Reportajen David da Costa Gusmao
Arsebispu Metropolitan Dili, Dom Virgílio do Carmo SDB, hateten naran Max Stahl hahú morin iha rai Timor, no iha povu Timor-Leste nia tilun, hahú kedas iha tinan 30 bá. No naran ida ne’e hakerek tiha ona iha Timor oan ida-idak nia fuan no sei la haluha.
“Max Stahl hanesan ema jornalista, umanista, pillar determinasaun ida iha momentu difisil, iha istória ita nia rain nian, ho nia cameraman ho aten brani hatudu ba mundu konaba susar Timor nian ne’ebé okupa husi Indonesia. Nia ema as’wain, nia rekoñesementu laos deit iha ita nia rain, maibe iha mundu hotu,” Dehan Arsebispu Metropolitan, Dili, Bainhira Preside Misa Requeim, ba Saudozu Max Stahl nian Sinzas, iha Igreja Motael, Sexta 17/12.
Nia haktuir Max Stahl sai mós sinál esperansa ba povu ida, no ba rai ida ne’ebé laos ninia, nia la tauk atu saran nia moris sein rezerva.
“Sakrifísiu no domin ne’ebe la sura kolen no la tauk mate ne’ebé Max Stahl halo mai ita, maka ita nia domin ba nia iha loron hirak ne’e nia laran, maske laiha presente ne’ebé folin liu no boot liu ita atu fo ba nian, maibe ita bele fó ita nia sakrifisiu no orasaun ba nian. Buat hotu ne’ebe nia halo mai ita ita labele selu, mais maromak deit mak hatene selu ema ida-idak nian kolen tuir maromak nia sasukat,” nia esplika.
Nia salienta Max Stahl nia bele inspira Timor oan barak liu-liu ba jovem sira, atu lao tuir Max Stahl tanba nia ema ida ne’ebé fó nia-aan ba rai Timor ida ne’e no la hanoin buat ida, maibe hanoin de’it ba Timor nia di’ak.
“Hanoin ne’e ezemplu di”ak, ne’ebé ita hotu bele haree, reza atu na’in Maromak bele inspira ita mós bele foti netik buat ruma no lembransa moris ne’ebé Max Stahl hakerek tia ona iha ita Timoroan hotu nia fuan,” Hakotu nia.
Entretantu saudozu Max Stahl hakotu is iha Brisbane, Australia iha tuku 4.30 madrugada oras Austrália nian, no nia isin mate sunu ka halo Kremasaun iha Loron 12 Fulan Novembro tinan ne’e iha Austrália.
Christopher Wenner ho naran konesidu Max Stahl moris iha 6 Dezembru 1954 Iha Londres, no Hetan kondekorasaun Orden Grande Colar husi estadu Timor-Leste no sai sidadaun espesiál Timor-Leste iha Novembru 2019.