{"id":4891,"date":"2020-08-25T11:10:28","date_gmt":"2020-08-25T11:10:28","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=4891"},"modified":"2020-08-25T11:11:54","modified_gmt":"2020-08-25T11:11:54","slug":"risku-boot-pratika-neonnatosida-ou-soe-bebe-mai-hosi-estudante-no-adolsente","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2020\/08\/25\/risku-boot-pratika-neonnatosida-ou-soe-bebe-mai-hosi-estudante-no-adolsente\/","title":{"rendered":"Risku Boot Pratika Neonnatosida ou Soe Bebe Mai Hosi Estudante no Adolsente"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Reportazen David da Costa Gusmao<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Kada tinan iha 39 mil pessoas mak\u00a0 moris, iha 39 mil husi dadus ne\u2019ebe hateten iha \u00a025 ne\u2019ebe registadu hanesan neonnatosida. Ita tenke rekoinese katak husi 25 ne\u2019e ita laiha serteja , sei hotu-hotu iha\u00a0 24 horas da uluk ne\u2019e liu tia ona mas ita laiha serteja ida ne\u2019e. <\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Husi literatura ka\u00a0 publikasaun internasional ne\u2019ebe iha, iha grupu rua mak risku boot atu pratika neonnatosida mak estudante no adolesente \u00a0hosi idade 12 to\u2019o 16, ida ne\u2019e mak iha risku boot, atu pratika neonnatosida tanba sira mak vunerabel boot atu halai ba iha ne\u2019eb\u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Liu hosi Seminariu ne\u2019ebe organiza hosi Fundasaun\nAlola konaba kazu soe bebe, Dr. Rui Maria de Araujo iha nia aprezentasaun hateten bainhira&nbsp; ema ida oho bebe ne\u2019ebe foin moris, seidauk liu oras 24 mak\nbebe mate ne\u2019e &nbsp;bolu neonnatosida maibe bebe ida liu tiha ona loron rua ka tolu mak mate ka oho ne\u2019e\nbolu infantens\u00eddu, labarik ida ne\u2019ebe oho iha tinan ida liu ne\u2019e bolu\npilifsida.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dr. Rui esplika neon-natos ne\u2019e\nmai husi liafuan <em>litina grego<\/em>&nbsp; ne\u2019ebe hateten foin moris, infantens\u00eddu\nbainhira ita oho labarik ida husi oras 24 da uluk to\u2019o tinan ida, siginfika\nlabarik ne\u2019e moris mai liu tiha\nona oras 24, liu loron ida ka rua mak foin mate ka oho ne\u2019e los tama ona\nNeonnatisida,\nmaibe nia tama ba infantens\u00eddu. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pilifsida ne\u2019e mai\nhusi liafuan ida <em>filiun<\/em> katak ona,\npilifsida ne\u2019e siginfika oho nia oan rasik, hahu husi tinan ida ba oin. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nia dehan\nMaganetude problema neonnatisida nian, iha&nbsp;\nEstadu\nUnidos\nda\nAmerika tinan ida sira registu por volta 250 kazus neonnatisida, ne\u2019e dadus\nestatistika ne\u2019ebe publika iha jornais sentifiku sira. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Iha Europa sira halo peskiza\nida kona-ba dadus ne\u2019ebe iha,&nbsp; iha tinan 40 nia laran husi 1975 to\u2019o\n2001,\nnia variasi husi 0,07\/100.000 labarik ne\u2019ebe moris iha Finlandia no &nbsp;8,5\/100.000 labarik ne\u2019e\nmoris iha Austria.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Konaba situasaun iha Timor-Leste, eiz Ministru Saude\nne\u2019e hateten iha Timor-Leste tinan ida ita nia\nestatistika ne\u2019e hatudu 39 mil ne\u2019ebe mak labarik (kosok koan) moris, 39 mil\nne\u2019e foti husi dadus estatistika ninian no Ministeru Saude.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kada tinan iha 39 mil pessoas\nmak&nbsp; moris, iha 39 mil husi dadus\nne\u2019ebe hateten iha &nbsp;25 ne\u2019ebe registadu\nhanesan neonnatosida. Ita tenke rekoinese katak husi 25 ne\u2019e ita laiha serteja\n, sei hotu-hotu iha&nbsp; 24 horas da uluk\nne\u2019e liu tia ona mas ita laiha serteja ida ne\u2019e.