{"id":5624,"date":"2020-10-25T16:55:56","date_gmt":"2020-10-25T07:55:56","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=5624"},"modified":"2020-10-25T16:55:58","modified_gmt":"2020-10-25T07:55:58","slug":"rai-museu-fatin-hamulak-ba-udan-been-gualdinha-se-anpm-uza-fatin-nee-fo-ameasa-udan-la-mai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2020\/10\/25\/rai-museu-fatin-hamulak-ba-udan-been-gualdinha-se-anpm-uza-fatin-nee-fo-ameasa-udan-la-mai\/","title":{"rendered":"Rai Museu Fatin Hamulak Ba Udan Been, Gualdinha: Se ANPM Uza Fatin Ne\u2019e Fo Ameasa Udan La Mai"},"content":{"rendered":"\n<p><strong> <em>Reportazen Francisco JDA <\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u201cRai Museu ne\u2019e ami nia rai kedas, ami hakarak kompania ruma atu mai tama, maib\u00e9 tenke hatene nain ba rai museu ne\u2019e, dadaunn ne\u2019e seidauk fo impaktu makaas, maib\u00e9 se iha duni investimentu sei fo ameasa makas liu tan kona ba bee moos no la iha udan been no ai-han. Ami la aseita ANPM atu halo investimentu iha are Museu ne\u2019e\u201d,<\/em>  Gualdinha da Cunha. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Organizasaun Naun Governamental Rede ba Rai,(RBR) ho parseiro sira halao mediasaun konaba planu hosi Autoridade Nacional do Petr\u00f3leo e Minerais (ANPM), ne\u2019ebe sei halo investimentu fatuk marmer iha rai Ilimanu, postu administrativu Laklo, municipiu Manatuto.<\/p>\n\n\n\n<p>Relasiona ho fatin ne\u2019ebe atu halo investimentu, komunidade\nla aseita atu uza fatin refere, tanba fatin ne\u2019e nudar ritual kultura no\nprotejidu, tanba ne\u2019e komunidade husu ANPM halao iha fatin seluk. <\/p>\n\n\n\n<p>Koordenador Nasional Rede ba Rai, Pedro Hortencio Vieira ba\nNeon Metin katak maske tuir planu ANMP atu halo investimentu ka esplorasaun ba\narea Museu aldeia Ilimanu, maib\u00e9 Rede&nbsp; ba\nRai sei kontinua halo advokasia no ajuda komunidade sira atu defende sira nia\ndireitu tradision\u00e1l, katak esplorasaun ne\u2019e lao la diak bainhira ema la halo\nkonsultasaun.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cTempu tuir mai ami, informa beibeik sira nia informasaun publikamente maib\u00e9 Rede ba Rai iha planu atu lori reprezentante komunidade balun hamutuk ho Rede ba Rai hasoru ANPM, atu koalia konaba komunidade nia preokupasaun,\u00a0 ita akompanha hela sira la aseita ba kompania ne\u2019ebe halo esplorasaun, liuliu iha Museu, komunidade hatete katak area seluk ema bele esplora maib\u00e9 Museu sira labele mai halo esplorasaun, tanba ida ne\u2019e iha tempu beila kedas sira sei uja fatin ritual, hodi hamulak bolu udan been, anin ba moris komunidade nian\u201d,<\/em> hatete Kordenador Nasional Rede ba Rai iha Laklo, aldeia Ilimanu, 24\/10.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan, Rede ba Rai sei prontu nafatin hamutuk ho\nkomunidade, atu levanta sira nia preokupasaun, tanba sira sente katak kazu ida ne\u2019ebe\nviola sira nia direitu, atu sobu sira nia lisan<\/p>\n\n\n\n<p>Iha Fatin hanesan, Porta Voz Komunidade Ilimanu Bartolomeu\nda Cunha ba Neon Metin husu minist\u00e9riu relevante atu tulun komunidade Ilimanu\ndefende direitu tradision\u00e1l bazeia ba lei ne\u2019ebe vigor.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cKomunidade laos kansela planu ANPM maib\u00e9 bele loke fali iha area Weua ou Maruikrate, tanba atividade refere bele prejudika ami nia kultura ba fatin protejida, istoriku no ambiente ne\u2019ebe garante iha futuru, iha knua Museu fahe ba aimatan tolu no servisu hamutuk hodi servi lisan refere\u201d,<\/em> hatete Porta Voz Komunidade Ilimanu Bartolomeu da Cunha <\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan relasaun ho fatuk marmer ne\u2019ebe iha bairo Museu,\nsai hanesan fatin sagradu ne\u2019ebe relevante ho kultura, hodi hat\u00fan no hasae udan\nbeen nune\u2019e mos komunidade nafatin konserva no kuidadu atu ema labele tama\narbiru bainhira la iha konsiderasaun.<\/p>\n\n\n\n<p>Hafoin iha mediasaun Neon Metin dadalia ho komunidade feto,\nGuldinha da Cunha, ba Neon Metin nia hateten, nia parte sente triste tebes,\ntanba se investimentu nee mak akontese sei prejudika liu tan komunidade nia\nkultura, ba hasae udan been no hat\u00fan udan been.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cRai Museu ne\u2019e ami nia rai kedas, ami hakarak kompania ruma atu mai tama, maib\u00e9 tenke hatene nain ba rai museu ne\u2019e, dadaunn ne\u2019e seidauk fo impaktu makaas, maib\u00e9 se iha duni investimentu sei fo ameasa makas liu tan kona ba bee moos no la iha udan been no ai-han. Ami la aseita ANPM atu halo investimentu iha are Museu ne\u2019e\u201d,<\/em> hateten Gualdinha da Cunha.<\/p>\n\n\n\n<p>Komunidade ne\u2019ebe hela iha aldeia Ilimanu uma kain hamutuk 120, total populasaun hamutuk 680 resin no populasaun maioria moris nudar agrikultura, peska no kasa. Bainhira nutisia ne\u2019e hasae, Neon Metin sedauk halo konfirmasaun ho parte ANPM.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportazen Francisco JDA \u201cRai Museu ne\u2019e ami nia rai kedas, ami hakarak kompania ruma atu mai tama, maib\u00e9 tenke hatene nain ba rai museu ne\u2019e, dadaunn ne\u2019e seidauk fo impaktu makaas, maib\u00e9 se iha duni investimentu sei fo ameasa makas liu tan kona ba bee moos no la iha udan been no ai-han. Ami la [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5625,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-5624","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-meio-ambiente"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5624","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5624"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5624\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5626,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5624\/revisions\/5626"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5625"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5624"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5624"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5624"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}