Reportajen David da Costa Gusmão
Prezensa Polisia Nasionál Timor-Leste (PNTL) nian iha resintu kampus sentrál Universidade Nasionál Timor Lorosa’e (UNTL) ne’e, halo estudante sira sente tauk no trauma. Husu atu Reitor hasai karta hodi husu PNTL labele tama UNTL no konsidera Reitor UNTL hamate liberdade expresaun iha kampus.
Senadu Jerál Universidade Nasionál Timor Lorosa’e (UNTL) Cristovão hateten, PNTL sira konsidera katak estudante UNTL hanesan kriminozu mak sira mai pasa revista iha ne’e. Ho ida ne’e sira la lamenta ho prezensa PNTL nian iha fatin UNTL ne’e, tanba sira nia prezensa halo estudante sira sente tauk no trauma. Sira konsidere pasa revista ne’e PNTL lamerese atu halo ba estudante sira.
“Ami lamenta ho PNTL nia prezensa iha ami nia fatin ne’e, tanba sira nia prezensa halo ami nia kolega estudante sira sente tauk no trauma. PNTL pasa revista ba ami nia estudante hanesan ami nia estudante kriminozu, bandalizmu. Fatin UNTL la’os fatin bandalizmu no fatin problematiku atu PNTL mai pasta revista ba ami nia kolega, no pasa revista ami konsidera katak la merese atu PNTL halo,” dehan Senadu UNTL Cristovão ba Jornalista sira iha kampus sentrál UNTL, Kuarta 16/11.
Ho ida ne’e nia husu ba PNTL sira se maka halo krime kaptura mak nia la bele mai halo fali pasta revista ba estudante sira, hadi halo estudante sira tauk fali.
“Karik iha buat ruma komfirma ho ami senadu katak se mak halo problema la bele naran haruka ema mai pasta revista, at liu tan mak tama liu iha ami nia aula laran ne’e hamate ona autonomia kampus,” tenik nia.
Nune’e mós nia husu ba Magnifiku Reitór atu hasai karta ida ba PNTL atu retira husi resintu UNTL, se Magnifiku Reitór lamai husu PNTL atu retira husi resintu UNTL mak estudante sira sei halo asaun hasoru nia. Tanba asaun Magnifiku Reitór UNTL nian, halo atu hamate liberdade espresaun iha kampus UNTL Sentrál.
“Ami husu ba Magnifiku Reitor atu hasai karta ida ba PNTL atu retira husi resintu UNTL se Magnifiku Reitor la mai husu PNTL atu retira husi resintu UNTL mak ami sei halo asaun hasoru nia”, Cristovão hatutan.
Nia mos haktuir aktu Magnifiku Reitór nia hasai ona papel akademiku nian liu-liu kontrolu social, maibé nia aktus ida ne’e ami lamenta, tanba asaun Magnifiku Reitór nia halo ne’e atu hamate fali liberdade espresaun iha kampus UNTL Sentrál.
“Ami hakarak apela ba Estudante sira hotu iha teritoriu nasional katak ema ida kontra liberdade espresaun iha UNTL mak Magnifiku Reitór UNTL,” nia apela.
Iha fatin hanesan Xefe Investigadór Polisia Nasionál Timor-Leste (PNTL) Munisipiu Dili nian, Inspetór Polisia Mariano Soares haktuir, sira nia prezensa iha ne’e iha lezitimidade mak sira mai iha ne’e, atu asegura manifestante sira iha ne’e, atu labele halo asaun pasifiku iha ne’e.
“Ami nia prezensa iha ne’e iha lezetimidade mak ami mai, ne’ebé hau husu ba alin sira atu ho konsensia, depois ida ne’e ida-idak ba iha nia aula karik iha. Se laiha aulas ba ona, tanba impaktu mai husi dia 7 to’o 15 ne’e mak ami nia prezensa iha ne’e atu prevene para labele kontinua tan halo manefestasaun. Ne’ebé ami la argumenta tan buat seluk, ami esplika ida ne’e de’it ba ita boot sira, tanba ne’e hau husu ba hau nia alin sira ita rona malu” nia esplika ba estudante sira”, Mariano Soares esplika.
Tuir objervasaun jornalista iha terenu nota katak bainhira estudante UNTL sira tuir iha jardin kampus sentrál UNTL nia oin, Polisia sira haruka tama tama tiha ba iha kampus laran maske jardin ne’e pretense ba iha kampus UNTL nian, polisia sira mós husu ba estudante sira se la’os manefestante entaun tama tiba ba laran hodi tuir aula, maibé aula laiha entaun ba uma.