{"id":806,"date":"2018-08-15T03:22:21","date_gmt":"2018-08-15T03:22:21","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=806"},"modified":"2018-08-15T03:22:21","modified_gmt":"2018-08-15T03:22:21","slug":"selebra-loron-juventude-joven-sira-husu-espasu-publik-seguru-no-hapara-asediu-sexual","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2018\/08\/15\/selebra-loron-juventude-joven-sira-husu-espasu-publik-seguru-no-hapara-asediu-sexual\/","title":{"rendered":"Selebra Loron Juventude, Joven Sira Husu Espasu Publik Seguru no Hapara Asediu Sexual"},"content":{"rendered":"<p>Ministra Eduakasaun, Juventude no Desportu (MEJD), Dulce de Jesus Sorares, simu deklarasaun Loron Internasional Juventude ne\u2019ebe fo sai rekomendasaun 10 ba governo no instituisaun publiku sira hodi hodi kria espasu seguru ba joven sira, no hapara asediu sexual ba joven feto no joven LGBTI no joven defisiensia.<\/p>\n<p>Preokupasaun kona ba espasu publik mak segurua no asediu sexual ne\u2019e mak sai nudar tema nasional ba Loron Internasional Juventude nian ne\u2019e. Tema ida ne\u2019e reflete situasaun moris mak joven feto, joven LGBTI no joven defisiensia sira hasoru.\u00a0\u00a0 Iha kontextu inkluzasaun sosial governo tau tiha ona atensaun ba asuntu seguransa espasu publik nian ho objetivu atu hasae partisipasaun joven marjinalizadu sira iha prosesu dezenvolvimentu nasional. Iha karta deklarasaun ne\u2019e hatete katak, <em>\u201cMaski Planu Estrat\u00e9jiku Dezenvolvimentu Nasion\u00e1l (PEDN) no Pol\u00edtika Nasion\u00e1l Juventude f\u00f3 import\u00e1nsia boot ba prinsipiu inkluzaun sosi\u00e1l, maib\u00e9 joven sira kontinua lamenta. Joven feto sira labele lao seguru iha tempu bainhira de\u2019it no la seguru iha dalan p\u00fabliku sira. Joven LGBTI no joven sira ho defisi\u00e9nsia mos kontinua hetan diskriminasaun iha uma laran no iha fatin p\u00fabliku sira, lad\u00fan hetan asesu di\u2019ak no la seguru atu asesu espasu p\u00fabliku nian.\u201d\u00a0<\/em>Lansamentu Rekomendasaun 10 hodi husu, \u201cHapara Asediu Sexual! Fo Fatin Publiku Seguru ba Joven Sira Hotu,\u201d halo ba publik horiseik, 14\/08, iha SEJD, Dili.<\/p>\n<p>Dokumentu ne\u2019e mos refere ba PEDN nia espiritu hodi tau inkluzaun sosi\u00e1l nud\u00e1r parte importante ida hodi loke dalan no fasilita partisipasaun ema hotu-hotu, inklui joven sira mak iha risku nia laran hodi partisipa iha dezenvolvimentu. Atu halo ida ne\u2019e, governu halo tiha ona esforsu hodi tau iha fatin enkuadramentu legal no pol\u00edtika sira ba boa governasaun, inklui Pol\u00edtika Nasion\u00e1l Juventude, hodi orienta servisu dezenvolvimentu juventude iha area hotu-hotu, bazeia de\u2019it ba prinsipiu sira hosi pol\u00edtika ne\u2019e.<\/p>\n<p>Governu Timor-Leste hatudu tiha ona ninia kometimentu atu promove inkluzaun sosi\u00e1l, liu hosi PEDN no m\u00f3s planu governu nian mak aprova tiha ona iha Parlamentu Nasion\u00e1l. Governu Timor-Leste m\u00f3s opta tiha ona atu halo servisu hodi atinje Objetivu Dezenvolvimentu Sustent\u00e1vel sira (ODS). Governu halo ida ne\u2019e hodi alinha ODS ho PEDN.