{"id":7294,"date":"2021-03-18T12:21:17","date_gmt":"2021-03-18T03:21:17","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=7294"},"modified":"2021-03-18T12:21:19","modified_gmt":"2021-03-18T03:21:19","slug":"prezensa-vitima-violasaun-sexual-iha-tribunal-hosi-sikun-psikolojia-no-lei","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2021\/03\/18\/prezensa-vitima-violasaun-sexual-iha-tribunal-hosi-sikun-psikolojia-no-lei\/","title":{"rendered":"Prezensa Vitima Violasaun Sexual iha Tribunal: Hosi Sikun Psikolojia no Lei"},"content":{"rendered":"\n<p>Diskusaun mundu virtual kontinua lao no mosu hanoin hosi anglu oioin relasiona ho vitima violasaun sexual iha Topu Honis. Neon Metin kontinua explora argumentu sira hosi sikun oioin hodi buka fo naroman ba hirak ne\u2019ebe seidauk hetan. Neon Metin halo entrevista ho Psikologu Alau \u2018Kay Wai\u2019, no hatutan ho entrevista mak halo ho Diretora JSMP, Ana Paula Marcal hodi fo hanoin hosi parte legal nian.<\/p>\n\n\n\n<p>Tuir mai ne\u2019e entrevista ne\u2019ebe Neon Metin halo ho Angelo A. Menezes Guterres Aparicio, prefere bolu ho naran Alau \u2018Kay Wai.\u2019 Alau remata nia estudu lisensiatura iha area Psikolojia no Sosiolojia husi University of Hawai\u2019i at Hilo, U.S, iha tinan 2014. Nia halo mestradu iha area Clinical Forensic Psychology husi Montclair State University, New Jersey, U.S. iha tinan 2019. Alau agora servisu nu\u2019udar freelance consultant.<\/p>\n\n\n\n<p>Psikologu Alau \u2018Kay Wai\u2019, hatete prezensa vitima nian iha tribunal ne\u2019e iha vantajen no desvantajen. Nia vantajen mak Juis, advogado, defensor, sira bele rona no haree direta v\u00edtima sira \u2013 fasil atu halo koumikasaun. Fasil atu Juis, advogado, sira husu pergunta no klarifikasaun se karik iha infomrasaun balun presija klarifika. Ida tan mak ema hotu bele haree katak v\u00edtima ne\u2019e real duni.<\/p>\n\n\n\n<p>Maibe iha mos desvantajen ba prezensa vitima nian. Tan iha tribunal vitima sei hasoru diretamente arguido no ne\u2019e sei todan tebes ba vitima.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cBainhira hamutuk ho ho aut\u00f3r abuzu sexu\u00e1l iha sala ida nia laran bele halo v\u00edtima sira sente la komfortavel. Prezensa aut\u00f3r abuzu sexu\u00e1l iha fatin ne\u2019ebe hanesan bele trigger emosaun negativu hirak ne\u2019ebe vitima sira sente ona iha tempu abuzu akontese. Ezemplu, imajina vitima ida konta kona-ba abuzu sexual ne\u2019ebe akontese ba nia no deskreve akontesementu ida ne\u2019e ho detallu iha autor nia oin? Ida ne\u2019e sei todan tebes atu vitima sira atu bele prosesa no sai todan liu tan se vitima sira durante ne\u2019e nungka hetan asistensia psikolojia\u201d, Psikologu ne\u2019e esplika ba Neon Metin.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Alau mos hatutan katak v\u00edtima bele ta\u2019uk no <em>gugup <\/em>entaun informasaun ne\u2019eb\u00e9 sira fo sai sei la kompletu. Entaun autor justisa sira balun bele kestiona fali v\u00edtima sira. Bainhira sira nia tauk domina sira, sira bele la konsentra ho diak ba pergunta ne\u2019ebe husu no dala barak sira sei hatan deit ho liafuan ida ka rua deit. informasaun ne\u2019ebe sira fo sai bele la <em>akurat <\/em>ida tan sira <em>gugup<\/em> los. Entaun ida ne\u2019e sei afeta rejultadu julgamentu refere. Bele mos akontese vitima balun bele lakohi ka labele ko\u2019alia sai buat ida \u2013 ida ne\u2019e bele mos nu\u2019udar sintomas ida husi trauma.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cBainhira halo julgamentu ka investigasaun ba kazu abuzu sexu\u00e1l, vitima ninia saude mental (sira nia bein estar) tenke sai prioridade sistema justisa ninia. La fasil atu ema ida konfesa sai abuzu sexu\u00e1l ne\u2019ebe sira esperiensia ona, entaun sistema justisa iha obrigasaun atu asegura katak sira sensivel ba vitima sira nia saude mental. Presija asegura atu ita labele fo presaun extra ba vitima sira nia hanoin, se lae ema barak sei tauk atu hato\u2019o keisa iha futuru. Maneira ita husu pergunta, maneira iha halo vitima hasoru ema foun, iha impaktu boot ba vitima nia saude mental \u2013 autor justisa sira presija sensivel tebes ba asuntu hirak ne\u2019e\u201d, Alau esplika liutan.