{"id":22945,"date":"2026-05-19T13:52:20","date_gmt":"2026-05-19T04:52:20","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=22945"},"modified":"2026-05-19T13:52:23","modified_gmt":"2026-05-19T04:52:23","slug":"grupu-juventude-ativista-ambiental-halo-petisaun-ba-mnek-atu-vota-afavor-rezolusaun-onu-proteje-ambiente-husi-mudansa-klimatika","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2026\/05\/19\/grupu-juventude-ativista-ambiental-halo-petisaun-ba-mnek-atu-vota-afavor-rezolusaun-onu-proteje-ambiente-husi-mudansa-klimatika\/","title":{"rendered":"Grupu Juventude Ativista Ambient\u00e1l, Halo Petisaun ba MNEK, atu Vota Afavor Rezolusaun ONU Proteje Ambiente husi Mud\u00e1nsa Klim\u00e1tika"},"content":{"rendered":"\n<p><em>Reportajen Silvino Freitas<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Organizasaun juventude Timor-Leste sanulu hato&#8217;o Petisaun Koletiva ba Ministru Neg\u00f3siu Estranjeiru no Koperasaun (MNEK) Bendito dos Santos Freitas, hodi husu ba Governu Timor-Leste atu ko-patrosina no vota afavor ba rezolusaun Organizasaun Nasoens Unidas (ONU) kona-ba estadu nia obrigasaun atu proteje ambiente no responde ba impaktu mudansa klimatika tuir lei internasional nian relasiona ho justisa klim\u00e1tika ne&#8217;eb\u00e9 agenda iha Asembleia Jer\u00e1l atu halo votasaun aban iha loron 20 Maiu 2026.<\/p>\n\n\n\n<p>Portavoz Joaninha Ramos Pereira husi AJHJ-TL dehan, mudansa klim\u00e1tika asuntu ne&#8217;eb\u00e9 preokupa juventude sira, no dadaun nee organizasaun juventude iha \u00e1rea ambiente, asesu justisa no lideransa halibur malu hodi foti asaun iha \u00e1mbitu justisa klim\u00e1tika, nunee sira ejiji uza lei nasion\u00e1l no internasion\u00e1l atu Estadu Timor-Leste foti asaun iha Timor-Leste laran no iha n\u00edvel internasion\u00e1l atu hamenus g\u00e1s estufa hodi kontrola temperatura sa&#8217;e no Timor-Leste nia kapasidade atu halo mitigasaun ba impaktu hosi mudansa klim\u00e1tika.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cRezolusaun ne&#8217;eb\u00e9 agora iha Asembleia Jer\u00e1l Nasoes Unidas importante tebes tanba iha objetivu atu afirma katak Estadu sira hotu iha obrigasaun leg\u00e1l tuir lei internasion\u00e1l atu proteje ambiente, no katak mudansa klim\u00e1tika ameasa direitu umanu fundament\u00e1l sira\u201d dehan Joaninha Ramos Pereira husi AJHJ-TL liuhusi konferensia imprensa iha JU\u2019S Farol, (19\/05).<\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan tan, rezolusaun nasoens unidas nee maka hetan aprovasaun maka sei hatuur mekanizmu konkretu hodi hamenus emisaun g\u00e1s estufa, promove reparasaun klim\u00e1tika, no protesaun ba komunidade sira ne&#8217;eb\u00e9 deslokadu tanba impaktu klim\u00e1tiku tanba Timor-Leste nasaun ida ne&#8217;eb\u00e9 vulner\u00e1vel loos ba impaktu mudansa klim\u00e1tika, hanesan Nasaun sira seluk rai-ketak iha Pas\u00edfiku no Karibe no iha Timor-Leste n\u00edvel tasi aumenta ona temperatura sai manas liu, inundasaun, no rai-maran ameasa agrikultura, seguransa ai-h\u00e1n, no moris komunidade sira.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAmi mak jerasaun ne&#8217;eb\u00e9 sei moris ho konseku\u00e9nsia hosi mudansa klim\u00e1tika. La&#8217;\u00f3s ita iha Timor-Leste mak kauza krize klim\u00e1tika ida-ne&#8217;e- nasaun ne&#8217;eb\u00e9 halo emisaun gas barak, hanesan nasaun industrializadu mak kontribui maka&#8217;as ba mudansa klim\u00e1tika ne&#8217;eb\u00e9 agora ita sente\u201d dehan Joaninha Ramos Pereira.<\/p>\n\n\n\n<p>Fatin hanesan Prezidente JHN Grazinha da Silva realsa tan, petisaun ne&#8217;eb\u00e9 grupu 10 hatama ba Governu atu husu Governu Timor-Leste hamriik hamutuk juventude, ba Timor-Leste nia oan sira, no ba foin-sa&#8217;e hotu-hotu iha nasaun ki&#8217;ik sira ne&#8217;eb\u00e9 luta hamutuk ho sira hodi vota ba rezolusaun ida-ne&#8217;e sei la&#8217;\u00f3s formalidade diplom\u00e1tika de&#8217;it maib\u00e9 bele sai nu&#8217;udar mekanizmu ida atu f\u00f3 mai sira nia futuru Timor-Leste instrumentu ida atu ezije sira nia direitu atu moris iha rai ida ne&#8217;eb\u00e9 sei la hetan estraga maka&#8217;as hosi mudansa klim\u00e1tika ka sei bele iha kapasidade atu hamriik metin no hamate dezafiu ne&#8217;eb\u00e9 mudansa klima lori mai ita.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAmi husu bo&#8217;ot ba Exia. Sr. Ministru Neg\u00f3siu Estranjeiru atu f\u00f3 instrusaun ba Misaun Permanente iha Nasoens Unidas atu vota a favor ba rezolusaun kona-ba justisa klim\u00e1tika\u201d dehan Prezidente JHN Grazinha da Silva.<\/p>\n\n\n\n<p>Nunee petisaun neebe sira hatoo ba governu timor leste liuhusi ministeriu negosiu estranjeiru asina husi, Asosiasaun Juventude Hakbiit Justisa Timor-Leste (AJHJTL), Alumni Parlamentu Foin-Sa&#8217;e Timor-Leste (APFTL), Estudante Universit\u00e1riu Timor-Leste (EUTL), GERHANA &#8220;Explora &amp; Prezerva Natureza Timor-Leste&#8221;, JusMentor Academia, Juventude Hadomi Natureza (JHN), Laudato Si&#8217; Movement Timor-Leste, Lenuk-Tasi Rescue and Conservation Center (LTRCC), RYLA Timor-Lorosa&#8217;e, Timor-Leste Youth for Peace (TLFYP).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Silvino Freitas Organizasaun juventude Timor-Leste sanulu hato&#8217;o Petisaun Koletiva ba Ministru Neg\u00f3siu Estranjeiru no Koperasaun (MNEK) Bendito dos Santos Freitas, hodi husu ba Governu Timor-Leste atu ko-patrosina no vota afavor ba rezolusaun Organizasaun Nasoens Unidas (ONU) kona-ba estadu nia obrigasaun atu proteje ambiente no responde ba impaktu mudansa klimatika tuir lei internasional nian relasiona [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22946,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-22945","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-meio-ambiente"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22945","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22945"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22945\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22947,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22945\/revisions\/22947"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22946"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22945"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22945"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22945"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}