{"id":7840,"date":"2021-04-15T21:10:30","date_gmt":"2021-04-15T12:10:30","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=7840"},"modified":"2021-04-15T21:15:43","modified_gmt":"2021-04-15T12:15:43","slug":"uma-kain-590-iha-batara-laclubar-hetan-estagus-hosi-siklone-seidauk-hetan-apoiu-hosi-governu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2021\/04\/15\/uma-kain-590-iha-batara-laclubar-hetan-estagus-hosi-siklone-seidauk-hetan-apoiu-hosi-governu\/","title":{"rendered":"Uma kain 590 iha Batara-Laclubar Hetan Estragus Hosi Siklone, Seidauk Hetan Apoiu Hosi Governu"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen Adroaldo \u2018Saretuka\u2019<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Udan boot ne\u2019eb\u00e9 akontese iha domingu (04\/04\/21) kauza hosi siklone tropical seroja, kauza uma kain 590 hetan estragus hadi halakon mos komunidade sira nia sasan, animal no to\u2019os iha Suku Batara, Postu Laclubar, Munis\u00edpiu Manatuto.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba akontesimentu ne\u2019e komunidade afetadu Antoninho Paulo Soares konfesa katak iha loron 3 no 4 Abril udan boot, iha kalan ne\u2019e sira hah\u00fa prepara an, no durante akontesimentu nia lakon animal, to\u2019os no ai-horis sira estraga hotu.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cHosi animal kesi, animal ne\u2019eb\u00e9 husik ami ba haree lakon hotu, tanba rai dada hosi foho leten mak tun, ne\u2019eb\u00e9, rai dada hotu buat sira ne\u2019e. Pois to\u2019os laran hanesan plantasaun, ai-oan sira ne\u2019eb\u00e9 estadu f\u00f3, ida ami halo rasik bibit, no kuda rasik hanesan privadu ne\u2019e ba hotu\u201d, Haktuir Antoninho ho laran triste.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Nia hatutan ni-nia kaf\u00e9 no ai-oan sira seluk ne\u2019eb\u00e9 kuda iha rai lolon hodi tahan rai halo metin no atu rai hela ba oan sira nia futuru mos estraga hotu, tanba rai fila tiha ba rai henek mutin.<\/p>\n\n\n\n<p>Antoninho husu atu governu tulun netik sira ba dezastre ne\u2019e, <em>\u201cami la\u2019os atu obriga governu maib\u00e9 estadu Timor-Leste hanesan ami nia inan-aman, buat ne\u2019eb\u00e9 akontese ba ami, depende ba na\u2019i ulun sira tanba plantasaun ne\u2019eb\u00e9 ami kuda estraga hotu. Atu hakia animal mos ami book an ladi\u2019ak,\u201d<\/em> nia hatutan.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha fatin hanesan komunidade afetadu Terezinha Soares hosi Aldeia Faturah, Suku Batara mos konfesa katak udan boot ne\u2019eb\u00e9 akontese bee no rai henek tama hotu ba uma no dapur hodi estraga hotu sasan uma laran.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cFoin da-dauk udan ne\u2019e bee tama ami nia dapur ho rai henek. Sasan ne\u2019eb\u00e9 estraga mak bikan, kanuru, roupa no sasan seluk estraga hotu, tanba ami la konsege aruma. Ha\u2019u nia oan feto nia farda eskola la konsege aruma, be lori no buka la hetan\u201d, haktuir Terezinha.<\/em> &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Situasaun hanesan akontese ba Xefe Suku Batara, Tomas Pinto, haktuir akontesimentu ne\u2019eb\u00e9 akontese estraga maioria komunidade iha Suku refere nia uma, plantasaun no animal sira.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cIha suku Batara hah\u00fa iha dia 3 no 4 Abril, iha kalan boot tama ba tuku 2 ho balu, mota tuun sobu komunidade sira nia uma no ai-horis. Sira ne\u2019eb\u00e9 afeta liu mak uma ne\u2019eb\u00e9 rahun hamutuk uma kain 82. Sira ida ne\u2019eb\u00e9 afeta naton no ba ai-horis ho animal ita konta total mak uma kain 590,\u201d Tomas hatutan.