{"id":9301,"date":"2021-08-04T22:18:24","date_gmt":"2021-08-04T13:18:24","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=9301"},"modified":"2021-08-04T22:18:27","modified_gmt":"2021-08-04T13:18:27","slug":"martinho-gusmao-la-fo-provas-katak-neon-metin-makelar-kasus","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2021\/08\/04\/martinho-gusmao-la-fo-provas-katak-neon-metin-makelar-kasus\/","title":{"rendered":"Martinho Gusmao: La Fo Provas Katak Neon Metin Makelar Kasus"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>By Ato Lekinawa Costa<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Martinho Gusmao hatan ona ba hau nia artigo ho titlu \u201c<em>Martinho Gusm\u00e3o Keta Dun Matak Keta Boso<\/em>k\u201d. Artigo Martinho Gusmao nian\u00a0 <em>\u201cNeon Metin: Neon Maten ka Neon Metan?\u201d<\/em> nein uituan fo resposta ba hau nia perguntas husu evidensia kona ba lia duun matak Neon Metin makelar kasus. Hanesan babain Martinho Gusmao sempre halai ses bainhira husu responsabilidade no nega katak nia la halo akuzasaun falsu ba Neon Metin. Iha artigo hau nian hau husu fila ba mai kona ba provas, ka hatudu evidensia se Neon Metin makelar kasus duni ka lae? Le artigo Martinho Gusmao nian no buka liafuan ida-idak maibe la hetan esplikasaun ruma mak hautudu faktu no evidensia ruma.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Martinho Gusmao nega matak<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tan Martinho Gusmao nega matak ona entaun hakarak sita fila fali sa\u00edda mak Martinho Gusmao hakerek loloos iha nia artigo hodi fo razaun tanba sa hau dehan nia duun matak no bosok. Martinho hakerek nune\u2019e iha nia artigo daruak nian, <strong><em>\u201chau la iha inten\u00e7\u00e3o sa tan inclina\u00e7\u00e3o atu acusa Neon Metin\u201d<\/em><\/strong>. Agora hau hakarak hatudu fali sa\u00edda mak Martinho Gusmao hatete iha nia artikel dahuluk nia laran. Bele haree sitasaun iha kraik ne\u2019e.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cMaibe Markus sira nia propaganda nebe sistematiku, masivu, no estruturadu atu bele hakoi lakon ema kiak no mukit nia oan nune\u2019e povo Timor-Leste la hatene tuir hahalok nebe Kay Rala Xanana Gusmao dehan irregular, immoral, ho kiminoza ida ne\u2019e.<strong> Liafuan Markus hatudu ba JUS, Pradet, Rede Feto, Procuroadoria Oe-Cusse, PNTL, Medico sira, hamutuk ho ativista partido ida rua, nune\u2019e mos Neon Metin no Conselho Imprensa\u201d.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Liafuan sira mak tau kor metan ka <em>bold<\/em> mak naran organizasaun sira ne\u2019ebe Martinho Gusmao akuza nudar makelar kasus. Liafuan sira ne\u2019e bele le kompletu iha artigo Martinho Gusmao nian artigo (<a href=\"https:\/\/martinhogusmao-center.tl\/tl\/in-memoriam-febriana-bana-martin-heidegger-dehan-sein-zum-tode-2\/\">https:\/\/martinhogusmao-center.tl\/tl\/in-memoriam-febriana-bana-martin-heidegger-dehan-sein-zum-tode-2\/<\/a>) iha paragrafu datolu.<\/p>\n\n\n\n<p>Hakarak husu fila fali saida mak Martinho Gusmao nia defesa ba statementu ida iha leten ne\u2019e? Artigo Martinho Gusmao nian ne\u2019ebe kondena Neon Metin ho liafuan foun <em>\u201cneon maten, neon metan\u201d,<\/em> hatudu momoos se mak Martinho Gusmao. Nia so bele duun matak no bosok ema seluk do que tama iha diskusaun jenuino hodi fo evidensia kona ba saida mak nia hatete iha nia artigo inisiu. Bele mos haree iha liafuan sira mak hau sita iha leten nebe hatudu katak organizasaun sira mak hau temi iha hau nia artigo <em>\u201cMartinho Gusmao Keta Duun Matak Ema, Keta Bosok\u201d<\/em> ne\u2019e laos atu buka simpatia, maibe&nbsp; organizasaun sira ne\u2019e hotu Martinho Gusmao mak temi rasik nudar makelar kasus.