Reportajen Adalgisa Pereira
Liuhusi monitorizasaun konaba vasinasaun, ne’ebe halo husi Forum Organizasaun Naun Governamentál Timor-Leste (FONGTIL) iha loron 27-29 Setembro 2021, hala’o iha munisipiu 11 inklui RAEOA, hatudu katak suku Uaitame, Bibilio, Matahoi, Colgoa mak valor kiik liu kompara ho fatin vasinasaun 33 sira seluk.
Relasiona ho rezultadu monitorizasaun refere, Diretor Ezekutivu FONGTIL, Daniel dos Santos informa katak semana ne’e iha partisipasaun komunidade mak aas tebes, komunidade total hamutuk 7279 no atendementu no fatin vasinasaun hahu diak, involvimentu autoridade lokal sira hamutuk ho pesoal saude hodi halo kampanha iha aldeia no suku, no mos taxa partisipasaun boot liu Dili 35,39%, no Covalima 14,84 %, Liquiçá ho 8.92% no Lautem ho 8.04% maibe munisipiu seluk partisipasaun kiik .
“Iha dadus jeral kada fatin vasinasaun hatudu suku Uaitame, Bibilio, Matahoi no Colgoa mak valor kiik liu kompara ho fatin monitorizasaun 33 sira seluk, maibe husi komentáriu no rekomendasaun sira mak rekolla husi membro FONGTIL iha Letefoho, Balibo no Cailaco, Railaco Matata, Tokoluli, Aileu -Manucassa, Viqueque Sentru Saude Uatulari, Bibilio hatudu katak partisipasaun komunidade la iha, nune’e la konsege iha atividade vasinasaun”, dehan Daniel dos Santos iha salaun FONGTIL Caicoli 04/10.
Nia relata katak iha semana ida ne’e feto sira nia partisipasaun simu vasina aas liu kompara ho mane iha munisipiu Viqueque, Ainaro, Covalima, Liquica no RAEOA maibe ema ho difisiensia simu vasina numeru sei kiik. Ema ho Defisiensia ne’ebe simu vasina iha Ainaro, Dili, Lauten no RAEOA iha deit ema nain 37, ho nune Ministeriu Saude no Ministeriu Solidariedade Sosial no Inkluzaun ho lideransa suku sira presiza buka adekuadu hodi bele hasai taxa partisipasaun ema ho defisiensia atu simu vasina.
FONGTIL rekomenda ba Ministerio Saude hamutuk ho ministerio relevantesira, tenki konsidera hadia sentru vasina balun tanba sei iha preokupasaun, hanesan taxa partisipasaun komunidade menus ,stock vasina sei barak maibe fin de Outubro vasina sira expire ona, menus fasilidade atu suporta sira ba fo vasina iha aldela no suku sira, no mos apoio lider komunitariu menus.
FONGTIL mos husu ba parte komunikasaun Ministeriu Saude atu bele halo publikasaun konaba istoria susesu husi komunidade nebe simu vasina COVID-19 ne’ebe tulun ona sira ne’ebe iha moras kronis no konsege salva sira husi risku COVID-19 nian.