{"id":3247,"date":"2020-04-28T13:13:54","date_gmt":"2020-04-28T13:13:54","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=3247"},"modified":"2020-04-28T13:13:55","modified_gmt":"2020-04-28T13:13:55","slug":"covid-19-iha-tl-moras-dengue-mos-ameasa-saude-publika-ema-nain-8-mate-tanba-dengue","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2020\/04\/28\/covid-19-iha-tl-moras-dengue-mos-ameasa-saude-publika-ema-nain-8-mate-tanba-dengue\/","title":{"rendered":"Covid-19 Iha TL, Moras Dengue Mos Ameasa Saude Publika, Ema Nain 8 Mate Tanba Dengue"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Reportazen Francisco JDA<\/em><\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Moras surtu Covid-19 sai nafatin preokupasaun publiku nian, tanba virus ne\u2019ebe bele hadaet lalais hosi ema ida ba ema seluk, liu hosi kontaktu nebe besik liu ka \u00a0bainhira halo kontaktu besik ho ema ne\u2019ebe positivu covid-19.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maibe liu hosi konferensia imprensa iha centru media iha CCD,\nportavoz Centru Integradu Jestaun Krize [CIJK], Dra. Odete Viegas informa katak\nsituasaun balun nebe sai mos ameasa ba saude publika iha Timor-Leste mak moras Dengue.\n<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tuir dadus ne\u2019ebe iha katak hosi Janeiru to\u2019o loron 27 Abril\niha total 1050 kazu ba moras Dengue, iha Dili iha kazu ema nain 628, Ermera iha\n293, restu iha municipiu seluk no fatin rua hanesan RAEOA no Viqueque mak\nsedauk relata kazu to\u2019o agora.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Total ema ne\u2019ebe mate tanba moras Dengue iha Dili nain 6,\niha Baucau nain 1 no iha Covalima ema nain 1. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201cDengue lori husi (vetor) susuk ho naran Aedes aegypti, Susuk ne\u2019e iha det temporada rua hanesan bai-loron no udan. Hamosu sinal sira hanesan isin manas makaas, durante loron haat to\u2019o hitu, Ulun moras makaas, senti moras iha parte haleu matan nian [retro-orbitral], isin no ruin moras makaas, laran sa\u2019e no muta, Diarea ka Te\u2019e been. \u00a0Mosu musan-musan ho k\u00f3r mean iha kulit. Wainhira iha sinais no s\u00edntomas hanesan iha leten no la trata lalais bele hamate ema\u201d,<\/em> hateten Dra. Odete iha CCD, 28\/04.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sinal no sintoma sira moras dengue iha tipu 2 mak hanesan Dengue\nisin Manas no Dengue Isin manas no\u2019o raan. Dala Barak liu kauza husi mate mai\nhusi Dengue isin manas no\u2019o raan, tanba dengue tipu ne\u2019e iha posibilidade boot\natu lori ema ida ba kondisaun dengue shock syndrome, &nbsp;tanba kauza raan sai husi inus, matan, muta\nraan, liur raan no kauza ita isin lakoon liquidos barak nebe lori ema ida tama\nba kondisaun ida nebe grave ho falhu multiorgaun. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tratamentu ho ai-moruk (tramento sintomatiku)asaun\/hahalok\nsira ne\u2019eb\u00e9 mak ita bele halo mak deskansa barak, hemu be\u2019e no hemu jus barak.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ho situasuan ida ne\u2019e CIJK nafatin apela ba populasaun atu\nkontinua investiga no responde ba surtu seluk no emerjensia hanesan Dengue maske\nita m\u00f3s nafatin foka ita hotu nia enerjia no rekursu hodi responde ba COVID-19\n2. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hamoos fatin sira ne\u2019eb\u00e9 be\u2019e nalihun ba, hanesan be\u2019e iha\nvasos ai-fuan, be\u2019e iha roda laran, be\u2019e iha butil laran. &nbsp;Tesi\/fukit duut ne\u2019eb\u00e9 moris besik iha ita nia\nhela fatin. Haloot sasan sira iha uma laran no mos liur <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uza mosquitero\/toba iha mosquitero okos, uza faru no kalsa\nnaruk bainhira halo atividade iha fatin sira ne\u2019eb\u00e9 nakonu ho susuk, uza\nai-moruk anti-susuk hanesan aimoruk ne\u2019eb\u00e9 ita uza iha kulit (autan), ai-moruk\nne\u2019eb\u00e9 uza hodi rega (Baygon, Hit,nst), ai-moruk ne\u2019eb\u00e9 tau iha be\u2019e laran\n(lao\u2019s bee hemu mak Abate no husu tulun ba iha servisu saude ne\u2019eb\u00e9 besik atu\nbele halo fumigasaun ka rega susuk iha nia komunidade. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportazen Francisco JDA Moras surtu Covid-19 sai nafatin preokupasaun publiku nian, tanba virus ne\u2019ebe bele hadaet lalais hosi ema ida ba ema seluk, liu hosi kontaktu nebe besik liu ka \u00a0bainhira halo kontaktu besik ho ema ne\u2019ebe positivu covid-19. Maibe liu hosi konferensia imprensa iha centru media iha CCD, portavoz Centru Integradu Jestaun Krize [CIJK], [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3248,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[64],"tags":[],"class_list":["post-3247","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saude"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3247","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3247"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3247\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3249,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3247\/revisions\/3249"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3248"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3247"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3247"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3247"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}