{"id":6615,"date":"2021-02-01T22:38:15","date_gmt":"2021-02-01T13:38:15","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=6615"},"modified":"2021-02-01T22:38:18","modified_gmt":"2021-02-01T13:38:18","slug":"se-rekrutamentu-membru-f-fdtl-foun-prepara-harii-mos-tribunal-militar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2021\/02\/01\/se-rekrutamentu-membru-f-fdtl-foun-prepara-harii-mos-tribunal-militar\/","title":{"rendered":"Se Rekrutamentu Membru F-FDTL Foun Prepara Hari\u2019i Mos Tribun\u00e1l Milit\u00e1r"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Hakerek nain Mois\u00e9s Vicente<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Artigo Ida Ne\u2019e Analiza Kona-b\u00e1 Tempu Badak Sei Halo Rekrutamentu Ba Membru F-FDTL)<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Nasaun\nRepublika Demokratika Timor-Leste (RDTL) halo nia tinan ba dala sanulu resin\nsia ona sura husi tinan 2002 at\u00e9 2021, tamba saida maka Estadu RDTL seidauk\nhari\u2019i Tribun\u00e1l Milit\u00e1r iha Timor-Leste?. Husu ba Estado RDTL, perguntas ida\nne\u2019e ba Estado RDTL atu tau mos konsiderasaun. Iha ne\u2019e Hakerek Nain kontinua\ndere odomatan ba Estado Republika Demokratika Timor-Leste nian oinsa maka bele\nhari\u2019i ona Tribunal Militar iha Timor-Leste. Pa\u00eds Timor-Leste existe tiha ona iha\n20 Maio 2002 sai hanesan nasaun ida foun entre nasaun sira seluk moris iha\nmundu ne\u2019e. Timor-Leste mos sai tiha ona hanesan membru ba <em>Comunidades dos Pa\u00edses de L\u00edngua Portuguesa (CPLP)<\/em> hamutuk ho\nnasaun sira seluk. Agora pol\u00edtika Estadu RDTL nian mos iha tempu badak atu\nadere tan ona atu sai ba membru foun <em>Association of South East Asian Nations (<\/em><em>ASEAN)<\/em> nian. Hakerek Nia observasaun Estado\nRDTL labele duvida tan kona-b\u00e1 Rekursu Umanus, se se maka sei sai ba Ju\u00edzes <em>(Pengacara\/Hakim) <\/em>iha Tribun\u00e1l Milit\u00e1r\nsira ne\u2019e. Artigo ida ne\u2019e uluk liu, ko\u2019alia tiha ona kona-b\u00e1 Bainhira maka\nEstado Atu Hari\u2019i Tribun\u00e1l Milit\u00e1r iha Timor-Leste?. (Bele klik link iha ne\u2019e; <a href=\"http:\/\/timoragora.blogspot.com\/2016\/06\/bainhira-los-mak-estado-atu-harii.html\"><em>http:\/\/timoragora.blogspot.com\/2016\/06\/bainhira-los-mak-estado-atu-harii.html<\/em><\/a><em>).\n<\/em><em><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Bainhira\nEstado RDTL atu hari\u2019i duni Tribun\u00e1l Milit\u00e1r refere, diak liu tan. Husu Estado\nRDTL lalika duvida parte rekursu umanus se maka atu sai ba Ju\u00edzes sira ne\u2019e\ndiak hela. Estado Timor-Leste iha rekursu barak los ona, iha nivel akademika\nUniversidade sira barak maka hasai ona kursu iha graduadu ona iha area\nLicenciatura Direitu nian no balu to\u2019o ona Mastrado Direitu, hahu husi tempu\nIndonesia nian no mai to\u2019o Timor-Leste ukun rasik-an mos barak los ona. Objetivu\natu hari\u2019i Tribun\u00e1l Milit\u00e1r atu halo saida? Oinsa maka atu halo julgamentu ba membru\nka oknum milit\u00e1r