{"id":23031,"date":"2026-06-02T14:53:36","date_gmt":"2026-06-02T05:53:36","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=23031"},"modified":"2026-06-02T14:53:39","modified_gmt":"2026-06-02T05:53:39","slug":"aprova-orsamentu-retifikativu-iha-finalvotu-afavor-42-plp-orsamentu-fasilita-no-hariku-deit-kompana-oligarkia-sira","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2026\/06\/02\/aprova-orsamentu-retifikativu-iha-finalvotu-afavor-42-plp-orsamentu-fasilita-no-hariku-deit-kompana-oligarkia-sira\/","title":{"rendered":"Aprova Orsamentu Retifikativu iha Fin\u00e1lVotu Afavor 42, PLP: Orsamentu Fasilita no Hariku De\u2019it Kompana Oligarkia Sira"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Reportajen Silvino Freitas<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Parlamentu Nasional (PN) aprova ona Orsamentu Retifikativu ho montante $271 milloes iha final global ho votu afavor 42 kontra 0 abstensaun 23 neebe IX governu konstituisional aprezenta ba parlamentu nasional atu hatan ba krize mundial liuliu funu iha mediu oriente.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hafoin remata votasaun ba orsamentu retifikativu iha parlamentu nasional prezidente parlamentu nasional Maria Fernanda Lay anunsia rezultadu votu husi deputadu sira iha parlamentu nasional neebe halo debate ba orsamentu retifikativu nee rezultadu maka bankada opozisaun KHUNTO vota afavor no FRETILIN ho PLP vota abstensaun nunee lei refere passa ho votu 42 husi deputadu nain 65.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201crezultadu da votasaun final global afavor 42 kontra 0 abstensaun 23 hodi nunee orsamentu retifikativu passa muito obrigado\u201d dehan PPN Maria Fernanda Lay iha ambitu loron ikus debate proposta lei orsamentu retifikativu iha parlamantu nasional.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nunee iha deklarasaun votu husi bankada FRETILIN prezidente Bankada Aniceto Guterres dehan, sira rekonese katak krize enerjia nee iha ho impaktu neebe real hanesan nasaun nee importa kobustivel no aihan sira husi railiur nunee timor leste presiza&nbsp;&nbsp;redefine nia prioridade orsamental hodi halo protesaun emedita ba ita nia rai husi impaktu krize kombustivel neebe mundu tomak hasoru no define mos estratejia jere rekursu limitadu sira ho forma atu garante timor leste nian sobrevivensia ba logu prazu, maski orsamentu retifikativu neebe aprova ona nee la foti osan husi fundu minarai maibe despeza publika liuliu despeza korente aumenta nunee defise fiscal hetok boot liu tan no aumenta mos sustentabilidade fiscal iha futuru.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201ctuir loloos bankada FRETILIN vota afavor tanba sentidu krize maibe ami vota abstensaun tanba medida sira neebe governu aprezenta iha orsamentu retifikativu sei la salva timor husi impaktu krize mundial nian medida sira neebe sei alivia deit maibe la mitiga risku neebe timor leste no nia emar sira hasoru dadaun no iha future\u201d dehan prezidente bankada Aniceto Guterres liuhusi intervensaun ba deklarasaun votu, (02\/06).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nunee mos bankada opozisaun husi KHUNTO neebe vota afavor ba orsamentu retifikativu nee argumenta liuhusi xefi bankada Antonio Verdial dehan, votu afavor husi bankada KHUNTO nee laos tanba povu sira iha munisipiu labele hein tan tinan ida maibe vota afavor nee ho esperansa ida hanesan deputadu atu kesi governu ho komprimisiu tolu iha akta plenariu ba debate iha loron ikus nee.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201ctoo ba 15 dezembru tinan 2026 governu liuhusi ministeriu dezenvolvimentu rural presiza publika lista kompletu benefisiariu uma dignu suku ida idak iha teritoriu nasional tomak no entrega uma minimu 70% husi tarjeitu\u201d dehan Antonio Verdial.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bankada opozisaun PLP liuhusi xefe bankada Hermenegilda da Costa hatoo sira nia deklarasaun ba votu abstensaun ba lei orsamentu retifikativu katak, orsamentu retifikativu neebe governu aprezenta ba parlamentu nasional nee soke ida husi funu media oriente maibe sei la benefisia povu rihun ba rihun neebe afeta husi alargamentu estrada eviksaun no despezu administrativu ho meiu injustisa seluk neebe interompe vida populasaun sira nian.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cpelo kontrariu orsamentu retifikativu nee atu fasilita no hariku deit kompana oligarkia sira neebe besik ba governu, nunee povu kontinua marjinalizada iha capital Dili, orsamentu retifikativu neebe ho montante $214,3 milloes sei sosa deit mina no fo subsidiu ba kompana sira embora povu povu afetadu sira governu haluha\u201d dehan xefe bankada PLP Hermenegilda da Costa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nune\u2019e Primeiru Ministru Xanana Gusm\u00e3o konklui katak, governu agradese tebes ba deputadu sira iha parlamentu nasional neebe durante loron hirak halo diskusaun neebe hatan malu no kritka malu maibe ida nee mak demokrasia neebe atu fo hanoin ba malu, nunee governu mos aprende husi deputadu sira katak atu halo halo buat ruma tenke hanoin no haree ba parte hotu hotu neebe fo prejuizu ba nasaun no bolu atensaun ba governu ba buat hirak neebe sei falta ba dezenvolvimentu nasaun nian.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cami la dehan katak ami halo buat hotu hotu maibe ami sei presiza hakaas an nafatin atu halo diak liu tan uituan tan saida mak ami bele hodi fo valor duni ba ukun an nee, agradese ba bankada nain rua governu nian neebe fo apoiu tomak embora vota abstensaun mos nee apoia boot ida\u201d konklui PM Xanana hafoin votasaun iha final global ba orsamentu retifikativu iha parlamentu nasional.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Silvino Freitas Parlamentu Nasional (PN) aprova ona Orsamentu Retifikativu ho montante $271 milloes iha final global ho votu afavor 42 kontra 0 abstensaun 23 neebe IX governu konstituisional aprezenta ba parlamentu nasional atu hatan ba krize mundial liuliu funu iha mediu oriente. Hafoin remata votasaun ba orsamentu retifikativu iha parlamentu nasional prezidente parlamentu nasional [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23032,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-23031","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23031","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23031"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23031\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23033,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23031\/revisions\/23033"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23032"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23031"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23031"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23031"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}