{"id":4870,"date":"2020-08-25T04:26:41","date_gmt":"2020-08-25T04:26:41","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=4870"},"modified":"2020-08-25T05:03:19","modified_gmt":"2020-08-25T05:03:19","slug":"petisaun-kontra-kriminaliza-defamasaun-fidelis-sedauk-simu-esbosu-no-laiha-materia-atu-komenta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2020\/08\/25\/petisaun-kontra-kriminaliza-defamasaun-fidelis-sedauk-simu-esbosu-no-laiha-materia-atu-komenta\/","title":{"rendered":"Petisaun Kontra Kriminaliza Defamasaun, Fidelis: Sedauk Simu Esbosu no Laiha Materia Atu Komenta"},"content":{"rendered":"\n<p>Movimentu Kontra Kriminaliza Defamasaun no Injuria (MKKDI)\nhasoru malu ho Ministru Prezidensia Konsellu Ministrus, <em><strong>Fidelis<\/strong><\/em>&nbsp;Manuel Leite Magalh\u00e3es hodi hatoo hanoin ba\npozisaun kontra no rejeita total esbosu lei kriminalizasaun defemasaun ne\u2019ebe\ninisia hosi Ministeriu Justisa. <\/p>\n\n\n\n<p>Iha enkontru ne\u2019e portavoz\nMKKDI, Inocencio Xavier hateten Ministeriu Justisa hamosu esbosu lei ne\u2019e iha propagasaun\nCOVID-19 no &nbsp;la fo tempu naruk ba\nsosiadade sivil sira hodi hatama sira nia parsere no la halo diskusaun naruk ho\nMinisteriu Justisa. <\/p>\n\n\n\n<p>Inocencio dehan husu ba\ngovernu katak Le ne\u2019e sei hamate espiritu sosiadade sivil atu halo kritika, hamate\nhodi kombate korupsaun, sei afeta mos ba vitima kazu violensia sexual iha\ntribunal no iha relatoriu CHEGA! mos rekomenda ona katak labele kriminaliza defamasaun\nmaibe materia defamasaun ne\u2019e prosesa nafatin hanesan dafamasaun sivil. <\/p>\n\n\n\n<p>Iha tempu hanesan portavoz\nMKKDI Marcelina Amaral mos fo hanoin katak esbosu lei kriminaliza defamasaun ne\u2019e\nsei fo todan ema vulneravel sira, liu-liu vitima violasaun sexual ka violensia\nbazea ba jeneru laiha kbiit hodi koalia iha tribunal ba kazu sira ne\u2019ebe sira hasoru\nhosi ema sira ne\u2019ebe karik iha poder. <\/p>\n\n\n\n<p>Iha diskusan refere pare JSMP nian mos hatoo hanoin katak esbosu lei kriminaliza defamasaun ne\u2019e la nesesariu ba iha nasaun demokratiku hanesan Timor-Leste no JSMP sujere diak liu fo prioridade oinsa mak Ministeriu Justisa hare asuntu lei organiku judisiariu. <\/p>\n\n\n\n<p>Hosi parte Asosiasaun Jornalista Timor Lorosa&#8217;e (AJTL) mos fo hanoin katak rejeita total esbosu nee tanba sei hamate liberdade imprensa no jornalista sira sei sensura an hodi la fo sai informasaun kritiku no los sira ne&#8217;ebe hetan hosi prosesu investigasaun.<\/p>\n\n\n\n<p>Hatan ba MKKDI nia hanoin\nkritiku sira ne\u2019e Ministru Prezidensia Konsellu Ministrus hatan\nkatak&nbsp; to\u2019o ohin loron sedauk simu\nmateria konaba esbosu lei kriminalizasaun defamasaun hosi Ministeriu Justisa.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cMateria to\u2019o agora sedauk iha no sedauk simu, materia ba\nesbosu ne\u2019e to\u2019o agora sedauk iha prosesu ida. Simplismente labele komenta\ntanba laiha materia ida\u201d, hateten Ministru Fidelis iha salaun enkontu palacio\ngovernu, 25\/08. <\/p>\n\n\n\n<p>Ministru hatutan tenta atu la diskuti ba materia ne\u2019ebe\nsedauk iha, \u201cami simu petisaun maibe amil abele aponta buat barak tanba sedauk\nsimu esbosu\u201d. <\/p>\n\n\n\n<p>Maske nune\u2019e Ministru konfesa katak simu ona submisaun barak\nkonaba esbosu lei kriminalizasaun defamasaun hosi sosiadade sivil no jornalista\nsira. <\/p>\n\n\n\n<p>Liu hosi petisaun ne\u2019e rasik MKKDI hatoo nia observasaun katak\nesbosu ne\u2019e sei hamosu impaktu no konsekuensia