{"id":6199,"date":"2020-12-10T17:17:05","date_gmt":"2020-12-10T08:17:05","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=6199"},"modified":"2020-12-10T17:17:07","modified_gmt":"2020-12-10T08:17:07","slug":"ministru-fidelis-luta-kontra-korupsaun-nuudar-instrumentu-haforsa-kredibilidade-estadu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2020\/12\/10\/ministru-fidelis-luta-kontra-korupsaun-nuudar-instrumentu-haforsa-kredibilidade-estadu\/","title":{"rendered":"Ministru Fidelis: Luta Kontra Korupsaun Nu&#8217;udar Instrumentu Haforsa kredibilidade Estadu"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen Adroaldo &#8216;Saretukau&#8217;<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Loron 9 fulan Dezembru tinan-tinan, mundu tomak selebra nu&#8217;udar\nLoron Mundial Internasional ba Kombate Korupsaun. Comiss\u00e3o Anti Corrup\u00e7\u00e3o\n(CAC), selebra loron refere liu hosi organiza semin\u00e1riu ho <em>tema &#8220;Hasa&#8217;e Ko\u00f1esimentu Ajente P\u00fabliku Konab\u00e1 Lei Medidas\nPrevensaun No Kombate Korrupsaun&#8221;<\/em> iha Salaun Lalini Lariguto kuarta\nne&#8217;e, iha Edifisiu CNE, Dili.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha diskursu Ministru Prezid\u00e9nsia no Konsellu Ministru,\nFidelis Leite Magalh\u00e3es hateten intensifikasaun ba aktividade CAC nian ne&#8217;e\nimportante iha nia misaun atu atua, hodi prevene no hapara aktu korupsaun iha\nnia forma oi-oin. <\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Nasoens Unidas sempre\nfo hanoin mai ita tinan-tinan konab\u00e1 dimensaun impaktu negativu oi-oin iha\npr\u00e1tika korupsaun. Iha estimativu tinan kotuk kuaze millaun 2.6 mak ema na&#8217;ok\nliu hosi meiu korupsaun ne&#8217;eb\u00e9 uza hodi selu hanesan subornu. Ida ne&#8217;e hatudu\nkatak rekursu lubuk boot mak ema hasai hosi karteira investmentu p\u00fabliku sira\nhanesan edukasaun, sa\u00fade, sosial no dezenvolvimentu en jeral hodi hatama fali\nba edif\u00edsiu privadu sira,&#8221; hateten Ministru Fidelis iha Salaun Lalini, kuarta,\n9\/12.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Nia hatutan tanba ne&#8217;e ONU nota katak iha mundu tomak\nsidadaun pa\u00eds barak sai aat liu hosi partisipasaun ida ne&#8217;e. Hah\u00fa 2018 komisaun\nanti korupsaun iha pa\u00eds barak paralizadu iha ne&#8217;eb\u00e9 aumenta ba deskonfiansa ba\nklase pol\u00edtika pa\u00eds ida nian, deskonfiansa ba partidu pol\u00edtika nian, ikus deskonfiansa\nba demokrasia rasik. <\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Tanba ne&#8217;e luta\natu hakotu korupsaun mak tenki asume la&#8217;os hosi parte kriminal de&#8217;it la to&#8217;o,\nita mos tenki kaer ba luta kontra korupsaun hanesan instrumentu ida ne&#8217;eb\u00e9 mak\natu haforsa kredibilidade estadu ni-nian, liu hosi partisipasaun volunt\u00e1riu\nsira,&#8221; dehan Fidelis. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Ministru Fidelis informa mos katak relat\u00f3riu Banku Mundial\nnian konab\u00e1 Timor-Leste iha 2019 hateten katak korupsaun sai hanesan obstakulu\nboot ida ba atrasaun no dezenvolvimentu iha pa\u00eds ida ne&#8217;e, ne&#8217;eb\u00e9 besik pursentu\n44 hosi empreza sira ne&#8217;eb\u00e9 mak ita nia estadu, sira hotu <em>pernah<\/em> sai\nv\u00edtima ba ejiz\u00e9nsia ba husu osan hodi selu asaun ruma (hetan soburnu). <\/p>\n\n\n\n<p>Ikus nia&nbsp; dezeja atu\nCAC kontinua luta nafatin atu halo nia funsaun ho di&#8217;ak no efikasia liu tan no\natu bele sukat ho nia dezempe\u00f1u ne&#8217;eb\u00e9 iha ona.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha fatin hanesan, Komis\u00e1riu Nasional Anti Korupsaun, S\u00e9rgio\nde J. F. da C. Hornai hateten, nasaun hotu selebra loron importante ida ne&#8217;e ho\nobjetivu oins\u00e1 atu konsolida estadu hodi luta ba kombate korupsaun, liu-liu iha\nita nia estadu ida ne&#8217;e. <\/p>\n\n\n\n<p>Komis\u00e1riu S\u00e9rgio hateten CAC iha tinan ida ne&#8217;e buka esforsu\nmaka&#8217;as atu bele prenxe no halo advokasia ba serim\u00f3nia ida ne&#8217;e, liu hosi\naktividade oi-oin, hah\u00fa hosi fulan janeiru to&#8217;o dezembru tinan ida ne&#8217;e. <\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Ikus liu ita hah\u00fa esforsu maka&#8217;as oins\u00e1 mak ita bele komemora loron mundial ba anti korupsaun ida ne&#8217;e, atu bele husik hela vizaun boot ida, nu&#8217;udar mem\u00f3ria institusional, atu bele hale&#8217;u ita nia projeksaun, vizasaun instituisaun CAC nian,&#8221; Komis\u00e1riu S\u00e9rgio hato&#8217;o.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Avaliasaun ho organizasaun Transparency Internasional fo sai katak, iha tinan 2019, Timor-Leste nia index korupsaun iha ranking 93 hosi nasaun 180. Ne\u2019e signifika Timor-Leste sai nudar nasaun ida mak moos ka ladun iha korupsaun kompara ho nasaun sira seluk. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Adroaldo &#8216;Saretukau&#8217; Loron 9 fulan Dezembru tinan-tinan, mundu tomak selebra nu&#8217;udar Loron Mundial Internasional ba Kombate Korupsaun. Comiss\u00e3o Anti Corrup\u00e7\u00e3o (CAC), selebra loron refere liu hosi organiza semin\u00e1riu ho tema &#8220;Hasa&#8217;e Ko\u00f1esimentu Ajente P\u00fabliku Konab\u00e1 Lei Medidas Prevensaun No Kombate Korrupsaun&#8221; iha Salaun Lalini Lariguto kuarta ne&#8217;e, iha Edifisiu CNE, Dili. Iha diskursu Ministru [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6200,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-6199","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6199","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6199"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6199\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6201,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6199\/revisions\/6201"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6200"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6199"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6199"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6199"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}