{"id":22974,"date":"2026-05-21T21:23:31","date_gmt":"2026-05-21T12:23:31","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=22974"},"modified":"2026-05-21T21:23:35","modified_gmt":"2026-05-21T12:23:35","slug":"canada-sei-investe-millaun-15-ba-projetu-enerjia-solar-fotovoltaiku-iha-timor-leste","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2026\/05\/21\/canada-sei-investe-millaun-15-ba-projetu-enerjia-solar-fotovoltaiku-iha-timor-leste\/","title":{"rendered":"Canada Sei Investe Millaun $15 Ba Projetu Enerjia Sol\u00e1r Fotovoltaiku Iha Timor-Leste"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Reportajen David da Costa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nasaun Canada sei halo investimentu iha nasaun Timor-Leste (TL) liu-liu iha Projetu enerjia sol\u00e1r Fotovoltaiku (PV) nu\u2019ud\u00e1r sistema ne\u2019ebe uza pain\u00e9l sol\u00e1r hodi kria eletrisidade hosi naroman loron nian, ho montante millaun $15.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Embaixad\u00f3r Canada la\u2019os rezidente, Jess Dutton, hatete, enkontru ne\u2019e ko\u2018alia kona-ba investimentu husi Canada ho montante cerka US$15 millaun atu apoia projetu enerjia solar fotovoltaika (PV), ne\u2019ebe sei aumenta produsaun enerjia renov\u00e1vel no reduz depend\u00e9nsia ba kombust\u00edvel.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cIha enkontru ne\u2019e ko\u2018alia kona-ba investimentu Canada nian ho montante millaun $15 ba Projetu enerjia sol\u00e1r PV,\u201d Jess Dutton hateten. Embaixad\u00f3r Canada la\u2019os rezidente, Jess Dutton akompa\u00f1a hosi delegasaun empreza hosi Canada hanesan BlackBerry hato\u2019o ona interese ne\u2019e ba Primeiru Ministru, Kay Rala Xanana Gusm\u00e3o iha Pal\u00e1siu Governu, kinta 21\/05.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Embaixad\u00f3r ne\u2019e m\u00f3s hala\u2019o ona enkontru ho Ministru Petr\u00f3leu no Rekursu Minerais, Francisco da Costa Monteiro, inklui hasoru malu ho emprez\u00e1riu Timoroan balun hodi haree kona-ba oportunidadade ne\u2019ebe hakarak esplora.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tanba nasaun Canada iha kapasidade atu halo investimentu iha Timor-Leste liu-liu iha petr\u00f3leu, g\u00e1s no projetu solar PV ne\u2019ebe daudaun ne\u2019e Timor-Leste m\u00f3s hala\u2019o hela kooperasaun ho Japaun.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Primeiru Ministru hato\u2018o manesajen pozitivu tebtebes ba inisiativa Canada nian ne\u2019ebe lori empreza sira ne\u2019e mai hodi esplora liu tan \u00e1rea prioridade sira ne\u2019ebe ali\u00f1a ho prioridade Governu nian.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Relasaun bilater\u00e1l entre Canada ho Timor-Leste di\u2018ak tebes no nakonu ho kooperasaun iha area oioin, hanesan dezenvolvimentu, seguransa, governasaun di\u2018ak no edukasaun.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Relasaun diplom\u00e1tika ofisi\u00e1l entre nasaun rua ne\u2019e hah\u00fa iha Maiu 2002, depois independ\u00e9nsia Timor-Leste nian. Canada administra nia relasaun ho Timor-Leste liu-hosi Embaixada Canada nian iha Jakarta, Indon\u00e9zia.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Entre tinan 1999 to\u2019o 2010, Canada partisipa iha misaun ONU nian iha Timor-Leste hodi ajuda hametin estabilidade no p\u00e1z. Milit\u00e1r no Pol\u00edsia Timor-oan sira m\u00f3s simu treinamentu apoiadu hosi Canada.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Austr\u00e1lia Hatudu Nafatin Prontidaun Atu Apoia Dezenvolvimentu Timor<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vise Primeiru Ministru Austr\u00e1lia, Richard Marles, hatete, Austr\u00e1lia no Timor-Leste iha relasaun amizade ne\u2019ebe metin no di\u2019ak tebes. Austr\u00e1lia kontinua apoia dezenvolvimentu Timor-Leste no prontu atu f\u00f3 tulun no apoiu ba pa\u00eds ne\u2019e iha \u00e1rea sira ne\u2019ebe presiza atu hetan progresu tan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cAmi ko\u2019alia kona-b\u00e1 relasaun amizade entre Timor-Leste ho Austr\u00e1lia ne\u2019ebe di\u2019ak tebes. Austr\u00e1lia akompa\u00f1a hela Timor nia dezenvolvimentu. Sira hatene katak ita halo buat ruma maib\u00e9 sei iha buat barak ne\u2019ebe presiza atu halo. Nu\u2019ud\u00e1r rai amigu ida sira prontu atu apoia ita bainhira ita persiza,\u201d dehan Marles.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Iha fatin hanesan, Richard Marles observa katak TL hanesan nasaun ida ne\u2019ebe nakonu ho p\u00e1z no iha vizaun forte.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cHa\u2019u haree katak TL alkansa ona buat barak tebes kompara ho nasaun sira seluk ne\u2019ebe ninia jornada hanesan,\u201d nia dehan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Austr\u00e1lia prontu sai parseiru ida ne\u2019ebe besik-liu TL no hakarak asegura katak ida-ne\u2019e akontese hanesan akordu kooperasaun ne\u2019ebe estabelese ona iha \u00e1rea defeza.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Akompa\u00f1a PM Xanana iha enkontru ne\u2019e Ministru Neg\u00f3siu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK), Bendito dos Santos Freitas, Ministru Petr\u00f3leu no Rekursu Miner\u00e1l (MPRM), Francisco da Costa Monteiro no Ministru Defeza (MD), Donaciano do Ros\u00e1rio Gomes.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen David da Costa Nasaun Canada sei halo investimentu iha nasaun Timor-Leste (TL) liu-liu iha Projetu enerjia sol\u00e1r Fotovoltaiku (PV) nu\u2019ud\u00e1r sistema ne\u2019ebe uza pain\u00e9l sol\u00e1r hodi kria eletrisidade hosi naroman loron nian, ho montante millaun $15. Embaixad\u00f3r Canada la\u2019os rezidente, Jess Dutton, hatete, enkontru ne\u2019e ko\u2018alia kona-ba investimentu husi Canada ho montante cerka US$15 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22975,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-22974","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22974","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22974"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22974\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22976,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22974\/revisions\/22976"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22975"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22974"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22974"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22974"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}