{"id":973,"date":"2019-03-12T01:56:52","date_gmt":"2019-03-12T01:56:52","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=973"},"modified":"2019-03-12T01:56:52","modified_gmt":"2019-03-12T01:56:52","slug":"jestaun-lixu-ladiak-komunidade-soe-foer-ba-mota","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2019\/03\/12\/jestaun-lixu-ladiak-komunidade-soe-foer-ba-mota\/","title":{"rendered":"Jestaun Lixu Ladiak, Komunidade Soe Foer ba Mota"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Reportajen Adroaldo &#8216;Saretukau&#8217;<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Aldeia La\u2019o rai, Karegatiro, Suco Kulu-Hun, iha ona dalan ne\u2019eb\u00e9 maiz ou menus di\u2019ak maib\u00e9 la iha lixu fatin iha Bairu Karegatiru nia laran. Nune\u2019e komunidade barak soe nafatin fo\u2019er iha mota laran tanba fatin soe lixu ho dist\u00e1nsia ne\u2019eb\u00e9 dook tebes. Komunidade balun iha konsi\u00e9nsia hodi la soe fo\u2019er iha mota laran.<\/p>\n<p>Membru comunidade Aldeia, La\u2019o rai, Karegatiro, Suco Kulu-Hun, Regina Correia haktuir kona ba problema lixu iha sira nia hela fatin.<\/p>\n<p>\u201cIha bairu ida ne\u2019e seidauk iha lixu fatin, governu la kria. Uluk liu iha lixu fatin rua maiz ou menus iha tinan 2007 no 2008 maib\u00e9 komunidade sira soe tiha lixu ema la mai foti no ema la mai tula. Tanba fo\u2019er dois rai na\u2019in taka tiha lixu fatin. Governu la haruka kareta mai foti mak ema komunidade taka tiha, tanba fatin dois. Governu kria tiha lixu fatin maib\u00e9 la mai foti lixu. Depois lixu ne\u2019e tamun fali ema komunidade, entaun komunidade hamriik taka tiha,\u201d Regina haktuir hosi nia hela fatin Karegatiru, loron 11\/03.<\/p>\n<p>Rejina mos hatete katak, \u201chah\u00fa Janeiru mai to\u2019o Marsu ami komunidade rasik organiza malu ami implementa ami nia hakarak mak soe lixu iha lixu fatin estrada boot, ema hodi tula iha estrada boot. Ida ne\u2019e ami rasik, ami nia ideia, hodi soe fo\u2019er iha estrada boot. Nunka Xefe Aldeia ka Xefe Suku ko\u2019alia atu soe fo\u2019er iha nia fatin. Komunidade rasik mak hasai nia ideia halo limpeza ba tau lixu iha lixu fatin ne\u2019eb\u00e9 iha estrada boot, la iha avizu hosi Xefe Aldeia ka Xefe Suku.\u201d<\/p>\n<p>Lian hanesan hato\u2019o hosi membro comunidade seluk, Mario Gusm\u00e3o, nia orgniza ona fam\u00edlia atu la soe foer ba mota.<\/p>\n<p>\u201cDurante ne\u2019e sira ba so\u2019e fo\u2019er iha lixeiru ne\u2019eb\u00e9 dook tanba sira nia aldeia ka bairu la iha lixeiru. Fatin lixu mak la iha, ida ne\u2019e mak kestaun. Mas iha ha\u2019u nia fam\u00edlia ha\u2019u halo ona, ha\u2019u prevene labele soe fo\u2019er tan iha mota,\u201d Mario hato\u2019o.<\/p>\n<p>Mario mos dehan katak kestaun ida mak lixu fatin besik la iha, kestaun seluk maka transporte ne\u2019eb\u00e9 mak mobiliza tama to\u2019o iha aldeia ne\u2019e rasik m\u00f3s la iha hodi tula komunidade sira nia lixu, kareta la mai to\u2019o iha ne\u2019e. Entaun ema soe iha dalan ibun, loron to\u2019o semana, butuk nafatin hanesan ne\u2019eb\u00e1 tanba transporte la tama mai iha ne\u2019e. Ne\u2019e duni importante tebes kria lixu fatin iha dalan ibun sira ne\u2019e, para komunidade duke soe fo\u2019er iha mota, di\u2019ak liu soe iha fatin lixu ne\u2019e.