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Kona ba RENETIL<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kona ba RENETIL no kona ba se mak halo no la halo funu, ba asuntu ida ne\u2019e Martinho Gusmao haksoit dook liu kedas hosi hau nia artigo. Se mak hau atu sura kolen ba funu ida ne\u2019e, no ida ne\u2019e mos laos hau nia karakter. La hatene Martinho Gusmao nia baze razaun ba nia argumentu kona ba sura kolen ka sura se mak halo funu liu ka lae ne\u2019e mai hosi ne\u2019ebe? Sertamente laos hau mak sura hau nia kolen, tan la iha kolen ida mak hau iha. No mos, nein uituan hau koalia buat hirak ne\u2019e iha hau nia artigo dahuluk nia laran. Maibe karik Martinho Gusmao intrepreta saida mak hau hakerek kona ba Neon Metin hodi dehan karik nia la lee revista Neon Metin nudar aktu ida atu hatudu an, entaun ne\u2019e nia halo intrepretasaun sala. Bele oinsa mos, argumentu kona ba sura kolen ba funu la iha ligasaun ho hau nia argumentu sira mak tau iha hau nia artigo dahuluk hodi hatan ba Martinho Gusmao nia artigo inisiu.<\/p>\n\n\n\n<p>Buat ida tan kona ba Neon Metin no RENETIL. RENETIL mak fo moris ba Neon Metin tan ne\u2019e sira rua nunka bele iha nivel ida hanesan duni. RENETIL fo moris ba Neon Metin ne\u2019e mos tanba hakarak hahu luta informasaun kontra propaganda media Indonesia nian. Media Indonesia nian sira ne\u2019ebe halo propaganda hodi impede luta Timor-Leste nian ba ukun rasik an. Media Indonesia nian sira ne\u2019e balun mak Martinho Gusmao mos publika nia hakerek sira.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Martinho Gusmao sempre hakarak dada tan subject seluk, ema no instituisaun seluk tama iha diskusaun ne\u2019ebe loloos ne\u2019e iha ninia responsabilidade atu hatan. La presija dada ita nia diskusaun ba ema seluk tan hau la koalia kona ba ema seluk le ka la le Neon Metin. Hau mos la hatan Xanana tan nia la temi Neon Metin nudar makelar kasus. Hau mos la koalia subject seluk, hanesan lei kanonik, igreja katolik, Heidegger, Febriana Bana tan sira ne\u2019e hotu laos foku ba hau nia diskusaun. Hau hatene oinsa limita hau nia-an iha diskusaun no hau hatene hau diskuti ho Martinho Gusmao no hatene tanba sa diskuti ho nia.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Keta oho ka Keta Duun Matak?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bainhira Martinho Gusmao dehan oho signifika iha ema seluk, buat seluk, mak halo ema ida mate. Iha Martinho Gusmao nia hakerek nia dun katak visum mak oho Febriana Bana. Iha nia artigo laran nia hatete nune\u2019e, <strong><em>\u201cAtu bele hetan provas, JUS servisu hamutuk ho Pradet no PNTL ho Procuradoria Oe-cusse hodi halo \u201cvisum et repertum\u201d. Ninia rezultadu mak hamosu \u201cmisterio doloroso\u201d: Febriana Bana (13) mate\u201d.<\/em><\/strong> Ho liafuan oin seluk, Martinho Gusmao hakarak hatete visum halo duni ba Febriana Bana no nia rezultadu visum mak Febriana Bana mate. Ida ne\u2019e mak Martinho Gusmao duun matak no bosok publik loloos. Nia nega tiha katak nia la dehan nune\u2019e iha nia artigo daruak nian. Bele le kompletu statementu ida ne\u2019e iha paragrafu primeiru artigo dahuluk Martinho Gusmao nian (artigo (<a href=\"https:\/\/martinhogusmao-center.tl\/tl\/in-memoriam-febriana-bana-martin-heidegger-dehan-sein-zum-tode-2\/\">https:\/\/martinhogusmao-center.tl\/tl\/in-memoriam-febriana-bana-martin-heidegger-dehan-sein-zum-tode-2\/<\/a>).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Iha artigo daruak mak hatan ba hau, Martinho Gusmao nia artigo dehan nune\u2019e, <strong><em>\u201c<\/em><\/strong><strong><em>hau dehan, nia mate depois \u201cvisum obrigat\u00f3rio\u201d. <\/em><\/strong>Kompara tok statementu ida ne\u2019e ho ida iha leten. Hosi statementu rua ne\u2019e bele haree momoos inkonsistensia Martinho Gusmao nian. Maibe Martinho Gusmao nunka sente sala ho nia inkonsistensia.<\/p>\n\n\n\n<p>Atu hatene kona ba Febriana Bana nia mate dalan mak otopsia duni, ida ne\u2019e Martinho Gusmao aseita ho hau. Maibe nia la aseita ho nia an rasik, tan nia halo konkluzaun katak Febriana Mate tan visum. Iha relijiaun katolik ida hau tuir ne\u2019e hanorin hau dehan kuandu ema ida mate, se ita la hatene nia mate tan sa\u00edda, entaun labele duun ema seluk mak halo. Ita nia beik labele sai fali ema seluk nia sofrementu. Iha diskusaun ida ne\u2019e Martinho Gusmao la konsege halo diferen\u00e7a entre Maromak nia ukun fuan 5 ho ukun fuan 8. Nia hatete rezultadu hosi Visum mak Febriana Bana mate maibe nia nega ida ne\u2019e, maski nia statementu sira hatete sai loloos nia konkluzaun.