<\/p>\n<p>Rekomendasaun ne\u2019ebe joven sira hato\u2019o mak:1) Hasa\u2019e ko\u00f1esimentu p\u00fabliku nian kona-ba asuntu seguransa joven sira nian, envolve mane no labarik-mane sira nu\u2019udar ajente sira ba mudansa;2)Dezenvolve lei espes\u00edfiku no mekanizmu atu implementa lei relasiona ho as\u00e9diu seksu\u00e1l iha fatin p\u00fabliku, nune\u2019e m\u00f3s f\u00f3 enkorajementu ba feto no mane mak hetan as\u00e9diu seksu\u00e1l atu hato\u2019o kesar bainhira akontese: 3) Ba PNTL enkoraja joven sira mak hetan as\u00e9diu seksu\u00e1l hodi hato\u2019o kesar, no kria mekanizmu hato\u2019o kesar ne\u2019eb\u00e9 konfortavel liu (liu hosi telephone, ba postu pol\u00edsia, ka hato\u2019o kesar liu husi organizasaun seluk); 4) Organizasaun komunidade nian sira atu tau protesaun ba ema marginal sira nud\u00e1r regulamentu prioridade ida iha relasaun entre membru komunidade iha espasu p\u00fabliku; 5) Promove ko\u00f1esimentu ema hotu nian kona ba ema nia diversidade, inklui ema LGBTI no ema ho defisi\u00e9nsia;6) Regula transporte p\u00fabliku no fatin p\u00fabliku seluk (merkadu, jard\u00edn, tasi-ibun) atu hat\u00e1n ba asuntu seguransa; 7) Envolve no haforte kapasidade lideransa komunidade, set\u00f3r privadu, media no lider universit\u00e1riu hodi halo Timor-Leste sai inkluzivu no seguru liu; 8) Dezenvolve infrastrutura &amp; integrasaun seguransa feto sira-nian iha dezenvolvimentu urbana (planeamentu, orsamentu, responsabilidade), no tau fasilidade sira iha espasu p\u00fabliku ne\u2019eb\u00e9 asesivel ba joven hotu-hotu; 9) Organiza no jere espasu p\u00fabliku (digital no f\u00edziku) nud\u00e1r espasu seguru no protejidu mak respeitu direitu joven hotu-hotu, no oportunidade asesu ba joven hotu-hotu, liuliu feto no grupu marginal sira; 10) Governu atu aloka rekursu, inklui rekursu umanu no finanseiru, hodi implementa rekomendasaun ne\u2019eb\u00e9 temi ona no kontinua suporta monitorizasaun ba implementasaun rekomendasaun hirak ne\u2019e.<\/p>\n<p>Lansamentu rekomendasaun ne\u2019e halo iha Salaun Biti Bot SEJD, partisipa hosi Ministra Edukasaun, Sekretariu Estadu ba Juventude no Desportu, Diretores SEDJ, no mos reprezentante sira. Jovend besik 200 mak partisipa iha lansamentu ne\u2019e. Semeronia ne\u2019e organiza hosi Cruz Vernmelha Timor-Leste, SEJD, Centru Juventude Becora, no Centru Juventude Comoro.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ministra Eduakasaun, Juventude no Desportu (MEJD), Dulce de Jesus Sorares, simu deklarasaun Loron Internasional Juventude ne\u2019ebe fo sai rekomendasaun 10 ba governo no instituisaun publiku sira hodi hodi kria espasu seguru ba joven sira, no hapara asediu sexual ba joven feto no joven LGBTI no joven defisiensia. Preokupasaun kona ba espasu publik mak segurua no [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":807,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[61,63],"tags":[],"class_list":["post-806","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edutek","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/806","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=806"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/806\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":808,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/806\/revisions\/808"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/807"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=806"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=806"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=806"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}