{"id":3081,"date":"2020-04-19T00:40:20","date_gmt":"2020-04-19T00:40:20","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=3081"},"modified":"2020-04-19T00:40:23","modified_gmt":"2020-04-19T00:40:23","slug":"covid-19-istoria-feto-nain-2-lorenca-ho-justina-foti-kredit-ba-negosiu-maibe-agora-sasan-la-folin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2020\/04\/19\/covid-19-istoria-feto-nain-2-lorenca-ho-justina-foti-kredit-ba-negosiu-maibe-agora-sasan-la-folin\/","title":{"rendered":"COVID-19: Istoria Feto Nain 2, Loren\u00e7a ho Justina, Foti Kredit Ba Negosiu Maibe Agora Sasan La Folin"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen Adro Serutukau &amp; Ato Lekinawa Costa<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Iha Kruzamentu Rulalan, Postu Laclubar hanesan kruzamentu ne\u2019eb\u00e9 liga ba Postu Administrativu Laclubar Vila, Diresaun ba Postu Administrativu Natarbora inklui liu ba Viqueque no Same. Iha kruzamentu ne\u2019e mak aldeia rua hosi Suku Orlalan harii kios sira hodi fa\u2019an sasan kiik sira nomos aifuan hodi hein transporte p\u00fabliku hosi Laclubar Vila, Natarbora inklui Bis balun hosi Viqueque ne\u2019eb\u00e9 liu hodi sosa netik sira nia sasan. Maibe situasaun estadu emerjensia tanba COVID-19 halo sira ladun hetan rendementu.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Loren\u00e7a Soares ho Justina Soares faan sasan iha estrada ninin. Sira nain rua foti osan hosi ajensia mikrokreditu rua, Moris Rasik ho Tuba Rai Metin. Semana rua mai sira nain rua tenke selu osan funan ba kredit. Agora dadaun sira sente todan tanba sasan la folin. Sira mos hanoin kona ba sira nia oan no sira nia moris bainhira situasaun COVID-19 ne\u2019e hotu, saida mak sira apoio oan sira tanba agora dadaun sira la iha rendementu&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cAgora ne\u2019e ema la hola ami nia sasan tanba kareta ho motor la halai ne\u2019eb\u00e9 penumpang la iha atu sosa sasan sira ne\u2019e. Agora ne\u2019e da-dauk sorti di\u2019ak kareta ruma ka motor ida ka rua liu hosi ne\u2019e para hodi han netik Pop mie, sosa netik be akua, manu tolun da\u2019an, se lae la iha liu, tanba agora estadu bandu ne\u2019ebe ema la iha liu atu sosa, \u201c Loren\u00e7a Soares negosiante kios hatete.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cAi-fuan ne\u2019eb\u00e9 ami fa\u2019an mos hanesan, motor ho kareta halai netik be hola ne\u2019e di\u2019ak, se lae ami husik to\u2019o dodok de\u2019it. Uluk ne\u2019e se keos sira ne\u2019e loke hotu, penumpang barak, to\u2019o kalan ami sei hetan netik $5 to\u2019o $10, \u201d Loren\u00e7a hatutan.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Loren\u00e7a Soares agora dadaun kredit hela osan hosi ONG moris rasik. Ida semana ida ka rua nia laran nia tenke hatama fali osan ba Moris Rasik. Loren\u00e7a dehan se ema Moris Rasik nian mak nia tenke haraik an ba sira tanba agora nia osan la iha atu selu tanba sasan la folin, no nia sente susar atu hetan rendementu.<\/p>\n\n\n\n<p>Hanesan mos ho Loren\u00e7a, no mos ema seluk, sira hanoin kona ba moris depois de situasaun COVID-19 ne\u2019e atu sai oinsa. Ba Justina Soares, nia preokupa hela bainhira nia oan sira tama fali eskola, nia hanoin kona ba saida nia bele fo ba nia oan sira.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cTanba labarik sira eskola ne\u2019e be ami naran tuur fa\u2019an hela ne\u2019e, ami atu la tuur hein keos mos ami atu han sa\u00edda, situasaun di\u2019ak ona labarik sira ba eskola ami atu f\u00f3 sa\u00edda. Ne\u2019e be loron ida ami hetan $1.50 cent mos ami tenki tur hein,\u201d Justisa Soares, nain ba kios kiik oan ida iha dalan Laclubar nian hatete.