{"id":3251,"date":"2020-04-28T23:11:56","date_gmt":"2020-04-28T23:11:56","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=3251"},"modified":"2020-04-28T23:11:58","modified_gmt":"2020-04-28T23:11:58","slug":"covid-19-eskola-online-dezafius-mak-estudantes-inan-aman-no-ba-profesores-hasoru-iha-laclubar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2020\/04\/28\/covid-19-eskola-online-dezafius-mak-estudantes-inan-aman-no-ba-profesores-hasoru-iha-laclubar\/","title":{"rendered":"COVID-19: Eskola Online, Dezafius Mak Estudantes, Inan-Aman no ba Profesores Hasoru iha Laclubar"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>&nbsp;Reportajen Adro \u2018Saretukau\u2019<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Estadu Emerjensia ba COVID-19 ne\u2019e lao fulan ida ona, estudante sira kontinua hasoru dezafiu iha uma hodi asesu ba meteria edukasaun, estudante sira la iha livru, susar atu akompnna lisaun sira ho si mak fo sai iha televizaun no mos hosi telefone matenek sira (smart phones). Eskola online aplika derepente tanba COVID-19, estudante sira no mos inan aman sira la preparadu ba metodu apredijazen foun ne\u2019e.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Estudante ida iha Laclubar, Fransico Soares, hatete ba Neon Metin katak antes COVID-19 sira eskola hanesan babain no nia eskola iha livru maibe labele lori ba uma. Maibe bainhira iha anunsiu ona kona ba estadu emerjensia atu nia eskola la lao ona. Nia rona katak estudante sira tenke estuda online maibe ne\u2019e imposivel ba Fransisco.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201cIha anunsia iha r\u00e1diu, televizaun ho telephone konab\u00e1 atu estuda iha p\u00e1jina hanensan ne\u2019e, ne\u2019e los hotu, maib\u00e9 susar ba ema ami sira ne\u2019eb\u00e9 livru la iha, telephone la iha,\u201d Fransisco hatete ba Jornalista Neon Metin, iha nia hela fatin, Posto Laclubar.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201cIha eskola livru iha, maib\u00e9 labele fahe mai ami tanba ami iha eskola ne\u2019e ema barak liu. Depois uza iha klas laran, antes aula hotu, ita tenki entrega, labele lori ba uma. Se ita lori ba uma lakon ita selu $50,\u201d Fransisco aumenta.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ba Fransisco estuda iha uma ne\u2019e la efetivu tanba livro la iha no la iha telefone atu akompanna.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ba inan-aman estuda online ne\u2019e fo dezafiu bo\u2019ot liutan ba sira nia moris. Sira bele hakaas oan sira estuda maibe fasilidade ba apoio mak la iha. Dezafiu ne\u2019e sai bot liutan bainhira osan sira eskola iha klase mak la hanesan.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Inan hosi oan nain 4 mak sei eskola, Catarina Soares, esplika dezafiu sira mak nia hasoru. Ba Catarina estuda hosi televizaun la lao diak tanba sira nia rede (jaringan) ba televizaun la estavel. Nia la iha kbi\u2019it atu sosa telefone ba oan sira.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201cEma fo sai duni dehan atu estuda iha Televizaun ne\u2019e mais, estuda la di\u2019ak tanba televizaun anin boot ona jaringan aat los, ne komesa la sai mos ona. Komesa sira libur tanba moras ne\u2019e, mais ema mestre sira la fo livru ba sira hodi estuda. Fo sai de\u2019it iha televizaun dehan sira estuda liu hosi televizaun ho telephone, mais telephone mos la iha,\u201d Catarina esplika.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201cLivru la iha, SD, SMP ho SMA hanesan hotu. Hanesan ne\u2019e, libur ho libur sira fahe karik livru balun hodi estuda karik di\u2019ak, agora la iha ne\u2019e,\u201d Catarina hatutan.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Catarina mos hatete katak sira ne\u2019ebe la iha telefone, bainhira sira iha netik livru ruma sei diak ba sira. Iha Catarina nia hela fatin eletrisidade mos la moris estavel, mate bebeik, no ne\u2019e difikulta tebes ba sira.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Situasaun mak inan Catarina hasoru mos akontese ba inan Maria da Silva. Inan Maria da Silva iha oan 2 sei SD no ida seluk SMP, ida iha SMA no iha bot iha UNTL. Nia hatete katak nia oan sira susar atu akompanna material iha televizaun tanba material la hanesan saida mak hanorin iha sira nia eskola. Nia oan sira mos labele akompanna hosi telefone tanba osan la iha atu sosa pulsa bebeik.