ativu sira hanesan FALINTIL For\u00e7a Defeza Timor-Leste (F-FDTL)\nno oknum Pol\u00edcia Nacional Timor-Leste (PNTL) ne\u2019eb\u00e9 maka sempre halo problema bebeik\nba nia povu sira no entre sira membru F-FDTL ho membru PNTL rasik wainhira hala\u2019o\nservisu iha tere\u00f1u. Durante ne\u2019e milit\u00e1r no siguransa sira halo problema ruma sempre\nlori mai julga deit iha Tribun\u00e1l S\u00edvil nian deit. Maka Tribun\u00e1l Distrital D\u00edli\n(TDD), Tribun\u00e1l Distrital Baucau (TDB),&nbsp;\nTribun\u00e1l Distrital Covalima (TDC) no Tribun\u00e1l Distrital Oecusse (TDO). Maib\u00e9\nTimor-Leste ukun rasik-an durante tinan naruk ona ita seidauk hare Tribun\u00e1l\nMilit\u00e1r ida seidauk existe. &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Hare\nho realidade ida ne\u2019e, iha tempu badak mos Estado RDTL liu husi VIII Governu\nKonstitusional sei halo tan rekrutamentu forsa Armada F-FDTL foun sei akontese\niha fulan Marsu tinan 2021 nomos rekrutamentu ba forsa siguransa PNTL. Nune\u2019e\nmaka Hakerek Nain nia analiza hare katak, se rekrutamentu militar foun no\nsiguransa foun sei aumenta tan problema sei akontese barak ba bebeik. Diak liu\nmaka Estado RDTL mos hanoin ona oinsa maka hari\u2019i ona Tribun\u00e1l Milit\u00e1r ne\u2019e\nexiste ona iha rai doben Timor-Leste. Hodi nune\u2019e bele halo julgamentu ba oknum\nF-FDTL ne\u2019eb\u00e9 maka gosta liu halo problema ba nia povu sira. Exemplu iha ne\u2019eb\u00e9,\nkazu sira halo agresaun f\u00edziku entre membru F-FDTL ho BOP-PNTL akontese iha\nloron 2 fulan Novembru 2019 iha Bekussi Sentru, Suku Bekora, Postu Administrativu\nCristu Rei, Munisipiu Dili, kazu ida iha Manleuana, Dili iha fulan Outubru 2017\nliuba membru PNTL ida baku F-FDTL, kazu ida tan iha Munisipiu Bobonaro tinan\n2018 liuba membru PNTL ho F-FDTL baku malu, inklui kazu sira seluk-seluk tan. <em>(Bele klik iha link ne\u2019e;<a href=\"https:\/\/gmntv.tl\/en\/justica-e-seguranca\/2020\/01\/membru-f-fdtl-no-pntl-baku-malu-tan-mdi-sei-duni-sai\/\">https:\/\/gmntv.tl\/en\/justica-e-seguranca\/2020\/01\/membru-f-fdtl-no-pntl-baku-malu-tan-mdi-sei-duni-sai\/<\/a>\nka <\/em><a href=\"https:\/\/www.independente.tl\/tl\/krime\/membru-pntl-no-f-fdtl-baku-malu-iha-maliana\"><em>https:\/\/www.independente.tl\/tl\/krime\/membru-pntl-no-f-fdtl-baku-malu-iha-maliana<\/em><\/a><em>).<\/em>\nAsesu iha loron Kinta-feira, 28 Janeiru 2021.&nbsp;&nbsp;\n&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Iha\nsorin seluk, baze leg\u00e1l maka saida? Baze leg\u00e1l maka hatudu katak iha ita nia Konsituisaun\nda RDTL maka sai matadalan ba Estado RDTL atu aplika ka atu hari\u2019i ninia Tribun\u00e1l\nMilit\u00e1r rasik iha rai doben Timor-Leste ida ne\u2019e. Iha ne\u2019eb\u00e9 hakerek ona iha Konstituisaun\nda RDTL Artigu 130 (Tribun\u00e1l Milit\u00e1r sira) 1. Kompete ba tribun\u00e1l milit\u00e1r sira tesi-lia sira-ne\u2019eb\u00e9\nkona-ba krime ho natureza milit\u00e1r nian. 2. Lei mak determina kompet\u00e9nsia,\norganizasaun, kompozisaun no knaar tribun\u00e1l milit\u00e1r sira-nian. Artigu 146 (Forsa Armada sira) 1.