{"id":4525,"date":"2020-07-22T14:27:09","date_gmt":"2020-07-22T14:27:09","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=4525"},"modified":"2020-07-22T14:29:56","modified_gmt":"2020-07-22T14:29:56","slug":"area-rural-asesu-bee-moos-71-realidade-komunidade-iha-maubara-kontinua-halerik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2020\/07\/22\/area-rural-asesu-bee-moos-71-realidade-komunidade-iha-maubara-kontinua-halerik\/","title":{"rendered":"Area Rural Asesu Bee Moos 71%? Realidade Komunidade Iha Maubara Kontinua Halerik"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportazen Francisco JDA<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bee Moos nudar nesesidade prioridade ba ema hotu no nudar direitu fundamentu tuir Konstituisaun RDTL, bainhira ema ida la asesu bee moos, signifika ema ida sei moris iha mukit nia laran. <\/p>\n\n\n\n<p>To\u2019o ohin loron komunidade barak kontinua halerik ba bee\nmoos, tanba realidade hatudu duni, povu babain sira sei kontinua ba kuru bee ho\ndistansi dook, liu-liu iha area rural sira no mos balun komunidade Dili. <\/p>\n\n\n\n<p>Neon Metin halo vizita ba Posto Maubara iha municipio Liquisa,\nhodi hare direitamente situasaun komunidade iha ne\u2019eba, ne\u2019ebe sei halerik ba\nbee moos. <\/p>\n\n\n\n<p>Ekipa Neon Metin dadalia ho komunidade Maubara, Manuel Gonsalves ne\u2019ebe konfesa ba Neon Metin katak, bee moos mak sai problema boot iha Municipio Liquisa, liu-liu iha Maubara. Bee Moos ne\u2019ebe oferese hosi governu, loron rua nia laran mai durante oras ida nia laran deit.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Bee ne&#8217;e kuandu halo gestaun di&#8217;ak too hela, maibe tanba autoridade lok\u00e1l sira la toma atensaun ba bee m\u00f3os, tanba ne&#8217;e mak iha fulan ida ka rua ne&#8217;e, ema id- idak fura nia bee. Ba ha&#8217;u ema individual, se ema ema hotu fura bee, sei ameasa ba erosaun, bainhira udan boot rai bele monu&#8221;, <\/em>hateten Manuel<\/p>\n\n\n\n<p>Manuel hatutan desde ukun-an, bee hanesan problema boot ba\nami, governu hasai osan kada tinan, ko&#8217;alia kona-ba bee m\u00f3os, maib\u00e9\nimplementasaun la di&#8217;ak, bee bele oituan maib\u00e9 ema hotu tenke hetan.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a0<em>\u201cEma ne&#8217;eb\u00e9 iha osan mak hetan tanba kanalizador ne&#8217;,e se mak fo netik nia osan ka sigaru bele tau atensaun no kontrola, maib\u00e9 se la iha bee m\u00f3os la iha. Ami senti susar no triste se autoridade lokal de&#8217;it la hatene satan nasion\u00e1l\u201d, <\/em>\u00a0tenik Manuel Gonsalves Iha Postu Maubara, aldeia Villa,22\/07<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/bee-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4527\" srcset=\"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/bee-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/bee-300x200.jpg 300w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/bee-768x512.jpg 768w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/bee-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/bee-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/bee-630x420.jpg 630w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/bee-640x427.jpg 640w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/bee-681x454.jpg 681w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Pipa bee ne&#8217;ebe la fungsiona. [Foto: Francisco JDA | 22.07.2020]<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Manuel hateten iha Postu Maubara iha Servisu Agua Saneamentu no Organizasaun Internasion\u00e1l Water Aid, maib\u00e9 tanba orsamemtu ne&#8217;eb\u00e9 la sufisiente atu kobre hotu,hodi asesu ba bee mo\u00f3s, komunidade rasik susar atu hetan bee m\u00f3os, ba han sa tan estudante ka sa\u00fade nia Programa katak fase liman ho sabaun ne&#8217;e susar liu tan, kada fulan komunidade balun tenki selu osan $10.00 atu dada bee ba uma.