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Febriana Bana ka Martinho Gusmao?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Neon Metin nia narativu laos Febriana Bana duni no la halo duni istoria kona ba Febriana Bana nia mate tan Neon Metin haree hetan tiha ona katak labarik ne\u2019e nia mate sai tiha ona capital ba politik nain sira, inklui kandidatu presidente Martinho Gusmao uza hodi halo politik. At liutan Martinho Gusmao nein hakarak buka hatene se otopsi akontese duni ka lae? Se iha duni karik nia rezultadu sa\u00edda? Maibe haksoit kedas ba konkluzaun.<\/p>\n\n\n\n<p>Martinho Gusmao hatene katak fam\u00edlia Febriana Bana husu atu ema labele politiza Febriana Bana nia mate. Hau hakarak sita sa\u00edda mak fam\u00edlia Febriana Bana hato\u2019o iha ne\u2019e, <strong><em>\u201cAmi Familia Bo\u2019ot Bana Kutet no Mahata kondena maka\u2019as ema bo\u2019ot sira ne\u2019ebe mak uza no espalha informasaun no foto ami nia oan feto matebian Febriana Bana iha media social, no husu atu hatun informasaun no foto ne\u2019ebe fahe ona tutan iha media no sai hanesan komsumu publiku iha Timor \u2013 Leste, no espalha ba estranjeiro\u201d. <\/em><\/strong>Ne\u2019e mak kontiudu balun hosiKarta Aberta ne\u2019ebe publika iha Facebook 26 Junho 2021, hosi membru familia Febriana Bana nian. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Neon Metin hakarak respeita familia kiak no mukit ida ne\u2019e nia lia menon. Se bele Martinho Gusmao mos halo tuir ida ne\u2019e, husik matebian deskansa iha damen nia laran.<\/p>\n\n\n\n<p>Hosi esplikasaun ida ne\u2019e bele hatene ona saida mak Neon Metin hakarak hato\u2019o. Neon Metin la halo istoria Febriana Bana nian tan hakarak respeita matebian no matebian nia familia. So ema neon la iha deit mak uza labarik ida nia mate nudar opurtunidade hodi adianta interese pesoal nian. Ema ne\u2019ebe uza matebian nia naran karik manan popularidade maibe familia matebian manan saida?<\/p>\n\n\n\n<p>Hau nia artigo mak hau hakerek nudar Xefe Redasaun no hakerek hodi hatan ba Martinho Gusmao tan nia mak dehan Neon Metin makelar kasus, laos Febriana Bana mak dehan. Relijiaun katolik ida hau tuir ne\u2019e mos hanorin hau atu respeita matebian sira. Bainhira ema ida mate ona, presija husik matebian ba deskansa rohan laek nian. Sukit sai matebian nia naran hodi halo politika, hodi akuza ema seluk ne\u2019e la etika, imoral, &nbsp;no la sensivel ba ema seluk nia susar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>By Ato Lekinawa Costa Martinho Gusmao hatan ona ba hau nia artigo ho titlu \u201cMartinho Gusm\u00e3o Keta Dun Matak Keta Bosok\u201d. Artigo Martinho Gusmao nian\u00a0 \u201cNeon Metin: Neon Maten ka Neon Metan?\u201d nein uituan fo resposta ba hau nia perguntas husu evidensia kona ba lia duun matak Neon Metin makelar kasus. Hanesan babain Martinho Gusmao [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6877,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[60],"tags":[],"class_list":["post-9301","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analisa"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9301","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9301"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9301\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9302,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9301\/revisions\/9302"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6877"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9301"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9301"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9301"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}