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cUluk kareta sei halai ami fa\u2019an sasan sei folin, agora ne\u2019e kareta penumpang mos la iha. Ami hein, sorti di\u2019ak motor sira liu mak sira sosa ne\u2019e, se lae la iha. To\u2019o kalan ami hetan $1, $2, to\u2019o $10 ami la hetan. Uluk kareta sei halai ami hetan $15 to\u2019o $20, agora la iha, &#8221; Justina haktuir tan.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Justina mos expresa nia laran moras tanba rendementu la iha duni. Nia sente la justu tanba iha situasaun hanesan ne\u2019e veteran sira, no funsionariu publik iha osan nafatin, maibe laos ba nia, no sira seluk mak buka moris hanesan ho nia.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cEstadu emerjensia ne\u2019e kareta sira la halai hotu ne\u2019e ami sente laran moras tanba ami han sa\u00edda. Ba ema sira ne\u2019eb\u00e9 veretanus, simu osan terseira idade, funsion\u00e1riu sira ne\u2019e di\u2019ak, be ami sira vida swasta ne\u2019e.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Justina mos preokupa ho nia kreditu iha ONG Tubarai Metin. Nia dehan nia sei la iha kbiit atu selu kredit tanba sasan la folin.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cAmi fila liman la boot, ami ta\u2019uk tanba kredit tan osan hosi ONG Tubarai Metin, se ami tur ema mai husu, ami atu selu sa\u00edda, taka tan hanesan ne\u2019e ami ta\u2019uk los. Sira mos la taka, sira servisu nafatin, ne\u2019eb\u00e9 ami dehan tempu moras la\u2019o ne\u2019e taka karik be di\u2019ak. Se sira mai karik ami lori sa\u00edda hodi estor ba sira, \u201c ho lian todan Justina konta nia situasaun susar mak nia hasoru dadaun.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>COVID-19 afeta ema hotu nia moris maibe la fo nivel impaktu mak hanesan ba klase sosial diferente. Membru governo, membru parlamentu, funsionariu publik, veteranu, empregadu ONG sira, no empregadu setor privadu balun iha nafatin rendementu fulan nian. Maibe ne\u2019e la akontese ba negosiador ho kios kik sira. Kios iha Dili laran, liliu kios mak besik ba populasaun barak, no kios iha area rurais mos rendementu la hanesan.<\/p>\n\n\n\n<p>Concelho Ministru aprova ona medida atu apoio ba nia sidadaun sira, inklui tetu hela atu fo $100 ba uma kain ida. Ba Loren\u00e7a ho Justina, se karik la iha estadu emerjensia, sira bele hetan $10 too $20 loron ida. Signifika sira bele hetan liu $100 fulan ida. Bainhira halo deit kalkulasaun ho padraun Banku Mundial nian ba ema kiak, loron ida ema ida hetan $1.50 cent, se familia ida iha ema nain 5 (tuir taxa medida familia Timor-Leste nian), loloos ne\u2019e governo presija fo $232.50 fulan ida, laos $100. Governo bele tetu fo valor bot liu $100 ba familia kiak sira, familia vulneravel sira, no sira ne\u2019ebe mak kredit hela osan iha&nbsp;&nbsp;ajensia kredit sira.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Adro Serutukau &amp; Ato Lekinawa Costa Iha Kruzamentu Rulalan, Postu Laclubar hanesan kruzamentu ne\u2019eb\u00e9 liga ba Postu Administrativu Laclubar Vila, Diresaun ba Postu Administrativu Natarbora inklui liu ba Viqueque no Same. Iha kruzamentu ne\u2019e mak aldeia rua hosi Suku Orlalan harii kios sira hodi fa\u2019an sasan kiik sira nomos aifuan hodi hein transporte p\u00fabliku [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3082,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-3081","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-feature"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3081","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3081"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3081\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3083,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3081\/revisions\/3083"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3082"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3081"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3081"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3081"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}