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Haree ba desvantajen sira mak temi ona, dalan diak atu hatudu katak ita sensivel ba vitima sira nia kondisaun, liuliu iha prosesu julgamentu, mak; Asegura vitima sira la bele iha aula (room) ida hanesan ho autor refere; Se possivel \u2013 bele halo vitima fo sasin liu husi aula ketak maske iha <em>building<\/em> ida hanesan, karik bele liu husi video call, hodi nune\u2019e vitima haree deit mak juis, advogadu ka defensor sira deit; Se karik vitima tenke mai iha aula ida nia laran no autor refere \u2013 karik fatin vitima hamriik ba ne tenke taka netik tiha ho buat ruma atu nia labele haree autor, se nia sente la konfortavel; Husu vitima nia konsitementu se sira hakarak duni atu iha aula ida hanesan ho autor ka lae. Mas antes husu, presija esplika klean liu kona-ba poetsnai impaktu emosional ne\u2019ebe vitima ne\u2019e sei hetan bainhira nia haree autor refere.<\/p>\n\n\n\n<p>Atu hetan asistensia diak hosi parte legal no asistensia psikolojia hosi ema sira mak akompanna vitima, tuir Diretora JSMP, Ana Paula Marcal, prezensa vitima nian iha tribunal tuir meiu saida deit presija liu hosi Ministeriu Publiku.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cProsesu ba husu atu vitima vulneravel sira la marka prezensa fiziku tenke liu hosi Ministeriu Publiku (MP). Sira mak tenke rekere ba tribunal kuandu haree no nota, ka iha informasaun ruma husi instituisaun ne&#8217;ebe fo akompanamentu katak vitima ka nia familia ka ema ne&#8217;ebe atu fo testemuna sente tauk.&nbsp; Ema sira akompana vitima ne\u2019e bele hakerek pedidu no asina husi vitima entrega ba MP no hatama ba tribunal\u201d, Ana Paula Marcal esplika.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cDiretora ne\u2019e mos hatete tuir Artigu 243 Kodigu Prosesu Penal (KPP) kona-ba deklarasaun iha domisiliu, loke dalan atu vitima sira fo deklarasaun husi uma\u201d, Diretora JSMP ne\u2019e akresenta.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Iha pasadu, JSMP monitora julgamentu balun ne\u2019ebe la bele kontinua tanba testamu\u00f1a hatudu laran todan atu fo evidensia iha situasaun ne\u2019ebe preukupa ho seguransa privadu. Maibe agora iha ona Lei Protesaun ba Testamu\u00f1a (Nu.2\/2009) promulgadu iha 6 Maiu 2009.<\/p>\n\n\n\n<p>Tuir dokumentu esplikasaun kona Lei Protesaun ba Testamuna mak Neon Metin asesu iha JSMP nia publikasaun (<a href=\"https:\/\/jsmp.tl\">https:\/\/jsmp.tl<\/a>) esplika katak Kapitulu 1 husi lei ne\u2019e klarifika medida protesaun sira ne\u2019ebe mensiona aplika ba testamu\u00f1a iha kazu sivil nomos kriminal. Protesaun halo bainhira iha ameasa seriu ba testamuna sira nia fiziku no ka ba sira nia vida psikolojiku, no ba riku soin. Medida refere dalaruma mos bele aplika ba kazal sira, membru familia, ka testamu\u00f1a nia kolega besik sira seluk, wainhira iha razaun atu fiar katak depoimentu husi testamu\u00f1a bele hatur sira iha perigu nia laran.<\/p>\n\n\n\n<p>Kapitulu 2 husi Lei ne\u2019e fornese medida sira ne\u2019ebe dezei\u00f1a atu subar identidade testamu\u00f1a, inklui atu uza telekonferensia; distorsaun ka atu subar testamu\u00f1a, imajem no\/ka lian; no rekorda testamu\u00f1a iha fatin ne\u2019ebe seguru. Wainhira medida hirak ne\u2019e funsiona, me\u2019e nu\u2019udar dever juiz atu kontrola depoimentu testamu\u00f1a no atu garante nia autentisidade.<\/p>\n\n\n\n<p>Kapitulu 3 husi Lei fornese baze legal ba identidade testamu\u00f1a bele subar. Kondisaun sira tuir mai ne\u2019ebe tenke prenxe, ba kazu violasaun sexual, ne\u2019e inklui bainhira kondena ho kastigu maximu ba krimi alegadu ba minimu liu tinan lima iha prizaun; ka asuntu ne\u2019e relasiona ho protesaun ba labarik.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Diskusaun mundu virtual kontinua lao no mosu hanoin hosi anglu oioin relasiona ho vitima violasaun sexual iha Topu Honis. Neon Metin kontinua explora argumentu sira hosi sikun oioin hodi buka fo naroman ba hirak ne\u2019ebe seidauk hetan. Neon Metin halo entrevista ho Psikologu Alau \u2018Kay Wai\u2019, no hatutan ho entrevista mak halo ho Diretora JSMP, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7295,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-7294","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7294","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7294"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7294\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7296,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7294\/revisions\/7296"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7295"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7294"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7294"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7294"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}