{"id":5665,"date":"2020-10-27T23:00:15","date_gmt":"2020-10-27T14:00:15","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=5665"},"modified":"2020-10-27T23:07:35","modified_gmt":"2020-10-27T14:07:35","slug":"agrikultor-iha-seloi-kraik-aileu-depende-ba-udan-been-tanba-irigasaun-hetan-estragus","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2020\/10\/27\/agrikultor-iha-seloi-kraik-aileu-depende-ba-udan-been-tanba-irigasaun-hetan-estragus\/","title":{"rendered":"Agrikultor Iha Seloi Kraik-Aileu Depende Ba Udan Been Tanba Irigasaun Hetan Estragus"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Reportazen Francisco JDA <\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Agrikultura nudar seitor importante iha Timor-Leste, hare hosi dadus sensu 2015 hatudu katak 89.8% familia mak moris depende ba agrikultura, hodi sustenta moris loron-loron nian no tuir planu rekuperasaun ekonomia konsidera set\u00f3r agrikultura nu\u2019udar set\u00f3r importante no prioridade atu investe ho seriedade, hodi asegura soberania ai han ba komunidade. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Neon\nMetin halao kobertura iha Area Seloi Kraik municipiu Aileu, hodi hare direitamente\nsituasaun agrikultura ne\u2019ebe mak kontinua esforus-an hodi halo produsaun, maibe\nkontinua hasoru difikuldade, liu-liu iha propagasaun COVID-19, afeta makaas\nkomunidade agrikultor sira nia produtu, tanba la asesu merkadu. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Neon Metin dadalia ho agrikultor iha Seloi Kraik, Alfredo\nPires Sarmentu ne\u2019ebe hateten depende ba udan been, bainhira udan la mai\ndifikulta serbisu agrikultor sira atu kuda modo no produsaun sira seluktan. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nia dehan udan laiha susar atu halo kantreiro tanba la iha\nbee, maske iha duni iragasaun maib\u00e9 irigasaun refere kotu no labele asesu bee\nho diak.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201cAgora nee irigasaun kotu tiha ne\u2019ebe bee araska los, so udan mak bele, udan iha nee modo sira ami kare deit, maib\u00e9 udan la iha ami kuda deit batar no hein udan deit, iha duni estrada maib\u00e9 kareta mak selu karun mak modo saku rua selu $15.oo no saku haat $20.00 lori ba Dili, to\u2019o Dili balun sosa no balun la sosa, ho foli $0.50 ka 0.25 sentavus\u201d,<\/em> hateten Alfredo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nia hatutan katak antes COVID-19 sedauk akontese, osan tama\ndiak no bee mos diak, \u201ckuda modo naran deit, ami hein deit iha nee, fulan sira\nmak mai tetu maib\u00e9 agora nee osan mos arraska no irigasaun mos la iha no labele\nba Dili\u201d, hatete Agrikukltor Alfreduo Pires Sarmentu iha Suku Seloi Kraik\nAldeia, Kasamou, 27\/10.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nia konfesa katak, &nbsp;antes COVID-19 seidauk tama, modo futun neen $5.00,\nne\u2019e selu ho kareta sei iha rendimentu oituan, mais agora ne\u2019e la iha ona, modo\nnia folin mak tolu $1.00, nune\u2019e kantreiru barak abandona tanba bee. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Konaba natar Alfredo dehan katak tinan ne\u2019e araska, tanba\nbee laiha, kuda hare maibe to\u2019o koileta hetan oituan deit tanba bee maran no\nnia produsaun la sae ho diak<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ho situasaun nee jornalista sira dadalia ho Adjunta Municipiu\nAileu, Victoria Mesquita do Rego informa katak agrikult\u00f3r sira sei iha nivel\nmais baixo, entaun preparasaun ba agrikultura sira presiza iha formasaun barak,\nnune\u2019e produtu sira ne\u2019ebe faan iha merkadu bele dada ema atu sosa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201cAgrikultor bele prepara maib\u00e9 se sira la iha soft skill atu dada ema sosa sira nia sas\u00e1n ne\u2019e labele, entaun presiza formasaun, iha ema extensionista mak to\u2019o iha suku sira, hamutuk 33 maibe sira iha deit 18 deit iha municipiu no fahe to\u2019o iha postu sira, ho orsamentu kiik, oins\u00e1 mak fahe to\u2019o iha diresaun sira ba nasional to\u2019o iha municipiu atu bele korresponde. Hakarak soberanu nafatin mak governu mos hare tetu sas\u00e1n hirak ne\u2019e, labele korresponde dala ida deit maib\u00e9 gradual konta ho ita nia forsa ne\u2019ebe iha\u201d,<\/em> hatete Adjunta Municipiu Aileu Victori Meskita do Rego<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nia dehan hortikultura iha Aileu mak prod\u00fas modo,\u00a0 alende ne\u2019e mos produs bani been maib\u00e9 barak liu depende ba mudansa klim\u00e1tik,a ne\u2019ebe iha nune\u2019e mos afeta ba produtividade komunidade sira nian tanba iha Aileu hortikulktura mak dezenvolve makaas.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pandemia COVID 19 lori reflesaun katak presiza duni investe iha set\u00f3r agrikultura hodi nune\u2019e bele f\u00f3 ai han natoon ba komunidade sira, tanba Pandemia COVID-19 sidauk iha serteza atu lakon. Nasaun sira hanesan Timor-Leste ne\u2019eb\u00e9 depende makas ba importasaun husi rai li\u2019ur, liu-liu nesesidade b\u00e1ziku sira sei hetan ameasa no laiha serteza ba nesesidade ai han ne\u2019eb\u00e9 sufisiente.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Governu submete ona proposta orsamentu 2021 nian ba Parlamentu Nasion\u00e1l no tuir kalend\u00e1riu konsultasuan p\u00fabliku no diskusaun iha plen\u00e1riu sei hah\u00fa iha fulan Novembru 2021. Iha d\u00e9kada ikus ne\u2019e alokasaun orsamentu ba set\u00f3r agrikultura maka la to 3 % ka menus husi porsentu 3%, maski iha plataforma pol\u00edtika governu nian maka define agrikultura nu\u2019udar set\u00f3r importante.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Neon Metin halo kobertura konaba agrikultura iha area rural, nudar parte hosi atividade Media Tour ne&#8217;ebe organiza hosi Asosiasaun Jornalista Timor Lorosa&#8217;e (AJTL) serbisu hamutuk ho Oxfam, ho objetivu lori jornalista sira ba area rural, hodi buka tuir situasaun ne&#8217;ebe agrikultor sira hasoru, maske rai buras no iha produsaun barak maibe susar atu asesu merkadu tanba estrada at no sedauk iha intensaun masimu hosi governu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportazen Francisco JDA Agrikultura nudar seitor importante iha Timor-Leste, hare hosi dadus sensu 2015 hatudu katak 89.8% familia mak moris depende ba agrikultura, hodi sustenta moris loron-loron nian no tuir planu rekuperasaun ekonomia konsidera set\u00f3r agrikultura nu\u2019udar set\u00f3r importante no prioridade atu investe ho seriedade, hodi asegura soberania ai han ba komunidade. Neon Metin halao [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5666,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-5665","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5665","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5665"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5665\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5669,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5665\/revisions\/5669"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5666"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5665"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5665"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5665"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}