{"id":23064,"date":"2026-06-05T22:11:58","date_gmt":"2026-06-05T13:11:58","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=23064"},"modified":"2026-06-05T22:12:00","modified_gmt":"2026-06-05T13:12:00","slug":"prezidente-horta-asina-kedas-orsamentu-retifikativu-la-presiza-halo-analize-juridika","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2026\/06\/05\/prezidente-horta-asina-kedas-orsamentu-retifikativu-la-presiza-halo-analize-juridika\/","title":{"rendered":"Prezidente Horta: Asina Kedas Orsamentu Retifikativu, La Presiza halo Analize Jur\u00eddika\u00a0"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Reportajen David da Costa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prezidente Rep\u00fablika sei asina no promulga kedas Orsamentu Retifikativu ne&#8217;eb\u00e9 aprova ona husi Parlamentu Nasion\u00e1l, tanba konsidera medida ne&#8217;e importante atu responde ba desafiu ekon\u00f3miku atual no proteje konsumid\u00f3r sira husi impaktu husi folin sa&#8217;e. tanba ne\u2019e laiha nesesidade atu hein analize jur\u00eddika tan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prezidente Rep\u00fablika (PR) Jos\u00e9 Ramos Horta, hatete Orsamentu Retifikativu sei asina no promulga kedas bainhira to\u2019o iha Pal\u00e1siu Prezidensi\u00e1l. Nia la hakarak prosesu an\u00e1lise jur\u00eddika demora, se dokumentu ne\u2019e to\u2019o ona iha nia liman, sei asina imediatamente.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cSei orsamentu reatifikativu iha ona pal\u00e1siu asina no promulga kedas, ha&#8217;u lakohi juridiku sira demora, se mai ha&#8217;u nia liman ha&#8217;u nein liga tan juridiku sira asina kedas,\u201d dehan PR ramos Horta ba jornalista sira iha Airoportu Internasional Nicolao Lobato Comoro, Kuarta 3\/06.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nia esplika, kona-ba osan ratefikativu ne&#8217;e buat ida prosesu norm\u00e1l, bainhira governu infrenta situasaun krize ekon\u00f3miku mundi\u00e1l, halo inisitiva balun atu proteze konsumid\u00f3r, proteze ekon\u00f3mia nune&#8217;e labele iha impaktu boot ba ekon\u00f3mia, tanba folin sa&#8217;e.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maib\u00e9 tenke halo duni orsamentu reatifikativu ne&#8217;e la&#8217;\u00f3s aumenta orsamentu maib\u00e9 muda ba tenke tuir lei labele bo&#8217;ok orsamentu.&nbsp;&nbsp;Atu bo&#8217;ok, muda tenke liu husi Parlamentu Nasion\u00e1l, kontente laiha votu negativu mai\u00f3ria vota a fav\u00f3r, balun abstensaun ne&#8217;e m\u00f3s di&#8217;ak.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pelumenus laiha pontu negativu, hatudu governu esplika didi&#8217;ak oins\u00e1 atu bo&#8217;ok orsamentu ratefikativu ne&#8217;e atu bele responde ba situasaun atu\u00e1l. Tanba ne\u2019e lori mai palasiu sei la f\u00f3 ba juridiku sira haree, asina deit ona.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>PN Aprova Orsamentu Retifikativu 2026 Iha Fin\u00e1l Glob\u00e1l<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Parlamentu Nasion\u00e1l (PN) liu husi sesaun Plen\u00e1ria Ordin\u00e1ria iha tersa 2 Ju\u00f1u 2026, aprova Proposta Lei n\u00fa 31\/VI (3\u00aa)- alterasaun da-huluk b\u00e1 Lei n\u00fa 8\/2025, loron 27 fulan novembru, Orsamentu Jer\u00e1l Estadu (OJE) b\u00e1 Tinan 2026, iha fin\u00e1l glob\u00e1l ho votus a fav\u00f3r 42, kontra 0 no abstensaun 23.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sesaun Plen\u00e1ria ne&#8217;e prezide hosi Prezidente Parlamentu Nasion\u00e1l, Maria Fernanda Lay akompa\u00f1a hosi membru meza sira, deputadu sira ho prezensa Primeiru Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusm\u00e3o no membru Governu sira.