{"id":6379,"date":"2021-01-10T21:21:26","date_gmt":"2021-01-10T12:21:26","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=6379"},"modified":"2021-01-10T21:21:37","modified_gmt":"2021-01-10T12:21:37","slug":"timor-leste-lakon-diresaun-iha-forma-karakter-timor-oan-parte-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2021\/01\/10\/timor-leste-lakon-diresaun-iha-forma-karakter-timor-oan-parte-2\/","title":{"rendered":"Timor-Leste Lakon Diresaun iha Forma Karakter Timor-oan &#8211; parte 2"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Hakerek nain Edmundo Corbafo<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Artigu ne\u2019e hetan revizaun hosi Team Leader Movimentu Forsa Mutin seluk (Ze Avelar, Bill Soares, Roberto Aleixo, Emanuel Assis, Afonso Soares, Fidel Olin, Pinto Cardoso, \u00a0Laurentino Goterres, no Gil Assis)<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Valor no vertude saida mak serve ba Timor-oan? Haktuir saida mak deskreve ona iha leten katak ita bele ke\u2019e hikas valor no vertude ne\u2019ebe ita nia eroi sira iha hodi lori sira liberta rai ida ne\u2019e hosi kolonialista no mos, ita enkorpora ho valor no vertude ita nudar sarani. Enkaixa valor no vertude sarani, la\u2019os ho tendensiozu ba relijiaun tanba valor no vertude sira ne\u2019e rasik universal, katak aplikadu universal no la dok malu ho valor no vertude husi relijiaun seluk.\u00a0 <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1014\" height=\"593\" src=\"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/tabel.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6380\" srcset=\"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/tabel.jpeg 1014w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/tabel-300x175.jpeg 300w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/tabel-768x449.jpeg 768w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/tabel-718x420.jpeg 718w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/tabel-640x374.jpeg 640w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/tabel-681x398.jpeg 681w\" sizes=\"auto, (max-width: 1014px) 100vw, 1014px\" \/><figcaption> <em>Dezenvolvimentu Karater hodi kaer valor hodi iha vertude prinsipal sira<\/em> <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Em prinsipiu, tabela iha leten\nhatudu mai ita katak ita presija <strong>treinu<\/strong> ita nia\nfuan, ita buka aspirasaun, buka hasa\u2019e kunhesimentu no halo desportu hodi bele\nkaer no hala\u2019o <strong>Valor sira<\/strong> ne\u2019ebe bele lori ita sai pesoa ne\u2019ebe iha\nVertude Prinsipais sira hanesan Integridade, Karidade no Domin, Sakrifisiu no\nBadinas, Pasiensia, Humilde no Simplisidade, Kuriozidade no Ativu. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hau fiar\nkatak ita nia eroi sira iha vertude Integridade, Sakrifisiu no Badinas,\nPasiensia, Humilde no Simplisidade, Karidade no Domin. Vertude sira ne\u2019e mak\nhalo sira lori rai ne\u2019e ba ukun-an. Se nune\u2019e, nusa mak ita la transmiti riku\nsoin bot ne\u2019e ba gerasaun tuir-mai! <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hosi\nkonseitu karakter iha leten ita bele sinteza katak domin no sakrifisiu sei sai\nfundamentu no abut ba Timor-oan ida-idak atu atinji rezultadu final mak bem\nestar dame iha laran\/inner peace no haksolok. No dalan ne\u2019ebe ita sei atravesa\nnudar valor hodi atinji fin\/rezultadu final mak vida espiritual, honestidade,\ndisiplina, haka\u2019as-an, kreativu, kuriozidade fraternidade no komunikativu,\nhanoin pozitivu no dame, envolve iha vida sosial, responsabilidade,\nkomitementu, perseveransa, sakrifisiu, gosta lee no fokus no\nkonsentrasaun.&nbsp; <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Vertude Integridade<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Integridade\nrefere ba kualidade karater pesoal ida. Sai pesoal ho karater diak signifika\nema ida nia habitu, asaun no emosional harmonia no diriji ba moral no buat\ndiak. Integridade mos signifika sai ema nebe verdadeiru ba ema seluk. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nune\u2019e,\natu atinji Vertude Integridade, ita presija kaer valor sira hanesan:\nHonestidade, disiplina, responsabilidade, komitementu, perseveransa no\nkaridade. Ita nia eroi sira distintamente sai pesoa ne\u2019ebe iha integridade\nsignifika verdadeiru ba ema seluk hodi luta ba defende ninia ema ne\u2019ebe hetan\nopresaun.