{"id":8552,"date":"2021-05-25T14:00:06","date_gmt":"2021-05-25T05:00:06","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=8552"},"modified":"2021-05-25T14:00:07","modified_gmt":"2021-05-25T05:00:07","slug":"tinan-1-ona-hela-iha-centru-evakuasaun-afeta-hosi-inundasaun-tinan-kotuk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2021\/05\/25\/tinan-1-ona-hela-iha-centru-evakuasaun-afeta-hosi-inundasaun-tinan-kotuk\/","title":{"rendered":"Tinan 1 Ona Hela Iha Centru Evakuasaun, Afeta Hosi Inundasaun Tinan Kotuk"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen Marcio Morato Pinto<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201cTinan ida ona ami hela iha Centru Evakuasaun Bairo Alto Lahane, desde loron 6 Marsu tinan kotuk to\u2019o agora ami nafatin hela iha fatin ida ne\u2019e tamba, hahu hosi inundasaun tinan kotuk ne\u2019e, ami nia sasan sira iha uma laran hetan estragus no ami nia uma nakfera\u201d. Josefa da Costa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dezastre Natural ne\u2019ebe akontese iha Timor-Leste konsege rezulta ema barak hetan afeta, balun lakon vida, sasan no uma. Iha loron 6 Marsu 2020 no 4 Abril 2021 inundasaun akontese iha Dili no municipio balun ne\u2019ebe hetan risku boot, halo ema barak tenke evakua sai hosi sira nia uma.<\/p>\n\n\n\n<p>Jornalista Neon Metin hasoru malu feto maluk afetadu hosi inundasaun ne\u2019ebe akontese iha tinan 2020, halo nia tenke muda sai hosi nia uma no to\u2019o ohin loron sei hela nafatin hela iha centru evakuasaun Alto Lahane.<\/p>\n\n\n\n<p>Impaktu hosi Siklone Seroja ne\u2019ebe hamosu udan, anin no inundasaun boot iha 4 Abril 2021, rezulta ema barak tenke evakua sira nia-an. Governu, sosiadade sivil no grupu solidariedade sira fo liman ba malu, hodi responde nesesidade emerjensia.<\/p>\n\n\n\n<p>Ema hotu tau importansia liu ba inundasaun ne\u2019ebe akontese iha tinan ida ne\u2019e, maibe haluha tiha katak inundasaun ne\u2019ebe akontese iha tinan kotuk, halo familia balu seidauk bele fila ba sira nia hela fatin to\u2019o ohin loron, ida ne\u2019e mak akontese ba feto maluk Josefa da Costa.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cTinan ida ona ami hela iha centru evakuasaun Bairo Alto Lahane, desde loron 6 Marsu 2020 to\u2019o agora. \u00a0Ami nafatin hela iha fatin ida ne\u2019e tamba hahu hosi idundasaun tinan kotuk ami nia sasan sira iha uma laran hetan estragos hotu, no rai sira iha leten monu tun taka tomak tiha janela no halo uma nakfera,\u201d<\/em> dehan Josefa ba Neon Metin, iha Bairo Alto Lahane 23\/05<\/p>\n\n\n\n<p>Ba Neon Metin Josefa konfesa katak sasan ne\u2019ebe hetan estragus iha tinan kotuk, kuaze fulan tolu nia laran, sira hakas an hasai hodi fase fila fali hanesan roupa, kulsaun, lensol, no sira husu tulun ba familia sira atu ajuda hasai rai ne\u2019ebe monu tama iha uma laran no fase uma laran, maibe sira nafatin labele hela iha ne\u2019eba, tamba fatin ne\u2019ebe sira hela f\u00f3 risku ba sira.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cMomentu ne\u2019e ami f\u00f3 pedidu ka proposta atu husu tulun maibe to\u2019o agora tinan ida ona la iha rezultadu. Xefe Aldeia ba hare ami nia uma no nia dehan katak ami labele hela iha ne\u2019eba, tamba bele f\u00f3 risku tebes mai ami. Uma laran no kuarto laran sira ne\u2019e nakfera hotu, no fio eletrisidade halai tun mai hotu uma, ami ba f\u00f3 hatene ona PLN\/EDTL maibe to\u2019o agora sira seidauk foti sai fio sira ne\u2019ebe iha\u201d,<\/em> haktuir Josefa.