sir aba estadu katak estadu sei\nproteze reputasaun hosi pessoa individual sira, reputasaun ema nian, hanesan\nvalor juridiku ne\u2019ebe ladevia rezulta investimentu estadu nian tanba relasiona\nho ema nia personalidade raik (natureza privadu). Estadu sei proteje mos\nreputasaun hosi pessoa hosi koletiva ekiparadu (polisia, ofisial governu no\nindividu sira ne\u2019ebe iha relasaun ho politiku no kriminozu sira). <\/p>\n\n\n\n<p>Esbosu ne\u2019e mos sei implika gastu estadu nian bai ha instituisaun\nSistema autoridade judisial, aumenta pezu serbisu barak liutan bai ha autor\njudisial sira no bele iha konsekuensia ba administrasaun justisa ba kazu ne\u2019ebe\nrelevante liu iha sosiedade hanesan kazu korupsaun no krime publiku sira seluk.\n<\/p>\n\n\n\n<p>Bele limita papel KAK no PDHJ ba kombate korupsaun no\npromove boa governasaun no hatun imazem estadu Timor-Lese iha mundu\ninternasional konaba indese demokrasia nian.<\/p>\n\n\n\n<p>Alende ne\u2019e tuir MKKDI mos katak sei fo impaktu ba sosiade hanesan\nhamate Liberdade imprensa no espresaun no mos papel kontrolu sosoal, impede\nimplementasaun Lei Protesaun Testemunha no galo tauk testemunha sira atu fo\nsira nia depoimentu (sasin) iha kualker kazu, sei hametin realidade silensia no\nla enkoraza vitima violensia bazea ba jeneru nian, tanba vitima sei tauk atu\nkoalia sai faktu sira ho loloos iha Sistema justisa formal no numeru labarik ne\u2019ebe\nkonflitu ho lei sei aumenta haree katak resonsabilidade criminal hahu ho idade\n16. <\/p>\n\n\n\n<p>Liu hosi petisaun refere MKDDI mos rekomenda ba Primeiru\nMinistru liuhosi Konsellu Ministru atu kansela proposta alterasaun kodigu penal\nkonaba kriminaliza defamasaun no injuria, governu atu asegura sosializasaun no\nimplementasaun lei kodigu sivil ho nia prosesual sira no promove investimentu\nnatoon ba Sistema judisial no husu ba Prezidente Republika la bele promulga proposta\ndekretu lei ne\u2019e. <\/p>\n\n\n\n<p>Petisaun ne\u2019ebe Movimentu\nKontra Kriminaliza Defamasaun no Injuria prepara hetan asinatura hosi teritoriu\ntomak hamutuk 819 neebe mai hosi sosiadade sivil, akademista, komunidade no\njornalista sira. <\/p>\n\n\n\n<p>Movimentu ne\u2019e rasik kompostu hosi PDHJ, CI, AJTL JSMP, ALFELA, AJAR, HAK, Akademista sira, OXFAM, FONGTIL, NDI, La&#8217;o Hamutuk no komunidade sira. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Movimentu Kontra Kriminaliza Defamasaun no Injuria (MKKDI) hasoru malu ho Ministru Prezidensia Konsellu Ministrus, Fidelis&nbsp;Manuel Leite Magalh\u00e3es hodi hatoo hanoin ba pozisaun kontra no rejeita total esbosu lei kriminalizasaun defemasaun ne\u2019ebe inisia hosi Ministeriu Justisa. Iha enkontru ne\u2019e portavoz MKKDI, Inocencio Xavier hateten Ministeriu Justisa hamosu esbosu lei ne\u2019e iha propagasaun COVID-19 no &nbsp;la fo [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4871,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-4870","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4870","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4870"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4870\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4873,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4870\/revisions\/4873"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4871"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4870"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4870"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4870"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}