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Primeiru Ministru (PM) Xanana Gusm\u00e3o, agradese b\u00e1 deputadu sira ne\u2019eb\u00e9 durante loron hirak nia laran hala\u2019o diskuasaun b\u00e1 Orsamentu Retifikativu ne\u2019e iha ambiente demokr\u00e1tiku, hamosu kr\u00edtika oioin hodi hadi\u2019a erru sira ne\u2019eb\u00e9 iha.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cIta diskute malu iha Parlamentu, maib\u00e9 ida-ne\u2019e mak demokrasia f\u00f3 hanoin b\u00e1 malu. Ami m\u00f3s mai aprende buat barak hodi deputadu sira f\u00f3 lembra katak atu halo buat ruma tenke haree didi\u2019ak. Ne\u2019eb\u00e9, ajuda malu duni, bolu m\u00f3s atensaun b\u00e1 ami kona-b\u00e1 buat barak ne\u2019eb\u00e9 sei falta. Loos duni, ami la dehan katak ami halo buat hotu-hotu maib\u00e9 ami sei presiza haka\u2019as-an nafatin atu halo di\u2019ak-liu oitoan t\u00e1n saida mak ami bele, hodi&nbsp;&nbsp;f\u00f3 val\u00f3r duni b\u00e1 ukun a\u2019an ne\u2019e,\u201d hatete PM Gusm\u00e3o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Iha oakziaun ne\u2019e m\u00f3s bankada sira hato\u2019o deklarasaun votu hodi afirma pozisaun iha atribuisaun votu b\u00e1 Orsamentu Retifikativu ne\u2019e.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hafoin aprovasaun iha fin\u00e1l glob\u00e1l, Komisaun Finansas P\u00fablikas ka Komisaun C sei elabora testu fin\u00e1l antes Parlamentu Nasion\u00e1l haruka b\u00e1 Prezidente Rep\u00fablika hodi promulga.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Orsamentu Retifikativu ho montante millaun $192 ne\u2019e hodi assegura situasaun iha rai laran relasiona ho impaktu hosi funu M\u00e9diu Oriente. Nune\u2019e, Governu prev\u00e9 medida hitu ne\u2019eb\u00e9 sai prioridade hodi garantia seguransa enerj\u00e9tika no seguran\u00e7a aliment\u00e1r iha pa\u00eds.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Medidas hirak ne\u2019e mak hanesan: Sosa kombust\u00edvel b\u00e1 rezerva nasion\u00e1l, Subs\u00eddiu kombust\u00edvel, Seguransa aliment\u00e1r, Seguran\u00e7a nasion\u00e1l b\u00e1 rekrutamentu 400 kadetes PNTL, Despeza prezid\u00e9nsia CPLP, Reforsu kapasidade administrativa no operasion\u00e1l Rejiaun Administrativa Espesi\u00e1l Oecusse Ambeno (RAEOA) no Reforsu rezerva kontij\u00e9nsia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen David da Costa Prezidente Rep\u00fablika sei asina no promulga kedas Orsamentu Retifikativu ne&#8217;eb\u00e9 aprova ona husi Parlamentu Nasion\u00e1l, tanba konsidera medida ne&#8217;e importante atu responde ba desafiu ekon\u00f3miku atual no proteje konsumid\u00f3r sira husi impaktu husi folin sa&#8217;e. tanba ne\u2019e laiha nesesidade atu hein analize jur\u00eddika tan. Prezidente Rep\u00fablika (PR) Jos\u00e9 Ramos Horta, hatete [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23065,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-23064","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23064","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23064"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23064\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23066,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23064\/revisions\/23066"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23065"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23064"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23064"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23064"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}