Reportajen estajiariu Isac Sarmento
Estudante Universitáriu Timor-Leste(EUTL) realiza konferensia imprensa hodi ezize Parlamentu Nasionál(PN) atu halo Alterasaun bá Lei Liberdade Reuniaun no manifestasaun ne’ebé mak fó 100 metrus bá manifestante sira hodi halo manifestasaun, EUTL nia ezizensia ne’e rasik bazeia bá konkordansia ne’ebé sira halo ona iha tinan kotuk, nune’e EUTL husu atu (PN) kumpri konkordansia refere hodi labele limita liberdade espresaun manifestante sira-nian, nune’e karik PN la halo alterasaun bá Lei refere mak sei mosu asaun ne’ebé aat liu iha tinan kotuk.
Portavoz EUTL Natalizio Nunes Martins hateten, bazeia bá Lei Nú 1/2006 ne’ebé mak koalia konaba liberdade reuniaun no manifestasaun nian, antes ne’e EUTL halo ona akordu ho PN hodi altera Lei manifestasaun nian, tanba iha artigu 5 ne’ebé mak koalia konaba limita minimu 100 metrus nian, maibé PN seidauk kumpri akordu refere, nune’e karik PN nafatin la kumpri akordu refere mak EUTL sei halo fali asaun hasoru PN no asaun ne’e sei aat liu fali asaun ne’ebé mak akontese ona.
“Ida ne’e ita kompromete para sira tenke altera ona lei manifestasaun, tanba ne’e akordu, akordu ne’e sira halo ho EUTL sira halo ho povu atu bele altera Lei ne’e, tanba Lei ne’e bá EUTL bá povu konsidera katak sira halo atu limita direitu sidadun nian bainhira sira atu deside desizaun ne’ebé la afavor bá interese povu nian” dehan portavoz Natalizio iha konferensia imprensa iha kampus sentral UNTL, (09/06).
Entertantu portavoz estudante baze UNPAZ Caetano da Cruz dehan, iha dia 17 de setembro 2025 EUTL halo ona akordu ho PN hodi husu PN atu altera lei liberdade reuniaun no manifestasaun, tanba artigu 5 konaba 100 metrus nian konsidera viola prinsipiu demokrasia tuir kondisaun konkretamente ne’ebé eziste iha Timor, tanba haree bá edifisiu públiku sira iha Timor kuaze la liu 20 metrus é tál ne’ebé sempre besik malu tanba ne’e husi lei ne’e rasik limita tebes liberdade espresaun no liberdade reuiniaun manifestasaun.
“Tempu naruk nia laran kuandu estudante sira, sosiedade sivil sira, kamada sosiál sira kuandu hala’o asaun manifestasaun sempre konfronta ho aparellu represidu estadu nian liu-liu PNTL sira tanba de’it clauza artigu 5 konaba 100 metrus ne’e rasik, tanba ne’e mak EUTL konsidera katak Lei ne’e limita liberdade espresaun no viola prinsipiu demokrasia” dehan portavoz estudante baze UNPAZ Caetano da Cruz.
Nia konklui, antes ne’e EUTL hatama ona pareser bá iha PN maibé laiha resposta ida no PN rasik seidauk iha inisiativa ida para atu halo alterasaun bá lei ne’e rasik, nune’e mós iha semana kotuk EUTL hatama tan karta konfirmasaun bá PN maibé até a data seidauk iha konfirmasaun konaba tempu atu halo alterasaun bá lei manifestasaun ne’e rasik.