Reportajen Silvino Freitas
Sekretariu Estadu Protesaun Sivil liu husi Diresaun Nasional Prevensaun Konflitu Komununitaria(SEPS-DNPKK) parseria ho UN-Women, fasilita formasaun durante loron rua, husu loron 15 to’o16, ba membru F-FDTL husi Kuartél Jerál iha area Transformativa Igualdade Jéneru.
Tuir Diretór DNPKK Antonio Viegas hateten formasaun importante mak atu hasae kapasidade feto nian hodi partisipa iha prosesu dezenvolvimento nasional.
“Formasaun ne’e ba ofisial sira husi F-FDTL maske ita boot sira partisipa ona iha manutensaun paz iha ona koñesimentu ne’ebé mak diak, maibe husi formasaun ne’e atu halo kompleta malu hodi hanoin liu ba iha prosesu luta libertasaun nasional ita nia feto maluk sira mos luta laos mane de’it, nunee liu husi formasaun ne’e atu fanu nafatin ita, hodi hasae vontade feto ninian hodi kontribui ba dezenvolvimentu nasionál” dehan Diretor DNPKK Antonio Viegas iha Salaun City-8 Manleuana, 15/12.
Nia hatutan maske iha instituisaun defeza sira iha ona feto ne’ebé mak asumi ona responsabilidade balun, maibe liu husi formasaun ida ne’e atu liga ba iha parte jeneru nian, laos mane de’it mak bele maibe feto mos bele, maibe presiza tuur hamtuk hodi hare ba sira nia vontade, asaun, matenek hodi halo diskusaun atu iha futuru sira mos bele kontribui ba nasaun.
Iha tempu hanesan Analista Programa Feto, Pas no Seguransa UN-Women, Leonisia Tecla da Silva hateten UN-Women nota katak liga ba feto, pás no seguransa presiza tebes partisipasaun ne’ebé mak hanesan, iha nivel superior nia liu liu iha instituisaun defeza no seguransa.
“UN-Women servisu hamutuk ho Ministériu Defeza no F-FDTL oinsa atu asegura katak partisipasaun feto nian iha manutensaun ba paz importante, tamba hare iha manutensaun ba paz partisipasaun feto nian la iha, liu liu iha F-FDTL” dehan Leonisia iha Salaun City Eight.
Nia hatutan inisiativa ne’ebé mak Ministeriu Defeza no F-FDTL halo ona, atu asegura departamentu ba jéneru nian, sei estabelese iha tempu badak, ida ne’e presiasaun boot ba UN-Women ne’ebé mak durante ne’e servisu hamutuk ministeriu defeza no F-FDTL atu ita bele atinje katak, ajenda feto paz no seguransa ne’e bele hetan komitmentu boot iha lideransa defeza no seguransa nian.
Entretantu so partisipante F-FDTL liu husi ofisial divizaun pesoál, Tanente Joao Bosco, agradese ba UN-Women no fasilitadór hotu ne’ebé mak fahe esperiénsia ba membru F-FDTL, durante loron rua ba membru sira husi kuartél- jerál kompostu husi kompaña naval, terestre no unidade polisia-militar no mos staff Ministériu Defeza nian.
“Iha F-FDTL dadaun ne’e involvimento efetivu feto iha 10%, nunee ami hotu hein katak durante treinamento loron rua ne’e fasilitador sira bele fahe ita boot sira matenek no esperensia mai ami, atu nunee ami hotu ne’ebé partisipa bele hetan konesimentu ne’ebé diak nunee ami bele implementa diak iha ami nia instituisaun ho mos vida sivil nian” hakotu Tanenti Joao Bosco.