<\/p>\n\n\n\n<p>Komunidade sira iha Liquisa mos inform aba Neon Metin mos\nkatak ba komunidade ne\u2019ebe mak iha osan mak bele hola bee mos ne\u2019ebe mak\nkompania balun faan ho 1500 litru ho presu $3.00, maibe ema kbiit laek sira,\nlaiha kbiit hodi sosa bee moos maske ho presu $3.00 deit. <\/p>\n\n\n\n<p>Sorin Seluk Organizasaun Plataforma Nasion\u00e1l&nbsp; Bee M\u00f3s Timor Leste, Diretor Koko Valentino hatoo\niha diskusaun entre Parlamemtu Nasion\u00e1l ho Governu hateten, bee m\u00f3os no\nsaneamentu sempre sai planu prioridade governu nian ,entaun tenki kontinua\ninveste makas atu ema hotu bele hakonu ka asesu bee mos<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Sidadaun iha Direitu atu asesu ba bee m\u00f3s ne&#8217;eb\u00e9 di&#8217;ak, maib\u00e9 bainhira ita monitoriza nia investimentu oituan los, parseiro dezenvolvimentu ne&#8217;eb\u00e9 mai servisu iha duni maib\u00e9 sira nia servisu ne&#8217;e kiik oan. Bainhira ami lee dokumentu Serve Delivered Assessment bainhira governu hatur komitmentu iha Nova Yorke atu konsidera direitu sosial ekonomia ne&#8217;eb\u00e9 iha m\u00f3s bee no saneamentu hanesan direitu baziku, hah\u00fa kompleta dokumentu refere to\u2019o 2030 no hosi 2020 kobertura nasion\u00e1l pelumenus tenki iha 87%, maibe saida mak ita hasoru, ita seidauk to\u2019o. \u00a0Ita too porvolta 74% ne&#8217;eb\u00e9 governu halo publikasaun iha tinan 2018, hatudu katak ita la hatudu dezenvolvimentu milenium no tanba ita nia orsamemtu tinan kotuk la konsege pasa&#8221;,<\/em> hatete Diretor Koko Valentin, iha Salaun FONGTIL, 20\/07<\/p>\n\n\n\n<p>Nia reforsa tan to\u2019o tinan 2030 governu tenki hetan ona\nkatak uma kain hotu iha Timor-Leste tenki asesu bee hosi 80% too 100%<\/p>\n\n\n\n<p>Maske nune\u2019e Diretor Agua, Saneamentu no Ijieniku, Gostavo\nda Cruz hateten katak bee no sanemanetu iha urbana atinji ona 80% no iha rural\natinji ona 70%. <\/p>\n\n\n\n<p>Dadus ne\u2019ebe mak parte Agua, Saneamntuno Ijieniku hatoo la\ntuir realidade ne\u2019ebe komunidade hasoru, katak to\u2019o ohin loron iha rural no urbana\nema kontinua halerik ba bee moos, no fo serbisu todan ba feto maluk sira hodi\nhalao serbisu domestika nian ne\u2019ebe todan liu, tanba tenke ba kuru bee moos ho\ndistansia dook. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportazen Francisco JDA Bee Moos nudar nesesidade prioridade ba ema hotu no nudar direitu fundamentu tuir Konstituisaun RDTL, bainhira ema ida la asesu bee moos, signifika ema ida sei moris iha mukit nia laran. To\u2019o ohin loron komunidade barak kontinua halerik ba bee moos, tanba realidade hatudu duni, povu babain sira sei kontinua ba kuru [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4526,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-4525","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4525","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4525"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4525\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4529,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4525\/revisions\/4529"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4526"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4525"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4525"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4525"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}