<\/p>\n<p>X\u00e9fe Aldeia La\u2019o Rai, Caregatiro, Suco Kulu-Hun, Roberto da Costa Xavier hatete katak lixu fatin kik no lixu fatin halo iha ema nia rai depois rai nain sobu tiha. Komunidade mos soe foer ba mota iha tempu kalan nune\u2019e ema seluk la haree.<\/p>\n<p>\u201cUluk lixu fatin iha fatin tolu, tanba ema nia rai ne\u2019e privadu, rai komunidade nian maka oferese ba estadu hodi tau lixu fatin, maib\u00e9 hotu-hotu la preokupa hodi fo\u2019er ba tau iha ne\u2019eb\u00e1, lixu fatin mamuk hela de\u2019it, komundade sira ba so\u2019e iha mota de\u2019it. Tanba ida ne\u2019e maka rai na\u2019in foti tiha lixu fatin baku rahun no sira fa\u2019an tiha rai ba ema hodi halo uma,\u201d Roberto hatete.<\/p>\n<p>Roberto mos dehan katak iha komunidade balun ita ko\u2019alia sira ba tau, maib\u00e9 iha Komunidade balun, sira aproveita tempu kalan hodi soe fo\u2019er ba iha mota laran, difisil atu kontrola.<\/p>\n<p>Maibe Roberto hatutan dehan, \u201cIkus-ikus ne\u2019e ha\u2019u haree kap\u00e1s tanba, fo\u2019er komesa menus liu ona, tanba la hanesan uluk, uluk ne\u2019e iha mota laran nakonu, tanba komesa lei ida fo sai ona katak labele soe fo\u2019er arbiru, maib\u00e9 dala ruma sira soe ne\u2019e ho tempu kalan.\u201d<\/p>\n<p>Tuir observasaun, komunidade sira soe fo\u2019er ho dist\u00e1nsia ne\u2019eb\u00e9 dook tebes duni husi Aldeia La&#8217;o Rai parte kraik nian ka ninin hosi aldeia ne&#8217;e nian, komunidade ne&#8217;eb\u00e9 hela iha leten ho dist\u00e1nsia ne&#8217;eb\u00e9 besik estrada boot Becusse nain no koko ba soe iha lixeiru iha dalan boot Becusse nian ho sira nia karosa no balun hulan ho karon. No sira sira seluk ne\u2019eb\u00e9 dook sei fakar nafatin fo\u2019er iha mota aldeia La\u2019o rai, Karegatiru nian no wainhira udan tau fo\u2019er sira ne\u2019e mota lori tun hotu ba tasi, iha parte tasi Ibun ponte foun Bidau nian.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Adroaldo &#8216;Saretukau&#8217; Aldeia La\u2019o rai, Karegatiro, Suco Kulu-Hun, iha ona dalan ne\u2019eb\u00e9 maiz ou menus di\u2019ak maib\u00e9 la iha lixu fatin iha Bairu Karegatiru nia laran. Nune\u2019e komunidade barak soe nafatin fo\u2019er iha mota laran tanba fatin soe lixu ho dist\u00e1nsia ne\u2019eb\u00e9 dook tebes. Komunidade balun iha konsi\u00e9nsia hodi la soe fo\u2019er iha mota [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":974,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[29,63],"tags":[],"class_list":["post-973","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-meio-ambiente","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/973","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=973"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/973\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":975,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/973\/revisions\/975"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/974"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=973"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=973"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=973"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}