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Nia hatutan mos katak dezastre ne\u2019e estraga liu ba komunidade sira nia animal hanesan karau, bibi, kuda, manu, fahi. Estraga mos dapur, haris fatin ho sasan seluk. Nune\u2019e mos estrada iha aldeia haat ne\u2019eb\u00e9 sirkula iha suku Batara no bee matan sira hetan estragus hotu.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia husu atu governu tau matan ho emerjsia ba problema ne\u2019eb\u00e9 nia komunidade sira hasoru tanba afeita boot tebes.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cAmi la tane liman ba estadu maib\u00e9 ami tane liman ba to\u2019os ne\u2019eb\u00e9 ami halo ba, mais to\u2019os sira ne\u2019e komesa tun hotu, pasensia ami mos tenki tane liman ba estadu atu ajuda netik buat balu ba ami durante tinan ida ho balun, tanba ai-horis ne\u2019eb\u00e9 ita kuda tinan ida mos ami seidauk han. Ai-farina, talas ka fehuk atu kuda mos kuda de\u2019it iha rai henek leten, dala ruma moris ladi\u2019ak no han tempu naruk\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Nia hateten katak durante akontesimentu ne\u2019e seidauk hetan apoiu ruma hosi governu, maib\u00e9 hosi de\u2019it intektual Laclubar oan sira hanesan foos saku 24, mina ho supermie ba uma kain 24 de\u2019it. \u201cHa\u2019u hanoin uma kain 590 ne\u2019eb\u00e9 bele hetan netik apoiu ruma hosi estadu\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Hosi akontesimentu ne\u2019e leader suku ne\u2019e buka ona dalan hodi kontaktu ba administrador, juventude estudante sira iha Lacluba no mos D\u00edli hodi buka ne\u2019etik apoiu ruma, maib\u00e9 apoiu hirak ne\u2019e iha hela prosesu nia laran.<\/p>\n\n\n\n<p>Lider Komunit\u00e1riu ne\u2019e hateten katak dezastre ne\u2019eb\u00e9 akontese afeta boot liu mak estrada ne\u2019eb\u00e9 sirkula iha suku Batara, Bee ne\u2019eb\u00e9 estragus iha aldeia haat iha suku nia nia laran, ai-horis komunidade nian hanesan tua, au no sleuk tan. Uma kain ida iha to\u2019os ida ka rua mak hetan estragus tanba rai halai.<\/p>\n\n\n\n<p>Dezastre naturais ne\u2019ebe foin akontese dadaun halo ema barak lakon sasan, lakon riku soin, lakon uma, no lakon membru familia. Dadus hosi Sekretaria Estadu ba Protesaun Civil (SEPC) fo sai katak total ema mate no lakon vida hamutuk 45. Eventu ida ne\u2019e halo ema 25,000 resin mak sai hetan impaktu negativu. Sira hela iha centru deslokasaun sira mak organiza hosi parte igreja nian, iha governo nia fatin no mos iha fatin sira mak iha komunidade nia let.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Adroaldo \u2018Saretuka\u2019 Udan boot ne\u2019eb\u00e9 akontese iha domingu (04\/04\/21) kauza hosi siklone tropical seroja, kauza uma kain 590 hetan estragus hadi halakon mos komunidade sira nia sasan, animal no to\u2019os iha Suku Batara, Postu Laclubar, Munis\u00edpiu Manatuto. Ba akontesimentu ne\u2019e komunidade afetadu Antoninho Paulo Soares konfesa katak iha loron 3 no 4 Abril udan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":7841,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-7840","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7840","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7840"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7840\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7844,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7840\/revisions\/7844"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7841"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7840"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7840"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7840"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}