{"id":5142,"date":"2020-09-11T10:57:45","date_gmt":"2020-09-11T10:57:45","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=5142"},"modified":"2020-09-11T11:01:10","modified_gmt":"2020-09-11T11:01:10","slug":"diskriminasaun-no-stigmasaun-sei-kontinua-hasoru-ema-ho-difisiensia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2020\/09\/11\/diskriminasaun-no-stigmasaun-sei-kontinua-hasoru-ema-ho-difisiensia\/","title":{"rendered":"Diskriminasaun no Stigmasaun Sei Kontinua Hasoru Ema ho Difisiensia"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportazen Santina Lucia da Costa<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>&#8220;Tanba sa grupu ne\u2019e vulneravel, tanba sira ne\u2019ebe hotu hasoru diskrimisaun oioin, stigmatizasaun oioin, menus oportunidade ba partisipa iha seitor hotu-hotu no diskriminasaun sira ne\u2019e barak liu mai husi familia, situasaun sira ne\u2019e halo grupu ne\u2019e sai vulneravel liu tan&#8221;. <\/em>Diretor Ezekutivu ADTL  <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Moris nudar Ema ho Difisiensia (EhD) sei hasou bareira ne\u2019ebe impede sira nia direitu no hamosu diskriminasaun entre ema ho difisiensia no ema la ho difisiensia. Dala barak sei hamosu hanoin negativu katak ema ho difisiensia laiha kapasidade atu lidera ou partisipa iha prosesu dezenvolvimentu, stigmasaun tantu iha familia no sosiadade tanba deit difisiensia fizika no mental.<\/p>\n\n\n\n<p>Evidensia hatudu ona katak, EhD iha taxa\nvulnerabilidade aas liu, tanba sira menus asesu ba edukasaun formal no vokasional, nune\u2019e hatur\nsira iha kondisaun pobreza ne\u2019ebe aas liu. Alende ida ne\u2019e feto no labarik feto sira\nho kondisaun difisiensia hetan dezafius ne\u2019ebe todan liu tan.<\/p>\n\n\n\n<p>Kooperasaun Alemanha liu husi\n&nbsp;Gesellschaft f\u00fcr Internationale Zusammenarbeit (GIZ) iha Timor-Leste\nkolabora ho Asosiasaun Difisiensia Timor-Leste &nbsp;(ADTL) organiza seminariu\nloron ida kona-ba empregu no oportunidade hasae rendimentu ba ema ho\ndifisiensia, oportunidade no dezafius sira ba joven ho difisienia iha\nTimor-Leste, ne\u2019ebe hala\u2019o iha Maubara Room, Timor-Plaza, Dili. Loron, 11\/09.<\/p>\n\n\n\n<p>Liu hosi\nseminariu konaba neebe halao hosi Kooperasaun Alemanha, Gesellschaft\nf\u00fcr Internationale Zusammenarbeit (GIZ) iha Timor-Leste kolabora ho Asosiasaun\nDifisiensia Timor-Leste &nbsp;(ADTL),\niha intervensaun Diretor Ezekutivu ADTL, Cesario da Silva informa katak ita iha dadus\nhatudu katak, Ema ho Defisiensia (EhD) hamutuk nain 38.118, numeru ne\u2019ebe ita konsidera\nnumeru boot, situasaun saida mak EhD hasoru iha ita nia rai, EhD kategoria\ngrupu ida ne\u2019ebe mais vulneravel, se ita kompara ho grupu sira seluk ne\u2019ebe eziste iha ita nia\nrain.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cTanba sa grupu ne\u2019e vulneravel, tanba\nsira ne\u2019ebe hotu hasoru diskrimisaun oioin, stigmatizasaun oioin, menus\noportunidade ba partisipa iha seitor hotu-hotu no diskriminasaun sira\nne\u2019e barak liu mai husi familia, situasaun sira ne\u2019e halo grupu ne\u2019e sai\nvulneravel liu tan, ita koalia kona-ba dezenvolvimentu nasional, ita iha\npolitika nasional ba formasaun protesaun direitus ema ho difisiensia. Politika\ngarante ona ema direitu difisiensia, saida mak ita preokupa, implementasaun politika\u201d, hateten Diretor Ezekutivu\nADTL.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan ita hotu akompanha politika rai laran, liuliu baze legal sira ba asuntu\ndifisiensia\nkomesa hatur eskritamente iha surat tahan hatudu ona, maibe ninia\nimplementasaun ita sei preokupa.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia mos\ndehan &nbsp;haree Planu Asaun Nasional (PAN) kona-ba ema ho defisiensia iha tinan\n2014-2018, ne\u2019ebe ita hotu akompanha, Ministeriu ida ka rua mak hahu halo\nserbisu ida ne\u2019e.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201dIta koalia kona-ba oportunidade, liuliu\nkoalia kona-ba empregu, baze ne\u2019e mai husi formasaun sira, ko\u00f1esimentu ema ho\ndefisiensia sira nian, saida mak ema ho defisiensia hasoru, 25 mil ne\u2019e ema analfabetu, la\nba eskola, entaun numeru ida boot ne\u2019e mak sira la asesu ba edukasaun no laiha\noportunidade asesu ba edukasaun, situasaun ne\u2019e empregu sai difikulta,\noinsa sira bele ba serbisu.\u201d esplika Cesario da Silva.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia akresenta ADTL ho nia membrus sira,\ndadaun ne\u2019e, ema hotu-hotu hahu koalia kona-ba inkluzaun difisiensia,\npartisipasaun ema ho difisiensia iha setor hotu-hotu, ne\u2019e ita presiza serbisu hamutuk ho\nSekretariu Estadu ba Igualdade no Inkluzaun, &nbsp;halo abordajen iha nivel Ministeriu ne\u2019e\nmaka\u2019as.<\/p>\n\n\n\n<p>Diretor Ezekutivu ADTL, husu Liuliu ba Sekretaria Estadu Formasaun Profission\u00e1l no Empregu (SEFOPE), Ministeriu relevante sira hotu no setor privadu sira atu haree no fo oportunidade ba\nema ho defisiensia, atu bele serbisu no\nlabele haree de\u2019it fizikamente no kondisaun maibe se bele\nharee mos sira kapasidade.<\/p>\n\n\n\n<p>Cesario hateten durante ne\u2019e Centru Formasaun Tibar ho\nCentru\nFormasaun SENAI Becora\nmak simu ema ho difisiensia sira, Cesario konfesa katak maibe antes ne\u2019e sira limitadu\ntanba formador sira laiha konnesementu, oinsa fasilita ema ho difisiensia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportazen Santina Lucia da Costa &#8220;Tanba sa grupu ne\u2019e vulneravel, tanba sira ne\u2019ebe hotu hasoru diskrimisaun oioin, stigmatizasaun oioin, menus oportunidade ba partisipa iha seitor hotu-hotu no diskriminasaun sira ne\u2019e barak liu mai husi familia, situasaun sira ne\u2019e halo grupu ne\u2019e sai vulneravel liu tan&#8221;. Diretor Ezekutivu ADTL Moris nudar Ema ho Difisiensia (EhD) sei [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5143,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-5142","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5142","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5142"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5142\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5145,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5142\/revisions\/5145"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5143"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5142"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5142"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5142"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}