{"id":6009,"date":"2020-11-26T09:40:15","date_gmt":"2020-11-26T00:40:15","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=6009"},"modified":"2020-11-26T09:40:39","modified_gmt":"2020-11-26T00:40:39","slug":"formasaun-digital-security-no-literacy-ba-jornalista-zevonia-ita-tenke-hatudu-kualidade","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2020\/11\/26\/formasaun-digital-security-no-literacy-ba-jornalista-zevonia-ita-tenke-hatudu-kualidade\/","title":{"rendered":"Formasaun Digital Security no Literacy Ba Jornalista, Zevonia: Ita Tenke Hatudu Kualidade"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportazen Adroaldo \u2018Saretukau\u2019<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Konsellu Imprensa (KI) no United Nations Development Programme (UNDP) realiza treinamentu jurnalimsu komprensivu ba jornalista media online sira. Iha sesaun trenamentu refere Prezidente Asosiasaun Jornalista Timor Lorosa\u2019e (AJTL), Zevonia Vieira fasilita konaba Digital Security, Literacy no Fact Checking ba jornalista sira, oinsa sira bele koidadu liu uza internet, uza ho responsabilidade no kombate fake news no misinformation, ho nune jornalista sira sai kritiku liutan durante halao sira nia knaar. <\/p>\n\n\n\n<p>Fasilitador Zevonia Vieira esplika katak tipu\ninformasaun falsu laos deit Fake News ka nutisia falsu maibe ho tipu oin-oin ne\u2019ebe\nmak akontese iha era digital no ema barak mak sei konfuzaun entre fake news ho\nmisinformation ka hoax.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;\u201cIha tipu oi-oin atu ita identifika\ninformasaun sira liga ho <em>Fake News<\/em> ka\nnot\u00edsia falsu, <em>Misinformation<\/em> <em>Hoax<\/em> no sira seluk. Iha Timor ema barak\ndehan <em>Fake News<\/em> ho <em>Hoax<\/em> ne\u2019e hanesan, maib\u00e9 ita tenki\nkomprende katak termu sira ne\u2019e la hanesan no tenke hatene halo nia diferensa\u201d,\nhateten Zevonia iha Salaun Konsellu Imprensa, 25\/11. <\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>Misinformation<\/em> mak informasaun ne\u2019eb\u00e9\nsala ka la loloos maib\u00e9 ema hakarak fahe tanba nia fiar informasaun ne\u2019e\nloloos, nia la\u2019os <em>Fake News<\/em> maib\u00e9\nne\u2019e <em>Misinformation<\/em> ka lia-fuan seluk\nita bolu <em>Hoax<\/em> ne\u2019eb\u00e9 ema fahe iha\nWhatsapp Grupu, Facebook, Instagram, Patch no seluk tan\u201d, hateten Prezidente\nZevonia kuarta, 25\/11.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia hateten\n<em>Disinformation<\/em> ka <em>Fake News<\/em> katak not\u00edsia falsu ho format nutisia\nno ema ne\u2019eb\u00e9 hatene katak ne\u2019e falsu maib\u00e9 nia kontinua hakarak fahe no nudar\nparte hosi propaganda politiku.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia\ndehan tipu seluk mak Misleading ne\u2019eb\u00e9 mak ema kahur problema ho akontesimentu\nla hanesan sai hamutuk hodi halo ema aumenta \u00f3diu.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia\nmos dehan iha sosial media mos lia fuan \u201c<em>Hate\nSpeech<\/em> k alia fuan \u00f3diu nudar insultu ka liafuan ameasa ruma ne\u2019eb\u00e9 hato\u2019o\nhodi prejudika ka enkoraja viol\u00e9nsia ba grupu partikul\u00e1r ida.<\/p>\n\n\n\n<p>Liu\nhosi formasaun refere Zevonia husu ba partisipante sira labele fiar lalais\ninformasaun ka rumor ne\u2019ebe ema espalha iha sosial media no tenke kontirbui\nhodi kombate informasaun no nutisia falsu sira ne\u2019ebe espalha iha sosial media,\nhodi nune ita la kontribui ba konflitu grupu nian. <\/p>\n\n\n\n<p>\u201cIta\ntenke hatudu ita nia kualidade nudar jornalista oinsa hato\u2019o informasaun ne\u2019ebe\nlos no kredibel, ses an hosi hate speech ka lia fuan odiu, tau ita nia an iha\nkoridor jurnalismu nian, ho nune\u2019e ema kontinua respeita ita nia papel nudar\njornalista\u201d, hateten Zevonia.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha\nparte sorin partisipante M\u00e9dia Online Naunil, Davilio Valdamero da Costa sente\norgullu iha treinamentu ne\u2019e, tanba bele hetan mat\u00e9ria foun no ida ne\u2019e ajuda\ntebes nia atu sai kr\u00edtiku iha futuru. <\/p>\n\n\n\n<p>\u201cHa&#8217;u\nsente orgulu tanba mat\u00e9ria ne&#8217;eb\u00e9 Prezidente AJTL, Zev\u00f3nia Vieira lori ne&#8217;e\nbuat foun no ami seidauk aprende konab\u00e1 ne&#8217;e. Mat\u00e9ria ne\u2019eb\u00e9 ami hetan ne&#8217;e\najuda tebes ami, ba futuru mak hetan informasaun ruma ne&#8217;eb\u00e9 mak ita sente lad\u00fan\nloos, &nbsp;ita tenke verifika liu hosi <em>Google Reverse Image Search<\/em> hodi haree\nimajen ne&#8217;e los ka lae, tanba dalaruma ema halo propaganda de&#8217;it maib\u00e9 ita\njornalista hakfodak hanoin ne&#8217;e los, no ita fahe uluk ona informasaun ne&#8217;e,\u201d\nnia dehan<\/p>\n\n\n\n<p>Nia husu\nba jornalista sira labele fahe informasaun ne&#8217;eb\u00e9 mak la klaru, atu nune&#8217;e ita\nla bele kontribui fali informasaun falsu hodi la bele halo publiku.<\/p>\n\n\n\n<p>Nune\u2019e\nmos partisipante M\u00e9dia Lafaek News, Rosa Fernandes hateten kontente tanba iha\nformasaun ne\u2019e, nia aprende oins\u00e1 hatene verifika not\u00edsia ne\u2019eb\u00e9 falsu, hodi bele\nfahe informasaun ne\u2019eb\u00e9 los ba p\u00fabliku. <\/p>\n\n\n\n<p>\u201cHa\u2019u\naprende oins\u00e1 foto ne\u2019eb\u00e9 ema tau iha m\u00e9dia ka halo not\u00edsia falsu, ita verfika fila\nfali hodi hatene kle\u2019an liu tan ka bele klarifika fila fali katak foto ka not\u00edsia\nne\u2019e falsu\u201d, dehan Rosa<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportazen Adroaldo \u2018Saretukau\u2019 Konsellu Imprensa (KI) no United Nations Development Programme (UNDP) realiza treinamentu jurnalimsu komprensivu ba jornalista media online sira. Iha sesaun trenamentu refere Prezidente Asosiasaun Jornalista Timor Lorosa\u2019e (AJTL), Zevonia Vieira fasilita konaba Digital Security, Literacy no Fact Checking ba jornalista sira, oinsa sira bele koidadu liu uza internet, uza ho responsabilidade no [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6010,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[61],"tags":[],"class_list":["post-6009","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edutek"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6009","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6009"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6009\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6011,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6009\/revisions\/6011"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6010"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6009"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6009"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6009"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}