{"id":6140,"date":"2020-12-07T22:47:55","date_gmt":"2020-12-07T13:47:55","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=6140"},"modified":"2020-12-07T22:53:48","modified_gmt":"2020-12-07T13:53:48","slug":"borja-da-costa-nudar-ativista-no-konsege-sai-xefe-redasaun-iha-a-voz-de-timor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2020\/12\/07\/borja-da-costa-nudar-ativista-no-konsege-sai-xefe-redasaun-iha-a-voz-de-timor\/","title":{"rendered":"Borja da Costa Nudar Ativista no Konsege Sai Xefe Redasaun Iha \u00e3 Voz de Timor"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportazen Francisco JDA<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Borja foti lisensa grasioza ida ba Portugal, iha interasaun diak ho estudante sira iha Portugal ikus mai hamutuk ho lutad\u00f3r nain rua Abilio Araujo no Vicente Reis \u201cSahe\u201d kria m\u00fazika ida ho titlu kolelemai ne\u2019ebe Borja aprende hosi Vicente Reis \u201cSahe\u201d m\u00fazika ne\u2019e hosi Bukoli kanta ba ema mate nian, maib\u00e9 Borja no Abilio Araujo modifika m\u00fazika ne\u2019e sai revolusion\u00e1riu hodi halo ligasaun pol\u00edtika<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Centro Nasional Chega! (CNC) organiza reflesaun iha loron Invazaun 7 Dezembro 1975, ho tema \u201cHakletak saudoza Rosa Muki Bonaparte ho saudoza Francisco Borja da Costa, atu hanoin hikas ist\u00f3ria luta libertasaun nasional ne\u2019ebe heroi sira sakrifika ba rai ida ne\u2019e to\u2019o hetan independ\u00e9nsia\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Estadu Timor-Leste mos rekonnese Francisco\nBorja da Costa nia moris ba loron nasional Kultura tanba konsidera nud\u00e1r poeta no\nmovimentu luta ba libertasaun nasional,&nbsp;\nativista no mos jornalista iha \u00e3 voz de Timor. <\/p>\n\n\n\n<p>Peskizador Nuno Rogdrigues iha iha\nkomemorasaun bad ala 45 hateten katak Francisco Borja da Costa moris iha\nFatuberliu 14 Outubru 1946, desde kiik gosta lee livru oioin, ho otas tinan 13\nno&nbsp; hah\u00fa &nbsp;hakerek ona poezia iha lian Portuguesa, maske\nmomentu ne\u2019eba la iha eletrisidade maib\u00e9 uza kami sunu iha tempu kalan, kontinua\nlee nafatin livru sira no tama iha milit\u00e1r obrigatorio Portugues nian.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cSasin hateten katak nia sente ona\ndiskriminasaun kolonializmu hasoru povu iha momentu ne\u2019eba maib\u00e9 bainhira\nformasaun pol\u00edtika hah\u00fa sai metin liu tan, kuandu nia ba milit\u00e1r obrigatorio\ntanba diretamente hasoru diskriminasaun tropas Portugues hasoru timoroan, ida ne\u2019e\najuda liu tan nia atu komprende sistema kolonializmu\u201d, hateten Nuno Rodrigues\niha salaun CNC Balide, 07\/12.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia realsa esperi\u00e9nsia hirak ne\u2019e, sira\nhah\u00fa involve Borja iha movimentu klandestina anti koloni\u00e1l, antes tinan 1974\nmovimentu ne\u2019e hah\u00fa ona, sira ne\u2019ebe involve iha movimentu ne\u2019e mak Borja da\nCosta, Mari Alkatiri, Ramos Horta, Justinho Mota ho Nicolau Lobato hah\u00fa halo\ndiskusaun informal kona ba sistema koloni\u00e1l nian.