Reportajen David da Costa Gusmao
Prezidente Komisaun F, Noe Ximenes informa iha tinan 2022 governu sei prevé Orsamentu Jerál Estadu (OJE) hamutuk rihun $44.219, hodi retifika konvensaun Nasoens Unidus ba ema ho defisiénsia iha Timor-Leste.
“Konvensaun kona-ba direitu ema ho defisiénsia nian, tinan oin ita tau ona orsamentu hamutuk $44.219 atu retifika konvensaun”, dehan nia ba jornalista sira iha salaun City 8 Has Laran Manleuana, Tersa 30/11.
Nia haktuir konvensaun ne’e, la’ós parlamentu mak seidauk retifika, maibé ne’e devér eskluzivu governu nian, liliu Ministériu Solidariedade Sosiál no Inkluzaun, tanba razaun ne’ebé sira hato’o katak, tempu ne’e sira la tau orsamentu, maka tinan 2022 ne’e governu tau ona osan, iha tinan 2022 governu sei husu para MSSI tenke retifika ona konvensoens ida ne’e.
“Orsamentu ida ne’ebé maka inkluzivu, ba ita-nia ema ho defisiénsia 203 milloens liu ne’ebé mak ita tau iha ne’ebá”, tenik nia
Iha fatin hanesan, Diretór Ezekutivu Asosiasaun Defisiénsia Timor-Leste (ADTL), Cesario da Silva dehan, sira nia espetasaun konvensaun ONU (Organozaun Nasoen Unidas) ba direitu ema ho defisiénsia ne’e governu Timor-Leste tenke retifika, tanba mensajen sira ne’ebé hatan ba retifikasaun ne’e kuaze tinan barak ona.
“Ita espera tinan oin sira bele retifika duni, tau duni ba orsamentu atu retifika konvensaun ida ne’e, no konvensaun ida ne’e hodi garante direitu ema ho defisiénsia nian, hodi asegura instituisaun estadu sira, governante sira, aloka sira-nia rekursu hodi implementa tuir konvensaun ne’e haruka”, tenik nia.
Nia salienta orsamentu ne’ebé governu tau ba ema ho defisiénsia iha tinan 2022 nian, ADTL sei prioritiza hodi hatán ba preokupasaun boot liu ba ema ho defisiénsia no problema saúde mentál.
“Ita presiza duni fatin temporária hodi akumula halo tratamentu ba ema ho problema saúde mentál, e ami-nia akompañamentu ema ho saúde mentál barak mak la’o iha dalan ninin, ou abandona iha dalan, família sira abandona, no pior liutan hetan violénsia oioin, husi ema la iha responsavel sira, nune’e maka ADTL tau prioritiza boot ida maka tenke asegura fatin provizória ba ema ho problema saúde mental iha Timor-Leste,” nia esplika.