\nForsa Armada Tim\u00f3r-Leste nian, FALINTIL-FDTL, ne\u2019eb\u00e9 sidadaun nasion\u00e1l de\u2019it\nmaka halo parte, ne\u2019e mak responsavel ba defeza milit\u00e1r Rep\u00fablika Demokr\u00e1tika\nTim\u00f3r-Leste nian no nia organizasaun nu\u2019udar ida mesak ba territ\u00f3riu nasion\u00e1l\ntomak. 2. FALINTIL-FDTL garante independ\u00e9nsia nasion\u00e1l, integridade\nterritori\u00e1l, liberdade no populasaun nia seguransa hasoru agresaun ruma ka\nameasa externa, ho respeitu ba orden konstitusion\u00e1l. 3. FALINTIL-FDTL labele\niha partidu pol\u00edtiku no rona de\u2019it ba \u00f3rgaun soberanu kompetente sira, tuir\nLei-Inan no lei, no sira labele halo intervensaun pol\u00edtiku naran ida. Lei\nNo.\/2007 Servisu Militar Nian, Decretu Lei No.9\/2009 Lei Organika PNTL no Lei\nsira seluk tan.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Militer atau Tentara menjadi\nangkatan perang yang disiapkan untuk menjaga kedaulatan negara baik dari\ngerakan teror, pemberontakan yang terjadi di dalam negara maupun potensi\nserangan dari luar. Maka dari itu, untuk jadi tentara selain harus punya fisik\nyang kuat juga harus cerdas, berani, disiplin, dan tangkas. Mengawal tugas\nbesar tersebut, tentara dituntut agar mengikuti pelatihan militer untuk\nmembangun berbagai keahlian khusus, seperti teknik bertempur, kemiliteran,\npengetahuan persenjataan, pengetahuan intelijen, dan lain sebagainya. <\/em><em>Dan seorang\nPolisi mengemban tugas utama yaitu bertindak tegas dalam menghadapi kejahatan\ndan pelanggaran demi menjaga keamanan dan ketertiban masyarakat di muka bumi.\nSebagai aparat penegak hukum, Polisi memiliki peranan penting di setiap negara\nberdaulat.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Ikus liu, rekomenda VIII Governu Konstitusional Primeiru Ministru, Taur Matan Ruak no atual Ministru Justisa katak lalika duvida tan ona Tribun\u00e1l\nMilit\u00e1r bele hari\u2019i iha pa\u00eds Timor-Leste. Ba Prezidente Parlamentu Nacional, Dr. Aniceto Guterres ho membru PN hamosu Lei foun\nkona-b\u00e1 Lei Kodegu Pen\u00e1l Milit\u00e1r nian. Ita hotu observasaun katak ema Timor-oan\nbarak maka graduadu ona iha area Licenciatura Direitu ka <em>Sarjana Hukum<\/em>, Masterado Direitu barak los atu kaer pasta Ju\u00edzes. Hodi\nnune\u2019e bele kontinua halo julgamentu ba oknum F-FDTL ho oknum PNTL sira. Ho ida\nne\u2019e forsa siguransa sira kontinua respeitu valores direitus umanus ka respeitu\nsidadaun ida-idak nian moris. Ministeriu Justisa mos durante ne\u2019e halao\nkoperasaun iha area Justisa nian ho nasaun sira hanesan Portugal, durante ne\u2019e\nf\u00f3 apoiu liuhosi formador espesialista hodi f\u00f3 formasaun iha Sentru Formasaun\nJuridika no Judisiariu ba autor judisiariu sira, Brazil no Estado Unidos\nAmerika. Nune\u2019e bele kontinua f\u00f3 formasaun parte Ju\u00edzes milit\u00e1r&nbsp; sira nian diak liu tan iha futuru mai. Ou\nbele mos Ju\u00edzes sira