<\/p>\n\n\n\n<p>Oras ne\u2019e dadaun familia ida ne\u2019e, sei nafatin hela iha centru evakuasaun, tamba uma ne\u2019ebe sira hela hetan estragus hotu, to\u2019o agora seidauk hetan tulun ba materiais konstrusan nian hosi parte governu nian.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Inan ne\u2019ebe iha oan nain haat koalia ba Neon Metin ho matan ben nakonu, maske iha situasaun ne\u2019ebe hasoru susar, &nbsp;nafatin agradese tanba sira sei bele hamahan an iha mahon ida, hodi satan an hosi risku ne\u2019ebe iha.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00a0\u201cAmi sente seguru hela iha fatin evakuasaun, tanba ami sente hakmatek, ami nia oan sira bele halimar ho diak, maske ami tau kulsaun iha rai no nahe biti iha semente durante tinan ida tomak\u201d, <\/em>dehan Josefa.<\/p>\n\n\n\n<p>Josefa saudades los ona nia uma, hakarak los atu fila ba nia knua, matan wen komesa turu ba nia hasan, hatudu duni nia saudades ba nia uma tanba tinan ida liu, ses-an hosi uma ne\u2019ebe sira hela ba.<\/p>\n\n\n\n<p>Maske nia ho nian kaben hikis kosar hodi serbisu hodi faan hahan (gorengan) maibe ida ne\u2019e la to\u2019o hodi rai hamutuk, atu hadia uma fali uma, tanba folin ne\u2019ebe karun.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cAmi nia fatin iha, maibe tanba situasaun COVID ida ne\u2019e halo ami labele lao tun sae, no susar atu ami hetan osan\u201d,<\/em> dehan Josefa.<\/p>\n\n\n\n<p>Ho lian nakdedar nakonu ho matan ben, inan Josefa haktuir katak labele obriga governu, tamba ema barak terus liu, laos ida rua deit, governu tau matan ba ema barak no susar atu kontrola povo sira seluk ne\u2019ebe moris terus no aat liu sira.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cKarik Nain ulun sira hanoin ami, sira bele tau netik fatin ruma, ka f\u00f3 netik tulun materiais ruma mai ami, hodi nune\u2019e ami bele hadiak fali ami nia uma ne\u2019ebe hetan estragus hosi inundasaun iha tinan kotuk no tinan ida ne\u2019e, taka balun, naran katak udan labele kona ami no loron matan labele habai ami,<\/em>\u201d dehan Josefa ho esperansa boot bele fila fali ba nia uma iha tempu ida.<\/p>\n\n\n\n<p>Karik sei iha Josefa sira seluk ne\u2019ebe presija duni tulun hosi estadu, atu sira sai hosi mukit. Estadu iha dever boot hodi tau matan ba nia povu hotu, no la husik ida moris iha kotuk, maibe bainhira mak Josefa ho Josefa sira seluk, bele hetan direitu nudar sidadaun ida atu moris ho dignu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Marcio Morato Pinto \u201cTinan ida ona ami hela iha Centru Evakuasaun Bairo Alto Lahane, desde loron 6 Marsu tinan kotuk to\u2019o agora ami nafatin hela iha fatin ida ne\u2019e tamba, hahu hosi inundasaun tinan kotuk ne\u2019e, ami nia sasan sira iha uma laran hetan estragus no ami nia uma nakfera\u201d. Josefa da Costa Dezastre [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8553,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-8552","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-feature"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8552","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8552"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8552\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8554,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8552\/revisions\/8554"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8553"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8552"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8552"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8552"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}