{"id":6734,"date":"2021-02-12T21:42:25","date_gmt":"2021-02-12T12:42:25","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=6734"},"modified":"2021-02-12T21:44:30","modified_gmt":"2021-02-12T12:44:30","slug":"ema-ho-difisiensia-tilun-menus-informasaun-hosi-media-oinsa-prevene-an-hosi-dezastre-naturais","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2021\/02\/12\/ema-ho-difisiensia-tilun-menus-informasaun-hosi-media-oinsa-prevene-an-hosi-dezastre-naturais\/","title":{"rendered":"Ema Ho Difisiensia Tilun Menus Informasaun Hosi Media Oinsa Prevene-an Hosi Dezastre Naturais"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportazen Bernard no Adalgisa<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>&#8220;Media fo sai laiha tradutora lian gestual no letra sira ne\u2019ebe hakerek iha kraik, halai ho lalais liu, halo defisi\u00e9nsia tilun la hatene no la komprende saida maka media sira fo sai, tamba sira\u00a0 labele rona&#8221;.<\/em> KDT-TL<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Grupu vulneravel hanesna ema ho difisiensia sira kontinua sai vulneravel liutan, tanba kobertura media nian konaba oinsa atu prevene an hosi dezastre naturais laiha fasilidade ida ne\u2019ebe asesivel ba sira atu bele asesu.<\/p>\n\n\n\n<p>Jornalista Neon Metan halo entrevista ho Ofisial Manager Program KDT-TL, Luciana do Nasimentu Dias, konaba maluk difisiensia tilun sira ne\u2019ebe menus informasaun relasiona ho asuntu dezastre naturais.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cEma ho defisi\u00e9nsia atu asesu iha informasaun bazeia ba COVID-19 no dezastre ruma ne\u2019ebe akontese, oinsa atu prevene-an hosi dezastre ka moras ruma, maibe ema ho defisi\u00e9nsia tilun menus tebes informasaun, televizaun fo sai tamba laiha tradusaun lian gestual.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia hatutan informasaun sira ne\u2019ebe media fo sai laiha tradutora lian gestual no letra sira ne\u2019ebe hakerek iha kraik, halai ho lalais liu, halo defisi\u00e9nsia tilun la hatene no la komprende saida maka media sira fo sai, tamba sira&nbsp; labele rona.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan wainhira dezastre naturais akontese ema ho defisi\u00e9nsia tilun, sira haree deit saida maka ema halo no sira halo tuir, wainhira sira rona ema hakilar mos sira la bele sente, tamba laiha tradutor lian gestual hodi fo sai informasaun ba sira oinsa atu prevene an.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia mos dehan konaba lian gestual ne\u2019ebe agora dadauk RTTL halo iha notisia kalan nian, ne\u2019e halo hosi KDT-TL no hetan suporta hosi Ra\u2019es Hadomi Timor Oan (RHTO) no Asosiasaun Difisientes Timor-Leste (ADTL), maibe koaba debate, diskursu no programa sira seluk laiha lian jestual, hodi ajuda ema ho difisiensia tilun hodi hatene informasaun hirak ne\u2019e.<\/p>\n\n\n\n<p>Dados sensus 2015 ema ho defisi\u00e9nsia iha Timor-Leste hamutuk 38.118, defisi\u00e9nsia tilun total 12.511. Dadus ne\u2019e akumula hotu iha area rurais no defisi\u00e9nsia tilun ne\u2019ebe mak agora dadauk hamutuk iha fatin refere total iha 74 no tradutor lian gestual na\u2019in rua deit no agora iha tradutora nain 5 ne\u2019ebe mak ba ajuda ho voluntarizmu.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha parte seluk ADTL hanesan mahon ba organizasaun sira ne\u2019ebe serbisu no tau matan ba ema ho defisi\u00e9nsia iha Timor-Leste, ho objetivu prinsipal atu hatan ba direitu ema ho defisi\u00e9nsia nian hodi asegura ema ho defisi\u00e9nsia hotu atu hetan protesaun .<\/p>\n\n\n\n<p>Diretor ADTL, Cesario da Silva hateten dezastre naturais sira ne\u2019ebe akontese, ema ho defisi\u00e9nsia sai grupu alvu no sira merese atu hetan protesaun husi entidades publiku sira, tamba&nbsp; sira nia preokupasau iha limitasaun ba iha kondisaun fisiku.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cAmi la rezista ema ho defisi\u00e9nsia hira maka afeta ba dezastre, maibe tuir saida mak ami hare ema ho defisi\u00e9nsia sira kuandu akontese inundasaun, anin boot, mota tun entaun sira mak hetan risku boot\u201d, <\/em>dehan Diretor ADTL iha nia knar fatin.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia atutan Inundasaun ne\u2019ebe akontese iha tinan 2020 &nbsp;iha Dili, komunidade sira halai sai maibe ema ho defisi\u00e9nsia la halai sai tamba nia iha limitasaun, entaun ho situasaun ida ne\u2019e konsidera ema ho defisi\u00e9nsia sai hanesan risku bot ba iha dezastre kompara ho ema seluk.<\/p>\n\n\n\n<p>ADTL iha planu ne\u2019ebe implementa ona iha 2020, hodi koordena ho Sekretario Estado Protesaun Sivil (SEPS) oinsa atu halo prevensaun ba dezastres sira, liu-liu koalia konaba situasaun ida molok no antes dezastre, oinsa mak bele halo sensibilizasaun informasaun ba ema ho defisi\u00e9nsia sira.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportazen Bernard no Adalgisa &#8220;Media fo sai laiha tradutora lian gestual no letra sira ne\u2019ebe hakerek iha kraik, halai ho lalais liu, halo defisi\u00e9nsia tilun la hatene no la komprende saida maka media sira fo sai, tamba sira\u00a0 labele rona&#8221;. KDT-TL Grupu vulneravel hanesna ema ho difisiensia sira kontinua sai vulneravel liutan, tanba kobertura media [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6735,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-6734","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6734","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6734"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6734\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6737,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6734\/revisions\/6737"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6735"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6734"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6734"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6734"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}