Reportajen Silvino Freitas
Komunidade ne’ebé hetan eviksaun husi Autoridade Munisípiu Dili ho Sekretáriu Estadu Asuntu Toponímia no Organizasaun Urbana (SEATOU) ba sira nia hela fatin, hato’o sentimentu triste ba estadu, ne’ebé la fo fatin dignu ba sira, hodi hela maske sira pronto atu koopera, atu halo dezenvolvimentu, antes ne’e Prezidente Autoridade Munisípiu (PAM) Dili, Gregorio Saldanha mak promete ona atu fo fatin dignu ba sira hodi hela, maibé to’o eviksaun ne’e halo laiha rezultadu.
Tuir Julião dos Santos ne’ebe hela iha Bidau Santana, antes ne’e husi parte governu foti ona dadus ba sira nia hela fatin maibé la hateten konaba fatin sira atu hela, nune tempu tuir tan mai sira hahu fo ona notifikasaun ba sira kona-ba atu hamamuk fatin hasai sasan ba loron 21 nian, nune’e halo sira trauma no dilema ba sasan sira ne’ebé sira iha, tanba laiha parte ida atu koalia ho sira tanba rai ne’ebé sira hela ne’e sira moris fatin.
“momentu ne’e administradór ho Xefe Suku Bidau Santa Ana mak ba, maibé Xefe Suku hateten ba atu ba hasoru fali PAM Dili, maibe dehan sei tun ba haree ho dokumentu sira, ne’e mak ami ba muda imi tanba dezde uluk too dadaun ne’e seida’uk iha populasaun ida mak hela iha ponte okos, ami fila hein de’it sira, maibé ohin dia 18 derrepente tuun ba dehan hasai sasan para maki atu halo rata uma” dehan Julião ba jornalista sira iha Rede ba Rai Faról, (18/04).
Julião informa tan katak, rai ne’ebé sira hela ho dokumentu ne’ebé kompletu ne’ebé rejista iha teras propriedade nian, evikasaun ne’ebé halo ba Julião nia uma ne’e hetan prezensa husi prezidente autoridade munisípiu Dili, Administrador postu Kristo Rei, Xefe Suku Bidau hodi nia mós konfirma kona-ba fatin dignu ba sira nia hela fatin, nia mós ko’alia ho sekretáriu estadu maibe ho razaun halo ona notifikasaun.
“notifikasaun ne’ebé ami simu nee dehan atu hamamuk fatin ka hasai sasan, la’ós atu fo fatin dignu ba ami, ami nia oan sira mós eskola, notifikasaun ida hanesan ne’e halo ami triste fali” informa Julião.
Nia dehan tan, antes ne’e Prezidente Autoridade Munisipiu Dili, Gregorio Saldanha promote atu buka fatin dignu ba sira hodi hela antes hasai sira, maibé too evikasaun ne’e halo sira laiha informasaun husi PAM Grigorio Saldanha to’o sobu sira nia uma, nune’e mós laiha indiminizasaun ba hela fatin.
“to’o agora ami fatin seida’uk iha atu hela atu ba hela familia não me digas ita ho sasan barak oan barak, ne’e atu ba hela loron naruk, familia haree ita ba loron naruk, hau oan nain 6 sei eskola SD SMA no TK” dehan Julião.
Nune’e komunidade Domingos Pereira hanesan mós veteranu ida dehan, antes husi parte governu lori notifikasaun hodi notifika no nia husu ba sira atu bele lee notifikasaun refere antes atu asina, maibé sira la halo esplikasaun klaru ba notifikasaun refere, no sira obriga atu bele sai husi nia hela fatin maibé nia hatan lakohi sai.
“estadu mai hau bele koopera estadu, maibé bele fo fali fatin ida hodi hau hela, nasaun ne’e ita nian ita tenke koopera duni, maibe estadu mai para ko’alia ami koopera estadu mos koopera” dehan Domingos iha Rede ba Rai Farol.
Domingos informa tan katak, estadu mai laos ho kooperasaun ruma maibe mai ho escavador hodi sobu kedan uma, nunee kona-ba fatin dignu nia sente atu husu mos labele ona tanba uma ho sasan hetan hotu ona estagus husi estadu, halo nia triste atu koalia no husu fatin dignu ba estadu, nunee nia laiha ona fatin atu hela tanba ne’e nia husu ba entidade sosiedade sivil Rede ba Rai (RbR) atu bele ajuda sira nia prosesu kona-ba evikasaun ne’ebé halo tiha ona ba nia hela fatin.