&nbsp; <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Vertude\nKaridade\/Domin<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Karidade\nsignifika ita hatudu ita nia domin ba ema seluk. Ita halo esforsu hodi kaer\nvertude ida ne\u2019e hodi halo tuir domin Maromak nian halo mai ita. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Karidade\nsai nudar perfeisaun final (kesempurnaan akhir) hosi espiritu umana nian.\nBainhira ita hala\u2019o ita nia servisu\/estudu ho konsentrasaun\/focus maka\u2019as\nsignifika ita hatudu ita nia domin bai ta nia estudu no servisu no ho nune\u2019e\nita sei fo fuan barak no kualidade. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Atu hetan\nvertude Karidade\/Domin, ita presija kaer no hala\u2019o valor sira hanesan,\nfraternidade no komunikativu, kreativu, hanoin pozitivu no dame, responsabilidade,\nsakrifisiu, honestidade. Vertude ne\u2019e nudar vertude prinsipal Igreja nian.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Vertude Sakrifisiu no\nBadinas<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vertude\nSakrifisiu no Badinas hatudu hosi servisu maka\u2019as no sakrifika gostu isin nian.\nBadinas signifika ita kuidadu no halo esforsu nafat-fatin atu servisu. Ida ne\u2019e\nnia indikador mak etika servisu iha servisu fatin no eskola. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vertude\nBadinas bainhira liga ho espiritualidade sarani deskreve profundidade (kle\u2019an),\nkompletu, persistensia iha asaun. Ida ne\u2019e signifika ita badinas ke\u2019e ka\nelabora asuntu sira, ita halo esforsu atu kompleta ho prefeitu, hofoin mos\npresija ita nia spiritu la hakiduk ka la parra maibe esforsu too kompleta. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sakrifisiu hasa\u2019e ita nia\nesperansa ba rezultadu ne\u2019ebe ita hein. Ita presija ho pasiensia halo esforsu hodi\natinji saida mak ita promete ona atu atinji.&nbsp;\n<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Atu ita\niha Vertude Delijente ka Badinas ita presija kaer no hala\u2019o valor sira hanesan\nDisiplina, Hakaas an, Kreativu, Hakarak hatene, Gosta Lee, Perseveransa,\nKomitementu, Responsabilidade, Sakrifisiu. Vertude ne\u2019e mos nudar vertude\nprinsipal sarani nian no mos vertude verdadeiramente eroi sira kaer. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Vertude Pasiensia<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pasiensia\nnudar abilidade atu tahan iha situasaun difisil hodi atinji ita nia objetivu.\nPasiensia rekere kontinua halo nafat-fatin (perseveransa) hodi evita ignora ka\ntunda. Pasiensia mos signifika responde la ho hirus; tahan an iha situasaun\ntensaun. Pasiensia mos liga ho karakter firme hanesan besi asu. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pasiensia\nlori ita foti desizaun ho diak, tanba ita focus ba sustentabilidade, efetividade\nno efisiensia. Tanba ita la halo ho ansi no kontroladu. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ita haree\ndeit bee sulin uituan mezmu bee ne\u2019e mamar maibe bele hakuak fatuk to\u2019os ida\niha tempu kleur. Ne\u2019e katak ho pasiensia ita bele halakon ka manan buat ruma.\nPasiensia mos liga ho kapasidade kontrola ita nia an. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Atu iha\nVertude Pasiensia rekere ita kaer valor sira hanesan haka\u2019as an, komitementu,\nperseveransa, sakrifisiu. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Vertude Humilde no\nSimplisidade <\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Humilde\nnudar kualidade laran kmaus. Iha ema barak iha mundu ne\u2019e, laos deit bele hetan\nsuksesu maibe mos ema hadomi no ema respeita. Maibe iha mos ema nebe hetan\nsuksesu maibe la hetan domin no respeita tanba arogante no egoista.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Suksesu\nbele halo ita arogante no haree ita nia an katak se mak bele hatene no bele\nhalo diak liu, nia mak o no laiha ema seluk. Entaun, saida mak ita atinji la\nkle\u2019an tanba ita nia arogansia prevene ita hosi aprende liu tan. