz no estabilidade iha Timor-Leste.<\/p>\n\n\n\n<p>Entertantu, atividade hirak ne&#8217;e hala&#8217;o hodi hatan ba mandatu Centro Nacional Chega! I.P nian ho baze ba dekretu lei Nu. 48\/2016 ho vizaun atu harii Sosiedade ida ne&#8217;eb\u0117 mak inkluzivu, la repete ist\u00f3ria passadu nian, moris iha dame, no respeitu direitus umanus. Centro Chega! ninia misaun mak atu harii Centru ba Poz-konflitu ne&#8217;eb\u00e9 prezerva mem\u00f3ria pasadu hodi promove direitu no val\u00f3r umanu no harii parseria nasion\u00e1l no mos internasion\u00e1l hodi reforsa servisu sira ba implementa rekomendasaun sira Relat\u00f3riu Fin\u00e1l &#8220;Comissao de Acolhimento, Verdade&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8221; Ohin ita iha orador prinsipal ida atu koalia uituan Kona-ba espernsia oinsa mak&nbsp;&nbsp;luta joventude Resistensia nian iha period\u00fa neeba hodi nune&#8217;e bele fo koinesementu esperansia no mos kontinua nafatin hamoris esperitu nasionalismu ho patriotismu ba jerasaun foun entaun ambitu ida ke 20 maio nian ne&#8217;e mak ita halo atividade ida ne&#8217;e iha Universidade Nasional Timor-Lorosa&#8217;e UNTL ho Faculdade Economia Gest\u00e3o depois Estudante sira iha Faculdade ida ne&#8217;e bele iha koinesementu no bele hatene istoria bele aprende economia, turismu maibe konflitu ita nia ne&#8217;e mos iha ligasaun ho ita nia riku soin. Iha konfliutu naruk iha ita nia rain 1975 to&#8217;o mai iha 1999 tanba mos iha aspektu ida ho riku soin ita nia ne&#8217;ebe agora aprende hela oinsa mak atu dezenvolve .<\/p>\n\n\n\n<p>Nia mos dehan,&nbsp;&nbsp;iha konfiansa deit tanba iha mos dezafiu ida kurikulu de Ensinu nia alin sira ladun hetan materia istoria ne&#8217;e ho klean diak iha Ensinu primaria, Ensinu Sekund\u00e1ria ami mos rekoinese katak iha eskola&nbsp;&nbsp;Ensinu superior materia istoria la iha maibe iha&nbsp;&nbsp;Fakuldade ida ka rua mak hanorin entaun dalan ida ne&#8217;e mak oinsa atu motiva sira atu hatene diak liu iha esperansa katak sira tenke hatene klean ona maibe meus ida ne&#8217;e nu&#8217;udar dalan ida atu motiva sira atu buka klean liu tan ho avansu teknolojia fasilidade barak iha Universidade letura barak autor sira ne&#8217;eb\u00e9 luta ba ukun aan ne&#8217;e sai barak sira bele iha oportunidade atu bele aprende liutan entaun ida ne&#8217;e ita nia esperansa mak ne&#8217;e atu oinsa fahe hela Informasaun motiva sira atu sira&nbsp;&nbsp;bele buka rasik.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Joanina Casmiro Centro Nacional Chega I.P liu husi programa Chega Young Ambassador (CYA) servisu hamutuk ho Faculdade Economia e Gest\u00e3o (FEG), Universidade Nasional Timor Lorosa&#8217;e (UNTL) organiza atividade Chega School Visit ho tema &#8220;Juventude Tenke Hatene no Valoriza Ist\u00f3ria Pasadu Hodi Kontinua Luta ba Libertasaun Povu&#8221;. Iha \u00e1mbitu Selebrasaun Anivers\u00e1riu loron Restaurasaun Independ\u00e9nsia Timor-Leste [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22911,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-22910","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22910","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22910"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22910\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22913,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22910\/revisions\/22913"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22911"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22910"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22910"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22910"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}