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201cDurante feriadu fulan ida ne\u2019e, ema fo sai iha televizaun ne\u2019e dehan atu estuda pois hakerek tuir. Sira hare atu estuda tuir ne\u2019e la iha, tanba sira dehan, ama ami estuda tuir mos ami la komprende, di\u2019ak liu ami hein tama eskola mak ami estuda, tanba ami haree tuir televizaun ne\u2019e mos ami la komprende, \u201c Maria da Silva esplika tuir nia oan sira nia expresaun.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201cAprende liu hosi telefone ne\u2019e, osan iha ami hola pulsa, se osan la iha atu halo nusa, se inan-aman mampu hola pulsa, bele hola $5 to\u2019o $10 hodi online ka liu hosi internet, la iha ne\u2019e atu halo oins\u00e1.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pois ami atu bisnis ne\u2019e lori sa\u00edda. Ami atu bisinis hodi fa\u2019an ema dehan labele la\u2019o, agora ami kredit hela estadu nia osan, estor fulan-fulan, ami lori sa\u00edda atu selu,\u201d Maria hato\u2019o nia preokupasaun sira.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ba Maria nia preokupasaun bo\u2019ot liu ho lisaun eskola nian sira. Nia dehan katak la hatene labarik tama fali eskola ne\u2019e sira atu aprende saida. Maria mos hatete, nia oan ida iha UNTL presija tebes osan hodi akompanna material sira online maibe situasaun hanesan agora ne\u2019e todan tebes ba Maria no nia katuas oan hodi sustenta sira hotu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Professor Ensinu B\u00e1ziku 3 Siklu de Laclubar, Vicente Almerido Soares, rekoinese dezafiu mak estudante no inan aman sira hasoru. Nia mos hatete katak Ministeriu Edukasaun iha hanoin diak ba estudante sira maibe estudante sira la iha kondisaun atu tuir saida mak Ministeriu hanoin.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201cHa\u2019u sente buat hotu di\u2019ak hela, Minist\u00e9riu Edukasaun halo buat ida ne\u2019e di\u2019ak, so buat ida ne\u2019eb\u00e9 ha\u2019u dehan alunus sira mak dala ruma sei labele tanba balu iha telephone, balu la iha, ne\u2019e be dala ruma sira la bele estuda,\u201d Profesor Vicente hato\u2019o.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201cKarik fo mensajen hosi&nbsp;&nbsp;m\u00e9dia de\u2019it, ba alunus sira ne\u2019eb\u00e9 iha telephone ha\u2019u sente bele, maib\u00e9 ba sira ne\u2019eb\u00e9 la iha, hela iha foho leten sira ne\u2019e, ha\u2019u sente sira labele asesu,\u201d Profesor ne\u2019e rekoinese.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kona ba livro, professor ne\u2019e esplika katak livru durante ne\u2019e balu iha no balu la iha. Mat\u00e9ria balu livru iha ne\u2019eb\u00e9 ita bele fahe ba alunus, maib\u00e9 mat\u00e9ria balu livru la to\u2019o. No atu fo ba kada alunus sira, ida ne\u2019e dala ruma difisil tanba, iha ita nia eskola ida ne\u2019e la\u2019os alunus ituan, maib\u00e9 liu fali hosi target sala de aula nian. Tanba ida ne\u2019e difikulta ba alunus sira, mezmu iha mensajen ne\u2019eb\u00e9 mai hosi Minist\u00e9riu Edukasaun dehan katak estuda p\u00e1jina ida ne\u2019e, maib\u00e9 difikulta ba alunus sira tanba la iha livru, ka livru menus.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Alunus enisinu b\u00e1ziku 3 siklu Laclubar iha alunus 500 resin tenke auguementa ho situasaun estadu emerjensia COVID-19 ne\u2019e ba fulan ida tan. Karik moras ne\u2019e sei la to\u2019o ba Laclubar, maibe sira hotu sei hela iha kotuk tanba sira labele aprende ho diak, hanesan ho sira nia maluk sira mak iha Dili ka fatin seluk.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp;Reportajen Adro \u2018Saretukau\u2019 Estadu Emerjensia ba COVID-19 ne\u2019e lao fulan ida ona, estudante sira kontinua hasoru dezafiu iha uma hodi asesu ba meteria edukasaun, estudante sira la iha livru, susar atu akompnna lisaun sira ho si mak fo sai iha televizaun no mos hosi telefone matenek sira (smart phones). Eskola online aplika derepente tanba COVID-19, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3252,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-3251","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-feature"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3251","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3251"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3251\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3253,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3251\/revisions\/3253"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3252"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3251"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3251"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3251"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}