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Atu\nhabiban ita iha vertude humilde no simplisidade ita presija kaer valor sira\nhanesan, hanoin pozitivu no dame, honestu, fraternidade no komunikativu,\nhakarak hatene (kuriozidade) no karidade. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Kuriozidade no Ativu.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vertude Kuriozidade nudar\nvertude hakarak hatene, no ativu katak tanba nia hakarak hatene entaun nia ho\nativu buka tuir saida mak nia hakarak hatene to\u2019o kle\u2019an no hetan nia kualidade.\nHo vertude kuriozidade katak ita iha domin ba sabedoria ka domin atu aprende. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bainhira ita iha vertude\nkuriozidade ita ganha gostu ona atu aprende no hadomi sabedoria.. ita sai ema\nne\u2019ebe gosta lee, gosta elabora kle\u2019an liu tan asuntu ne\u2019ebe ita estuda hela,\ngosta buka tuir oinsa resolve problema, kria ferramentus, guia no mekanizmu\nsira ne\u2019ebe bele fasilita servisu. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bainhira ita hakarak iha\nvertude Kuriozidade no Ativu ita presija kaer valor sira hanesan, haka\u2019as an,\nkreativu, hakarak hatene, komunikativu, hanoin pozitivu no dame, hanoin\nkritiku, gosta lee, responsabilidade, perseveransa, komitementu no sakrifisiu. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Konseitu\nbaziku formasaun karater iha leten ne\u2019e, Movimentu Forsa Mutin inisia no\ndezenvolve ona. Movimentu Forsa Mutin signifika fanun Timor-oan kaer <strong>forsa\nmutin<\/strong> (sakrifisiu, integridade, haksolok no dame, la koruptu etc. ba Timor\nnia diak iha futuru). Grupu barak iha Timor hanoin katak dalan uniku sira bele\nkontribui halo mudansas ba TL se sira harii partidu politiku maibe Movimentu\nForsa Mutin iha konviksaun katak atraves propoen no advokasia solusaun ideal\nsira ba dezenvolvimentu, ita bele halo mudansas. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ikus liu,\nita iha programa edukasaun sivika no programa Igreja ba grupu pastoral sira\nne\u2019ebe relevante imidiata ho Dezenvolvimentu Karakter. Maske nune\u2019e,\nTimor-Leste laiha konseitu Dezenvolvimentu Karakter Uniku Patria nian.\nPurtantu, ita laiha diresaun oinsa atu forma karakter&nbsp; ida uniku ita nian ba ita nia povu. Em vez de\nita fo konfiansa Dezenvolvimentu Karakter atraves edukasaun sivika ho materia\nida ketak-ketak, ita tenke duni ke\u2019e valor no vertude ita nia funu na\u2019in sira\nnian no enkaixa tuir valor no vertude sarani nian ne\u2019ebe hori uluk kedas nudar\nita nia riku soin lori ita ba moris diak. Nudar rekomendasaun, Estadu tenke\nhatudu nia seriedade atensaun ba Dezenvolvimentu Karakter Timor-oan liu hosi\ndezenvolve konseitu no konsagra nudar politika nasional nian. Hafoin,\ndezenvolve estratejia implementasaun Dezenvolvimentu Karakter no ikus liu,\ndezenvolve materia Dezenvolvimentu Karakter klasifikada ba eskola formal,\nlabarik, adolesentes, joventude, familia no sosiedade. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Espera\nartigu ne\u2019e bele util ba lee na\u2019in sira. Obrigado Wain. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hakerek nain Edmundo Corbafo Artigu ne\u2019e hetan revizaun hosi Team Leader Movimentu Forsa Mutin seluk (Ze Avelar, Bill Soares, Roberto Aleixo, Emanuel Assis, Afonso Soares, Fidel Olin, Pinto Cardoso, \u00a0Laurentino Goterres, no Gil Assis) Valor no vertude saida mak serve ba Timor-oan? Haktuir saida mak deskreve ona iha leten katak ita bele ke\u2019e hikas valor [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6376,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-6379","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6379","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6379"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6379\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6381,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6379\/revisions\/6381"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6376"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6379"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6379"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6379"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}