ne\u2019eb\u00e9 agora iha ona Tribun\u00e1l S\u00edvil sira bele ba halo\njulgamentu iha Tribun\u00e1l Milit\u00e1r nian, tanba Ju\u00edzes sira ne\u2019e esperiensia tinan barak\nona. <\/p>\n\n\n\n<p>Antes atu taka, r<strong>ekomenda balu mos Hakerek Nain <em>sita<\/em>\nhusi relat\u00f3riu Fundasaun Mahein (FM) Nia Lian\nN\u00fa. 113 ne\u2019eb\u00e9 hateten nune\u2019e <\/strong>1. Governu ho Komandu F-FDTL no\nPNTL presiza avalia empe\u00f1amentu husi membru instituisaun rua ne\u2019e nian no\nlalaok sira disiplinar nian. 2. Komandu F-FDTL no PNTL presiza aplika medida\ndisiplinar ida ho rigorozu tuir lei ne\u2019eb\u00e9 aplika tantu ba kazu infrasaun\ndisiplinar no kazu sira nia natureza kriminal. 3. Presiza ezersisiu konjuntu\nentre membru F-FDTL ho PNTL hodi hametin no harmoniza relasaun instituisional. (Klik\niha link ne\u2019e;<em><a href=\"http:\/\/www.fundasaunmahein.org\/2016\/07\/29\/irregularidade-involve-membru-f-fdtl-pntl-presiza-atensaun-seriu-labele-hateke-matan-sorin-deit\/\">http:\/\/www.fundasaunmahein.org\/2016\/07\/29\/irregularidade-involve-membru-f-fdtl-pntl-presiza-atensaun-seriu-labele-hateke-matan-sorin-deit\/<\/a>).<\/em> <em>\u201cAluta\nKontinua, Tempu To\u2019o Ona Atu Hari\u2019i Tribunal Milit\u00e1r iha Timor-Leste\u201d. &nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>*Hakerek Na\u2019in: <\/strong>Alumni Universidade da Paz-(UNPAZ), Faculdade de Direito no Ativista. Artigo ida ne\u2019e larepresenta institusaun ne\u2019eb\u00e9 hakerek na\u2019in haknar ba, maib\u00e9 idea no argumentu sira ne\u2019eb\u00e9 lekar iha artigu ne\u2019e nudar opini\u00e3o peso\u00e1l. Iha sujestaun ruma bele haruka iha e-mail: <a href=\"mailto:moisesvicente59@yahoo.com\">moisesvicente59@yahoo.com<\/a>\u00a0\u00a0\u00a0 <\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hakerek nain Mois\u00e9s Vicente Artigo Ida Ne\u2019e Analiza Kona-b\u00e1 Tempu Badak Sei Halo Rekrutamentu Ba Membru F-FDTL). Nasaun Republika Demokratika Timor-Leste (RDTL) halo nia tinan ba dala sanulu resin sia ona sura husi tinan 2002 at\u00e9 2021, tamba saida maka Estadu RDTL seidauk hari\u2019i Tribun\u00e1l Milit\u00e1r iha Timor-Leste?. Husu ba Estado RDTL, perguntas ida ne\u2019e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4769,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[60],"tags":[],"class_list":["post-6615","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analisa"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6615","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6615"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6615\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6616,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6615\/revisions\/6616"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4769"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6615"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6615"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6615"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}