<\/p>\n\n\n\n<p>Peskizador ne\u2019e reforsa liu tan hafoin\ninklina-an iha movimentu klandestina anti koloni\u00e1l, Borja foti lisensa grasioza\nida ba Portugal, iha interasaun diak ho estudante sira iha Portugal ikus mai\nhamutuk ho lutad\u00f3r nain rua Abilio Araujo no Vicente Reis \u201cSahe\u201d kria m\u00fazika\nida ho titlu kolelemai ne\u2019ebe Borja aprende hosi Vicente Reis \u201cSahe\u201d m\u00fazika ne\u2019e\nhosi Bukoli kanta ba ema mate nian, maib\u00e9 Borja no Abilio Araujo modifika\nm\u00fazika ne\u2019e sai revolusion\u00e1riu hodi halo ligasaun pol\u00edtika.<\/p>\n\n\n\n<p>Peskizad\u00f3r ne\u2019e dehan, timoroan sira hah\u00fa\nmosu idea nasionalizmu liu hosi m\u00fazika sira ne\u2019ebe kria inklui foho Ramelau, kadalak\nsulimutu. Borja fila mai Timor kontinua halo serbisu hanesan jornalista iha\njorn\u00e1l diario &nbsp;\u00e3 Voz de\nTimor no fila ba est\u00e1jiu iha Portugal diario notisioza no diario&nbsp; popular no Minist\u00e9riu Komunikasaun iha akontese\nmos&nbsp; revolusaun cravos. <\/p>\n\n\n\n<p>\u201cIha ne\u2019eba Borja hasoru eskrit\u00f3r boot Portugues\npremiadu novel literatura, Jose Saramago ne\u2019ebe serbisu iha diario not\u00edsia, tanba\niha ligasaun ho Jose Saramago halo entrevista ho Nicolau Lobato iha sitausaun\nperigu, tanba iha revolusaun dos cravos, Timor-Leste la dun hetan atensaun no Borja\nhakerek no ezije atu Portugal tau atensaun ba kestaun Timor nian iha Casa de Timor\nne\u2019ebe harii hosi portuguesa sira. Borja fila fali mai iha Timor entre Maio no\nJulhu bainhira fila Borja sai Xefi Redasaun \u00e3 voz de\ntimor\u201d, haktuir &nbsp;Nuno Rodrigues <\/p>\n\n\n\n<p>Nuno esplika katak Francisco Borja da Costa\nne\u2019ebe influensia makaas hosi cientista edukasaun Paulo Fereire nia teoria\nne\u2019ebe hatete katak, objetivu edukasaun iha rua, hanesan domestikasaun kontinua\nou mantein injustica no edukasaun ne\u2019e liberta ema.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha Fatin hanesan estudante eskola 10 Dezembro,\nLeticia Gonsalves ba Neon Metin katak loron ne\u2019e importante tebes ba juventude\njerasaun foun, oins\u00e1 atu hatene diak liu tan heroi sira nia ist\u00f3ria ne\u2019ebe luta\nba ukun rasik an hodi Timor-Leste ohin loron livre hosi ukun colonial.<\/p>\n\n\n\n<p>Reflesaun ne\u2019e organiza hosi CNC hetan partisipasaun maximu hosi estudante universitario no estudante sekund\u00e1riu sira.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportazen Francisco JDA Borja foti lisensa grasioza ida ba Portugal, iha interasaun diak ho estudante sira iha Portugal ikus mai hamutuk ho lutad\u00f3r nain rua Abilio Araujo no Vicente Reis \u201cSahe\u201d kria m\u00fazika ida ho titlu kolelemai ne\u2019ebe Borja aprende hosi Vicente Reis \u201cSahe\u201d m\u00fazika ne\u2019e hosi Bukoli kanta ba ema mate nian, maib\u00e9 Borja [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6143,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[30],"tags":[],"class_list":["post-6140","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-memoria"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6140","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6140"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6140\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6141,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6140\/revisions\/6141"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6143"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6140"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6140"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6140"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}