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sei kompara ho\nnasaun Amerika ho Europa nian ne\u2019e nasaun rua ne\u2019e numeru ne\u2019ebe boot maibe Timor-Leste nafatin\niha numeru ne\u2019ebe mak kiik iha kazu infantens\u00eddu. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201cKazu neonnatosida iha 25 ne\u2019ebe mate ne\u2019e ema, maibe hare ba iha numeru ne\u2019e ita sei kiik, maibe ita la interven lalais ka la foti medias, nia sai problema ne\u2019ebe boot, entaun aproveita nia sei kiikoan ne\u2019e mak presiza halo esforsu makaas, para kazu ne\u2019e labele sai boot liu tan\u201d,<\/em> Dr. Rui ho nia esperansa<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dr. Rui aprezenta katak husi\nliteratura ka publikasaun internasinais ne\u2019ebe iha, grupu rua mak risku boot\natu pratika neonnatosida mak\nestudante no adolesente\nhosi12\nto\u2019o 16 idade, ida\nne\u2019e mak iha risku boot atu pratika neonnatosida, tanba sira mak vunerabel boot\natu halai ba iha ne\u2019eb\u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201cInan sira ne\u2019ebe pratika neonnatosida, bainhira hau tau inan iha ne\u2019e la\u00a0 signifika inan sira mesak mak pratika halo neonnatosida, maibe barak liu akontese iha sosiedade, laos iha Timor deit\u201d,<\/em> hateten Dr. Rui iha Fundasaun Alola, 25\/08.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dr. Rui hateten problema\nsoe bebe agora aumenta ba beibeik no sosiedade tomak presiza halo buat ruma, Fundasaun Alola ho jovens\nsira orgraniza&nbsp; grupu ida ne\u2019e, atu hato\u2019o konseitu\nsentifiku balun kona-ba soe labarik neonnatosida, infantens\u00edda no pilifsida no fo mos hanoin balun oinsa\natu apoiu,\nhodi\nbele halo prevensaun\nba oin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Husu ba sosedade\ncivil sira presiza\nkria kondisaun diak atu bele apoiu no\nidentifika&nbsp; sedu liu tan ba sira ne\u2019ebe &nbsp;iha\nrisku atu pratika neonnatosida ne\u2019e. Hanesan estudante, adolsente tantu feto no\nmane, nune\u2019e bele&nbsp; hamutuk ho governu ba\noin atu bele prevene lalais ba iha ema ne\u2019ebe atu pratika neonnatosida.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">seminariu ne\u2019ebe\nmak realiza iha salaun Fundasaun\nAlola, hetan\npartisipasaun\nmasimu&nbsp; husi eskola sekundariu ger\u00e1l sira\niha Dili\nno mos Univesidade\nsira. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportazen David da Costa Gusmao Kada tinan iha 39 mil pessoas mak\u00a0 moris, iha 39 mil husi dadus ne\u2019ebe hateten iha \u00a025 ne\u2019ebe registadu hanesan neonnatosida. Ita tenke rekoinese katak husi 25 ne\u2019e ita laiha serteja , sei hotu-hotu iha\u00a0 24 horas da uluk ne\u2019e liu tia ona mas ita laiha serteja ida ne\u2019e. Husi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4892,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[64],"tags":[],"class_list":["post-4891","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saude"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4891","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4891"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4891\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4894,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4891\/revisions\/4894"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4892"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4891"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4891"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4891"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}