Reportajen Adalgisa Pereira
Kandidatu Prezidente Repúblika períodu 2022-2027 naran Constancio Conceição Pinto ho kódigu “Terus”
husi Aileu mai husi istória rezisténsia, klandestina, ativista no Enkarregadu de Negocios Embaixada RDTL Iha Washington-EUA, primeiru diplomata senior iha America, ho misaun hari Embaixada RDTL iha Washington, D.C. Estados Unidos da America iha 2002. Hetan nomeadu nu’udar Embaixadór Estraordináriu no Plenipotensiáriu RDTL ba Estados Unidos da America, no kobre mos Mexico ho Canada iha 2009-2012 no simu prémiu ho títulu “U.S. Congressional Achievement Award in recognition of being a courageous champion for social, iha 1997.
Daudaun nee assume kargu hanesan Diretór Ezekutivu Nasionál ba Entidade Compact Development Team Timor-Leste ( CDT-TL), hala’o knaar espesífiku negósia ho Estadu Unidus Amerika (EUA) liu husi Agensia Millenium Challenge Corporation (MCC).atu hetan asessu ba fundo apoio financeiru ba dezenvolvimentu ekonómiku.
Kandidatu ho numeru sortein 11 nee involve an iha luta ba libertasaun indepedensia Timor-Leste, hahu husi idade 11, maske ho idade neebe ki’ik maibe bele hola parte ona iha luta no mos luta Laos iha rai laran deit maibe iha rai liur hamutuk iha Frente Diplomatika iha Portugal EUA halo kampaña no partisipa iha dialogu no kongresu sira no ohin loron sai ona hanesan nasaun demoratika
Constâncio conceicao Pinto “Terus” ho tinan 11 ativu kedas ona iha ASDT – FRETILIN iha tinan 1974 iha Postu Remexio Munisipiu Aileu. Ho idade 13 iha tinan 1976 nia hamutuk ho FALINTIL iha liña kotuk, hala’o knaar mobiliza ai-han no produs aimoruk tradisional ba FALINTIL iha area Sentru Súl no Norte. Iha 1977 sai membru ativu Guerilleiru FALINTIL iha Liña Frente Kompaña ‘FADA BLOKO’ iha area Bereliurai Remexio,
Iha periodu serku anikiliamentu, militár Indonézia domina baze de apoiu iha sentru norte. Iha dia 02 fulan-Setembru 1978, Constâncio Pinto Terus kapturadu husi forsa Indonézia Bataliaun 410 iha area Remexio, Aileu. iha villa, Constâncio Pinto “Terus” aliña aan kedas ho servisu klandestinidade. Maske inimigu militár kaptura, kastigu, trotura atu oho, maibé ninia matenek halo nia sobrevive.
Constâncio Pinto ‘Terus’ autór ba livru istóriku ho títulu “East Timor’s Unfinished Struggle: Inside the Timorese Resistance (1996). Ninia artigu kona-ba Luta Povu Timor nian publikadu iha jornál Los Angeles (LA) Times Washington Post, Providence Journal and Philadelphia Inquirer. Nia lian sai maka’as tebes iha entrevista radio no televizaun iha CNN no PBS’s, The News Hour with Jim Lehrer. Constâncio Pinto ‘Terus’ mos hakerek kapítulu iha livru Bitter Paradise (2000), hakerek préfasu ba Livru ‘Biografia no Istória Moris – Proklamadór Francisco Xavier do Amaral (2020).
Kandidatu ba prezidente Repúblika ho númeru sorteu 11 husi Aileu ne’ebe hakarak atu Hamutuk hametin Estadu de direitu demokrátiku, hapara ona povu nia terus no matawen”